Sigara içiyorsanız,
aşırı kiloluysanız veya ailenizde bir diyabet ya da pankreas kanseri öyküsü
varsa bu hastalığa yakalanmanız mümkün! Belki de bu belirtilerin hiç birisini
taşımıyorsunuz ama yine pankreas kanserine karşı önlem almanızda fayda var!
Teşhis edilmesi oldukça zor olan ve en tehlikeli kanser türleri arasında ilk
sıralarda yer alan pankreas kanserini, İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi
Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Metin Güden, anlattı.
Pankreasta iki çeşit hücre vardır. Bunlardan; ekzokrin
pankreas hücreleri, vücuda gıdayı sindirmek için ince bağırsağa salınan
enzimleri yapar. Nöroendokrin pankreas hücreleri (adacık hücreleri gibi) ise;
insülin ve glukagon da dahil olmak üzere kandaki şekeri kontrol altına almaya
yardımcı olan çeşitli hormonlar üretir. Her iki hormon da, vücudun
yiyeceklerden aldığı enerjiyi kullanmasına ve depolamasına yardımcı olur. Çoğu
pankreas kanseri, ekzokrin hücrelerde oluşur. Bu tümörler, hormon salgılar ve
belirtilere veya semptomlara neden olmaz. Bu durum, pankreas kanseri tipini
erken teşhis etmeyi zorlaştırmaktadır.
Risk Faktörleri ve Belirtilere Dikkat!
Pankreas kanseri için çeşitli risk faktörleri vardır. Sigara
içmek, çok aşırı kilolu olmak, kişide bir diyabet öyküsü veya aile öyküsüne
pankreas kanseri olması ve de bazı kalıtsal şartlar pankreas kanseri için
tetikleyici faktörlerindendir. Bu risk faktörlerine sahip olmamanız ise, kanser
olmayacağınız anlamına gelmez. Pankreas kanseri, erken belirtilere veya
semptomlara neden olmayabilir. Bulgular ve belirtilere; pankreas kanserinin
kendisi veya diğer koşullar neden olabilir. Bunlar aşağıdaki bulgularda biri
veya birkaçı olabilir:
• Sarılık (ciltte ve gözün beyazların sararması)
• Gaitanın renginin açılması
• Koyu renkli idrar
• Üst veya orta karında ve sırtta ağrı
• Bilinmeyen herhangi bir nedenden dolayı zayıflama
• İştah kaybı
• Çok yorgun hissetme
• Sebepsiz kaşıntı
Pankreas Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?
Pankreas kanseri olan hastalar için farklı tedavi türleri
vardır. Beş çeşit standart tedavi uygulanmaktadır:
• Ameliyat
• Radyasyon tedavisi
Radyoterapi, yüksek enerjili x-ışınları veya diğer radyasyon
türlerini kullanarak kanser hücrelerini öldürmek veya onları büyütmekten alıkoyan
bir kanser tedavisidir.
• Kemoterapi
Kemoterapi, hücreleri öldürerek veya bölünmeden durdurarak
kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak için ilaçlar kullanan bir kanser
tedavisidir.
• Kemoradyoterapi tedavisi
Kemoradyoterapi, her ikisinin etkilerini arttırmak için
kemoterapiyi ve radyasyon terapisini birleştirir.
• Hedefe yönelik terapi
Hedeflenen tedavi, normal hücrelere zarar vermeden spesifik
kanser hücrelerini tanımlamak ve saldırmak için ilaçlar veya başka maddeler
kullanan bir tedavi şeklidir.
Korunmak İçin Nelere Dikkat Etmeliyiz?
Pankreas kanserinden korunmak için kontrol edebileceğimiz
risk faktörlerini azaltmamız veya yok etmemiz gerekir. Bunların başınsa sigara
gelmektedir. Sigara içmemek, pankreas kanseri olma olasılığı azaltır. Aşırı
kilo almamak ta riski azaltmaktadır. Vitaminden zengin diyetlerin, pankreas
kanseri dahil tüm kanserlerde koruyucu özelliği vardır. Ayrıca şeker hastası
veya kronik pankreatiti hastası olanlar, bazı kalıtsal hastalığı olanlar veya
ailesel öyküsü olanlar kontrollerinde pankreasa özel muayene ve tahliller
yaptırarak hastalığı erken evrede yakalama fırsatı yakalayabilirler.
