Türkiye’de bireysel
bağışçılık alanındaki eğilimler, bağış yapılan alanlar ve bağış yapma
motivasyonları gibi birçok konunun ele alındığı “Türkiye’de Bireysel Bağışçılık
ve Hayırseverlik 2019 Raporu yayımlandı.
Rapor sonuçlarına göre Türkiye’de sene içinde yapılan tüm
bireysel yardım ve bağışların kişi başı toplam değeri yaklaşık 303 TL.
Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) tarafından yayımlanan
rapor, Koç Üniversitesi Sivil Toplum ve Hayırseverlik Araştırmaları
Merkezi’nden prof. dr. ali Çarkoğlu ve Dr. Öğr. Üyesi Selim Erdem Aytaç
liderliğinde, Türkiye’nin 67 ilinde toplam 2 bin 502 kişinin katılımıyla
hazırlandı. Bireysel bağışçılık alanında kılavuz kaynak niteliğinde olan
“Türkiye’de Bireysel Bağışçılık ve Hayırseverlik 2019 Raporu”, bireysel
bağışçılık alanındaki eğilimleri, bağış yapılan alanları ve bağış yapma
motivasyonlarındaki değişimleri ortaya koyuyor. Raporda, daha önce 2004 ve 2015
yıllarında hazırlanan raporların bulgularına da yer verilerek, bireysel
bağışçılık alanında gözlemlenen değişimler karşılaştırmalı olarak sunuluyor.
Kişi başı bireysel
bağış ve yardım miktarı 303 TL
Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’de bir yılda yapılan tüm
yardım ve bağışların toplam kişi başı değeri yaklaşık 303 TL. 2015 yılında
yapılan araştırma bulgularına göre bu miktar 228 TL olarak belirlenmişti.
Aradan geçen 4 yıldaki enflasyon değeri göz önünde bulundurulduğunda bu
miktarın 2019 yılındaki karşılığının 360 TL olduğu hesaplanıyor. Bu veriler
incelendiğinde, Türkiye’deki bir yılda yapılan tüm yardım ve bağışların kişi
başı toplam değerinde reel anlamda bir azalma olduğu görülüyor.
Doğrudan yardım
eğilimi devam ediyor
Türkiye’de bir yıl içinde yapılan tüm bireysel yardım ve
bağışların toplamı 17,6 milyar TL olarak tahmin ediliyor. Bu tutar, 2018
Türkiye gayri safi yurt içi hasılasının %0,5’ine denk geliyor. Türkiye’de bir
yılda yapılan tüm yardım ve bağışların toplam kişi başı yaklaşık değerinin
262,7 TL’si doğrudan yardım (akrabalara, komşulara, diğer kişilere,
dilencilere, fitre, zekât) olarak yapılırken 40,2 TL’si sivil toplum
kuruluşlarına yapılıyor. Bu miktar 2015 yılında 26,7 TL oranındaydı. Kişiler
yaptıkları yardımların miktar olarak çok küçük olması ve bu yardımları düzensiz
olarak yapmaları nedeniyle bir kuruluşa bağış yapmak yerine doğrudan yardım
yapmayı tercih ettiklerini belirtiyorlar.
Şeffaflık ve
hesapverilebilirlik ön plana çıkıyor
Kişilerin bağış yapma nedenlerine ve tercih ettikleri
yöntemlere dair bulgulara da yer verilen raporda aynı zamanda bireyleri bağış
yapmaya teşvik eden nedenler de inceleniyor. Görüşülen kişilerin yarısından
fazlası bağışının nasıl harcandığından emin olursa bağış yapacağını
belirtirken, %52’si de STK’ların şeffaf olmalarını bağış yapmak için bir neden
olarak değerlendiriyor.
Tanıtım toplantısında rapor sonuçlarını değerlendiren tÜsev Genel Sekreteri Rana Kotan, TÜSEV’in Türkiye’de bireysel bağışçılığı artırma
hedefine dikkat çekerek, bu konuda yapılabilecekleri STK’larla katılımcı bir
şekilde planlayabilmek için sene içinde fırsatlar yaratacaklarını aktardı.
