Tek bir dişinizin
renginden memnun değilsiniz ancak;ne yaparsanız yapın sadece o dişin rengini
düzeltip, dişlerinizi aynı renge getiremiyor musunuz? İstanbul Okan
Üniversitesi Diş Hastanesi Endodonti Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Rezan Sungur
Güzel, tek diş renklenmelerini ve tedavisini açıkladı.
Dişin en dış katmanı olan mine tabakası, mikro düzeyde
görülebilen gözenekli bir yapıya sahiptir. Bu da renkli yiyecekler, gazlı
içecekler, sigara, kahve veya kalıtsal nedenlerle daha koyu renkli bir görünüme
sahip olmasına neden olur. Diş fırçalama işlemi elbette; dişlerin
temizlenmesini ve bu renklerin atılmasını sağlamaktadır. Ancak, dişi
renklendirici besinlerin sık tüketilmesi ve vazgeçilemeyen alışkanlıklar
sonucunda, diş rengi kalıcı bir şekilde değişir. Hastaları bu koyu renkli diş
görünümünden kurtarmak ve inci parlaklığında beyaz bir görüntüye kavuşturmak
için diş beyazlatma işlemi yapılmaktadır. Günümüzde artık; gerek kliniklerde
uygulanan profesyonel uygulamalarla, gerekse de eczanelerde satılan beyazlatıcı
içerikli macun ve patlarla artık bir lüks olmaktan çıkmıştır.
Tek diş
renklenmesinin çeşitli nedenleri var
Ancak öyle bir renklenme sorunu vardır ki, kişi ne yaparsa
yapsın o dişteki renklenme geçmez. O da tek diş renklenmesidir. Doğal olarak
dış etkenler, tek bir dişin değil çoğu dişin renklenmesine sebep olmaktadır. Bu
durum, dişin sağlık durumunun bozulduğunun göstergesi olabilir. Basitçe
anlatmak gerekirse, dişimiz üç ana tabakadan oluşur. Bunlar dıştan içe doğru;
mine, dentin ve pulpadır. Genel diş renklenmesinde genellikle, dişin en dış
yani mine tabakası etkilenir. Tek diş renklenmesinin birincil sebeplerinden
biri,dişin en iç tabakası olan pulpa dokusunun canlılığını kaybetmesidir. Pulpa
dokusu; dişin soğuğu, sıcağı, ekşiyi, tatlıyı algılamasını sağlayan sinirlere
ve dişin beslenmesini sağlayan kan damarlarından oluşan yumuşak bir dokudur. Bu
doku, genellikle travma ile canlılığını kaybettiğinde kan damarları parçalanır,
diş kan ürünlerinin rengi ile iç katmanından boyanmış olur.
Darbeler ve yanlış
kanal tedavileri en büyük sebeplerinden!
Bu tip tek diş renklenmelerinde, kişiye sorulduğunda genelde
ön dişlerine aldıkları darbeden söz ederler. Kişi; bazen bu renk değişiminden
direkt rahatsızlık duyabildiği gibi,bazen de küçük yaşlardan süregeldiği için
doğal karşılayabilmektedir. Çünkü diş canlılığını kaybetse de, hastaya herhangi
bir ağrı vermeye bildiği için hasta tarafından fark edilmeyebilir. Bir diğer
durumda da, hasta renklenmiş olan dişine kanal tedavisi yapıldığından
bahseder.Tedavide kullanılan bazı maddeler ve bu maddelerin uygunsuz kullanımı
da, dişin boyanmasına sebep olabilmektedir.
Tedavide hasta
öyküsünü detaylı olarak anlatmalı
Öncelikle hekim, hastada bir travma öyküsü sorgular. Nitekim ön dişler ile sürekli olarak yapılan sert şeyler kırma bile, bir travma öyküsüdür. Bu nedenle; o diş ile ilgili her detay hasta tarafından diş hekimine aktarılmalıdır. Çünkü hekim, renklenen dişi incelediğinde dişte küçük kırık ve çatlaklarla karşılaşabilmektedir.Renklenen dişten alınan radyografide, canlılığını kaybetmesine de bağlı olarak kök ucunda enfeksiyon izlenebilir. İkinci durumda ise hekim, hastaya tekrarlanması gereken eski bir kanal tedavisi olduğunu söyleyebilir.Eğer dişte kanal tedavisi yoksa; dişin canlı olup olmadığı teyit edilir. Dişe uygulanan kuru buz ile soğuğu algılayıp algılamadığına bakılır. Canlılığını kaybetmiş bir dişe soğuk uygulanmasında, hasta herhangi bir şey hissetmez. Tedavide öncelikle; dişe kök kanal tedavisi yapılarak ya da bu durum eski uygunsuz kanal tedavisinden kaynaklanıyorsa, eski kök kanal tedavisi yenilenerek dişin kök bölgesi sağlığına kavuşturulur. Daha sonra dişin ağız içinde görünen kron kısmına beyazlatma uygulanır.Beyazlatıcı ajanlar dişe dış kısmına değil, dişin kanalına ulaşan yoldaki iç kısmına uygulanır. Dişin renklenme derecesine göre, birkaç seans uygulanabilir. Seans aralarında diş, geçici dolgu ile kapatılır. Diğer dişlere denk, yeterli beyazlık sağlandıktan sonra başka bir ilaçla beyazlatıcı ajan nötralize edilir ve daimi estetik dolgu materyali ile diş kapatılır.Genellikle tek diş renklenmeleri; genel diş renklenmesinde olduğu gibi dış etkene bağlı olmadığından dolayı, iyi bir kanal tedavisi ile etken ortadan kaldırılınca tekrar eski koyu rengine dönmemektedir.
