Sosyal güvenlik sisteminde yıllardır uygulanan ve sigortalılara emekliliğe kısa süre kala statü değiştirerek daha avantajlı şartlarla aylık bağlatma imkânı tanıyan “son 7 yıl” kuralı, 2008 sonrası sigortalılar için artık geçerli değil.

Yeni sistemde emeklilik statüsü son yıllara göre değil, kişinin tüm çalışma hayatı dikkate alınarak belirleniyor.

Statü Değiştirip Daha Az Primle Emeklilik Dönemi

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında SSK (4/1-a), Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tek çatı altında toplanmış olsa da, emeklilik şartları statülere göre farklılık göstermeye devam ediyor.

Özellikle prim gün sayısı açısından SSK, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim gerektirdiği için daha avantajlı kabul ediliyor. Bu nedenle geçmişte pek çok çalışan, emekliliğine 3-3,5 yıl kala statü değiştirerek SSK’lı çalışmaya başlıyor ve daha düşük prim günüyle emekli olabiliyordu. Kamuoyunda bu uygulama “altın dokunuş” olarak anılıyordu.

2008 Öncesi Sigortalılar İçin Hak Devam Ediyor

2008 yılındaki sosyal güvenlik reformundan önce sigorta girişi bulunanlar için “son 7 yıl” kuralı uygulanmaya devam ediyor. Buna göre, son 2.520 gün (yaklaşık 7 yıl) içinde en fazla hangi statüde prim ödenmişse, emeklilik o statü üzerinden hesaplanıyor.

Örneğin uzun yıllar Bağ-Kur’lu olarak çalışan bir kişi, emekliliğine son 3,5 yıl kala SSK’lı olarak çalışır ve en az 1.260 gün SSK primi öderse, gerekli şartları sağladığında SSK’dan emekli olabiliyor.

2008 Sonrası İçin Yeni Dönem

SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre, Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için bu avantajlı sistem kaldırıldı.

Yeni düzenlemede emeklilik statüsü belirlenirken son yıllar değil, sigortalının tüm çalışma süresi esas alınıyor. Yani çalışma hayatının büyük bölümünü Bağ-Kur kapsamında geçiren bir kişi, son yıllarda SSK’lı olsa bile çoğunluk hangi statüdeyse emeklilik şartlarını o statüye göre tamamlamak zorunda kalacak.

Bu durum özellikle Bağ-Kur’lular için 9.000 prim günü şartının devreye girmesi anlamına geliyor.

Emeklilik Planı Yapanlar Dikkat

Uzmanlar, 2008 sonrası sigorta girişi olan çalışanların emeklilik planlamasını yaparken statü değişikliğiyle avantaj elde etme beklentisine girmemesi gerektiğini vurguluyor. Yeni sistemde uzun vadeli prim dağılımı belirleyici olduğu için, çalışma hayatının başından itibaren doğru planlama yapılması büyük önem taşıyor.

Emeklilik hesaplamalarında yaş, prim günü ve sigortalılık süresi kadar, hangi statüde ne kadar süre çalışıldığı da artık kritik rol oynuyor.