06
Şubat 2020, İSTANBUL Dünya Sağlık Örgütü’ne göre Koronavirüs salgını kamu
sağlığı açısından uluslararası çapta bir acil durum.
Euler Hermes’in yayınladığı son
rapora göre siyasi risklerin aksine Merkez Bankaları’nın destekleyici önlemleri
piyasadaki tepkileri yatıştırmaya yeterli olmadı. 20 Ocak’tan bu yana; MSCI
Küresel, APAC ve Çin endeksleri sırasıyla, yüzde 1,8, yüzde 4,7 ve yüzde 8,5
geriledi. Yılbaşından sonra da CSI 300 Endeksi ise yüzde 9,1’lik sert kayıpla
açıldı. Aynı dönemde Japon Yeni, ABD Doları karşısında yüzde 1,1 değer kazandı
ve 10 yıllık ABD Hazine bonolarının getirisi 25 baz puan azaldı.
- · Virüsün, Çin ve dünya ekonomisi
üzerinde yaratacağı etkinin beklenenden daha yüksek olabileceği düşünülüyor.
- · Çin’de gerçekleşebilecek herhangi
bir uzun süreli ekonomik faaliyet duraksaması kimya, ulaşım ekipmanları,
tekstil ve elektronik gibi sektörlerin tedarik zincirlerinde aksaklıklara neden
olabilir.
Euler Hermes’in raporunda
belirtildiği üzere salgın, Çin’in büyümesinde yaklaşık yüzde 1 puanlık bir
düşüş gerçekleştirebilir. Büyük bir kısmı 2020’nin ilk çeyreğinde beklenen bu
düşüş, biriken üretim miktarı ve makro politika desteklerine bağlı olarak
toparlanabilir. Salgının doğrudan etkilerinin dışında ekonomik etkileri beklenenden
daha fazla olabilir. Bunun sebebi ise Çinli yetkililerin hastalığın yayılmaması
için aldığı önlemler. Hem arz hem de talepteki baskılar ve salgına bağlı korku
faktörü tüketicilerin harcamalarını kısıtlamasına sebep oluyor.
2003 yılında ortaya çıkan SARS
salgını Çin’in GSYH büyümesinde söz konusu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2 baz
puan oranında düşüşe neden oldu. Ancak 2003 yılına göre Çin’in özel tüketim
harcamalarına bağımlılığı daha fazla olduğu için bu salgının olumsuz
etkilerinin daha yüksek olacağı düşünülüyor. (2003 yılında özel tüketim
harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 28 iken 2019 yılında yüzde 50’ye
yükseldi).
Çin Merkez Bankası Önlem Alıyor
Salgın ile birlikte Çin Merkez
Bankası’nın politika desteği de artıyor. Çin Merkez Bankası likidite
enjeksiyonlarını artırdı ve büyük kamu bankaları salgından etkilenen şirketlere
daha uygun kredi koşulları sundu. Euler Hermes’in öngörüsüne göre 2020 yılında
mevduat munzam karşılık oranlarında 150 baz puan ve ana kredi oranında 30 baz puan
indirime gidilmesi bekleniyor.
Bunun dışında Çin’in ekonomik
faaliyetlerinin uzun süreli olarak duraksaması; kimya, ulaşım ekipmanları,
tekstil ve elektronik gibi belli başlı sektörlerin tedarik zincirlerinde
aksaklıklara neden olabilir. Çin ekonomisinin küresel tedarik zincirleriyle yüksek
entegrasyonu, salgının ülke dışında da geniş etkileri olabileceği anlamına
geliyor. Özellikle, tekstil ile bilgisayar ve elektronik sektörleri Çin’de
üretim aksaklıklarına en duyarlı sektörler arasında bulunuyor. Çin ekonomisine
en bağlı ilk beş ülkeye bakıldığında ise bunların; Tayvan, Güney Kore,
Hollanda, Macaristan ve Endonezya olduğu görülüyor.
Koronavirüs’ün Türkiye’ye
ekonomik etkilerini değerlendiren euler hermes Türkiye CEO’su Özlem Özüner,
“Koronavirüs’ün Çin’e vereceği ekonomik zararın beklenenden daha yüksek
olacağını düşünüyoruz. Birçok ülke ve tüketici Çin’den gelen mal ve hizmetlere
şu an şüphe ile yaklaşıyor. Günlük yaşam da oldukça etkilenmiş durumda. Birçok
fuar, kongre ve spor müsabakaları Koronavirüs dolayısı ile yapılamıyor. Alıcı
ülkeler alternatif pazarlara yönelmeye başlıyor. Türkiye olarak bu fırsatı
değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz. Özellikle tekstil ve makine
sektörlerinde Türkiye’ye yönelik sipariş artışları bekliyoruz” dedi.
