Marketlerde ücretli
poşet uygulaması İstanbul’da seçmen tercihini yüzde 9,5 etkiledi!
GENAR’ın İstanbul genelinde yaptığı araştırmaya göre 01 Ocak
2019 tarihinde yürürlüğe giren ücretli poşet uygulaması da toplumu ikiye böldü.
Tüketicilerin yüzde 52,5’i bu uygulamanın kalkması gerektiğini savunurken yüzde
9,5’i uygulamanın İstanbul seçimlerinde siyasi tercihini etkilediğini
söyleyecek kadar tepkili. Tüketicilerin yüzde 10’u ise poşet parası vermemek
için alışverişlerini ötelediklerini söylüyor.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın düzenlemesiyle yılbaşında
yürürlüğe giren marketlerde ücretli poşet uygulamasının tüketici üzerindeki
etkileri İstanbul’un 24 ilçesinde 1.627 kişi ile yüz yüze görüşme tekniği ile
yapılan ankette araştırıldı. Katılımcıların yüzde 51,8’i kadın, yüzde 48,2’si
erkeklerden oluştu. Tam da 23 Haziran İstanbul seçimlerinin gerçekleştiği hafta
tamamlanan ankete göre tüketicilerin yüzde 9,5’i 31 Mart yerel seçimlerinde
ücretli poşet uygulamasına oy tercihini değiştirecek kadar tepkili olduğu
yanıtını verdi. Kadınlarda ve gençlerde bu oran diğer gruplara göre daha yüksek
çıktı. Uygulamayı destekleyenlerin oranı yüzde 44,9 olurken karşı çıkanların
oranı ise yüzde 42,3 olarak gerçekleşti.
Ankete katılan tüketicilerin yüzde 44,3’ü uygulamanın
amacının temiz bir çevre, yüzde 22,5’i rant ve çıkar sağlamak, yüzde 21,7’si
ise tüketimi azaltmak, yüzde 13,6’sı devlete ek gelir sağlamak, yüzde 12,3’ü
marketlerin poşetten para kazanmalarını sağlamak olduğuna inanıyor.
Tüketicilerin yüzde 44,9’u bu uygulamayı desteklerken yüzde
42,3’ü ise karşı çıkıyor. Katılımcıların yüzde 9,5’i yani tam da Ekrem İmamoğlu
ile Binali Yıldırım arasındaki oy farkı kadar bir bölüm, bu uygulamanın 31 Mart
seçimlerinde siyasi tercihi üzerinde etkili olduğunu belirtiyor.
Katılımcıların yüzde 70’i bu uygulama ile poşet tüketiminde
azalma olduğunu ifade ederken yüzde 32,6’sı bez poşet kullanmaya başladığını,
yüzde 52,4’ü ise her ikisini de kullandığını söylüyor. Poşete ücret ödememek
için alışverişten vazgeçenlerin oranı yüzde 10 olurken yüzde 65,6’sı alışveriş
için özel bir çanta ya da poşet kullanıyor.
GENAR Araştırma Şirketinin İstanbul’da yaptığı araştırmada
“Plastik poşette ücret uygulamasına devam edilmeli mi” sorusuna verilen
yanıtlarda ise yüzde 52,5 sona erdirilmeli derken yüzde 46,3’ü devam etmesinden
yana.
Çözüm geri dönüşümü
teşvik!
Anket sonuçlarını değerlendiren Türk Plastik Sanayicileri
Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı Yavuz Eroğlu, “Elbette ki
çevre birinci önceliğimiz ve vazgeçilmezimiz. Ancak biz baştan beri amacın çok
doğru ama yöntemin yanlış olduğunu söyledik. Çözüm tüketiciyi cezalandırmak
değil geri dönüşümü teşvik etmek olmalıdır” dedi.
Eroğlu, Vakıf olarak dünyadaki başarılı uygulamaları da
inceleyerek hazırladıkları çözüm önerilerini ise şöyle sıraladı.
AB mevzuatında olduğu gibi tek katı 15 mikron altı ve 50
mikron üstü poşetler ücretsiz olmalı.
Her bir poşetten alınan 25 kuruş ücretten markete kâr olarak
bırakılan 10 kuruş kesinti iptal edilmeli. Devlete giden 15 kuruş ise sadece
çevrenin korunması amaçlı faaliyetlerde kullanılmalı.
Çözüm tüketiciyi cezalandırmak değil geri dönüşümü teşvik
etmek olmalı.
Depozito uygulaması ile marketlerde geri dönüşüm noktası
olmalı, poşeti geri getiren müşteriye ücret iadesi ya da karta puan yükleme
uygulaması yapılmalı
Geçiş makul bir süreye yayılmalı ve özellikle küçük esnaf
(Bakkal, kuruyemişçi, ekmek bayii, pazar yerleri vb.) tamamen bu kanun kapsamı
dışına çıkmalıdır.
En önemlisi kalıcı davranış değişikliği için okullardan
başlayan, bilinçli tüketim ve geri dönüşüm eğitimi seferberliği yapılmalıdır.
