Havaların buz kestiği bugünlerde bağışıklık sistemimizin
zayıflaması ses sağlığımızı da yakından tehdit ediyor. Hele de sürekli konuşmak
zorunda olanlar ya da yüksek sesle hitap etmesi gereken kişiler çok daha risk
altında. Zira toplumumuzda basit ve geçici bir durum olarak görülen, ses
kısıklığı kalıcı hasarlara zemin hazırlayabiliyor! Acıbadem FulyaHastanesi Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Dilaver Özturan,
sinirli biçimde bağırmanın yanı sıra futbolda ani gol heyecanının da ses
tellerinde kanamaya yol açabileceğini belirtirken, ses kısıklığına karşı basit
ama etkili 9 kuralı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Boğazınızı temizlemeye çalışmayın
Sık sık boğaz temizleme hareketi yapmaktan ve sert öksürüklerden
kaçının. Bunun yerine boğazınızda gıcık varsa su içerek ondan kurtulmaya
çalışın. Kuru, klimalı, tozlu ve dumanlı ortamlar ses tellerine zarar
verdiğinden böyle ortamlarda kendinizi koruyup sıvı alımını artırın.
Bol su için
Sıvı tüketimi çok önemli. Gün boyu ortalama en az 6-8 bardak
su için. Çünkü sesin başlıca düşmanlarından biri yeterince su içmemek. Hava
zaten soğuk diyerek su tüketmeyen kişilerin ses tellerinde oluşan kuruluk ses
kısılmasına yol açıyor. Ses telleri nemli tutulduğunda ses daha sağlıklı
oluyor. Ihlamur, zencefil, bal gibi bitki çayları aşırıya kaçılmadığı sürece
faydalı olabiliyor. Burada özellikle etken madde sıcak su ve buhar.
Bir anda soğuğa çıkmayın
Odanız aşırı sıcak olmamalı. Isıyı yaklaşık 25 derecede
tutun. Kaloriferin üzerine su dolu bir kap koyarak ortamı da
nemlendirebilirsiniz. Isıtılmış ortamdan birdenbire soğuğa çıkmak yerine önce
bulunduğunuz ortamın ısısını düşürün. Hava koşullarına uygun giyinin.
Sesinizi doğru kullanın
Sesinizin tonunu ayarlayarak ve aralıksız konuşmak yerine
ara ara durup nefes alarak, yani ses tellerinizi dinlendirerek konuşun.
Bağırmak, yüksek sesle konuşmak ve ani çıkışlar yapmak ses tellerine zarar
verdiğinden bu davranışlardan kaçının. Stadyum ve düğün salonu gibi gürültülü
yerlerde sesinizi zorlamayın.
Stresi kontrol altına almayı öğrenin
Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Dilaver
Özturan “Gergin ve öfkeli konuşma ses tellerinde ciddi hasar oluşturur.
Sinirli biçimde bağırma ses tellerinde kanama sebebidir. Maç seyreden birinin
aniden gol diye yüksek sesle bağırması yine ses telinde kanama yapabilir. Öfke
kontrolü ses sağlığı için önemlidir. Sesteki gerginliği azaltmak için
psikolojik destek yararlıdır” diyor.
Beslenmenize dikkat edin
Sigara ve alkolden uzak durun. Çay, kahve, bitki çayları,
süt ve süt ürünlerini aşırı tüketmeyin. Fast-food olarak da bilinen hazır
gıdalar, çikolata, kızartmalar, turşu, ketçap, mayonez, hardal, aşırı baharatlı
gıdalar, gazlı içecekler, hazır meyve suları gibi kendisi asitli olan veya asit
artırıcı içeceklerden kaçının. Midenizi tıka basa doldurmayın. Yatmadan 2-3
saat önce yemeyi kesin.
Uykunuza dikkat edin
Yapılan bilimsel çalışmalar, uykusuzluk ve yorgunluğun da
ses kısıklığına yol açtığını ortay koyuyor. Bu nedenle uyku düzeninize çok
dikkat edin. Kaliteli uyumaya özen gösterin.
Bu hastalıklarınız varsa mutlaka tedavi olun
Reflü, alerji, sinüzit, farenjit ve tiroit gibi hastalıklar
da ses kısıklığına neden olabiliyor. O nedenle kronik hastalığınız olup
olmadığını mutlaka öğrenin ve en kısa zamanda tedavi olun.
Kemerinizi fazla sıkmayın
Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Dilaver
Özturan, “Davranışsal değişiklikler yaparak ses hijyeninizi sağlayabilirsiniz.
Bu değişikliklerden biri de kıyafetleriniz. Örneğin, kemerinizi fazla sıkmayın.
Karın içi basıncını artıracak davranışlardan uzak durun. Belinizi sıkan
kıyafetler giymeyin” diyor.
