Lider insan kaynakları ve yönetim danışmanlığı firması
Mercer, iş dünyasındaki ücret ile yan haklarda genel eğilim ve uygulamaları
ortaya koyan ‘2019 Ücret ve Yan Haklar Araştırması’nın sonuçlarını açıkladı.
Yıl sonu enflasyon tahminlerinin artmasıyla beraber güncellenen araştırmaya
göre, özel sektörün Eylül 2018’de yüzde 16 olarak öngördüğü 2019 ücret artış
oranı beklentisi, Ekim 2018 itibariyle ortalama yüzde 22 olarak belirlendi.
Ücret artışı oranlarının yanı sıra yan haklar konusunda da
araştırmanın sonuçları dikkat çekici. Araştırmaya katılan şirketler, 2019
yılında özellikle şirket araçları politikalarını gözden geçiriyor.
Firmaların değişen iş gücünün sağlık, varlık ve kariyer
alanlarındaki ihtiyaçlarını yönetmeleri için teknoloji odaklı çözümler sunan ve
danışmanlık veren Mercer, iş dünyasındaki ücret, zam eğilimleri ve yan haklar
uygulamalarını ortaya koyan ‘2019 Ücret ve Yan Haklar Araştırması’nın
sonuçlarını açıkladı. 385 firmanın katıldığı araştırmaya göre, enflasyon
beklentisi ile birlikte ücret artışı beklentisi de arttı. Türkiye’den hızlı
tüketim ürünleri, perakende, dayanıklı ürünler, enerji, teknoloji, ilaç, kimya ve
kağıt, hizmet, üretim, lojistik, sigorta gibi farklı sektörlerden, ağırlıklı
olarak uluslararası firmaların katılımı ile gerçekleşen araştırmanın
sonuçlarına göre; özel sektörün Eylül 2018’de yüzde 16 olarak öngördüğü 2019
ücret artış oranı beklentisi, Ekim 2018 itibariyle ortalama yüzde 22 olarak
gerçekleşecek.
Emek yoğun sektörlerde ücret artışı daha yüksek olacak
Araştırmanın sektörel dağılımına bakıldığında madencilik ve
metal yüzde 28, otomotiv yan sanayi yüzde 26, enerji yüzde 26, üretim yüzde 24
ve lojistik, yüzde 23 ile Türkiye ortalamasının üstünde ücret artış beklentisi
olan sektörler olarak karşımıza çıkıyor.
Firmalar 2019’da ek istihdam sağlayacak
2019 Ücret ve Yan Haklar Araştırması’nın sonuçlarının
sonuçlarına göre; 2019 yılında firmaların yüzde 50’lik bir bölümü çalışan
sayısını artırmayı düşünüyor. Yüzde 46’lık bölümü ise, çalışan sayısında artış
ya da bir eksilme olmayacağını belirtiyor. Ekonomideki dalgalanmalara rağmen,
son iki yıl ile karşılaştırıldığında bu oranlarda 2019’da belirgin farklar
olmaması da dikkat çekiyor.
Ek ödeme eğilimi
Araştırmanın sonuçlarına göre, şirketlerin yüzde 40’ı 2018
yılı içerisinde çalışanlarına yüksek enflasyon ve devaluasyon nedeniyle ek
ücret artışı gerçekleştirdiğini veya gerçekleştireceğini belirtiyor. Ek ücret
artışı gerçekleştiren şirketlerin yüzde 85’i bunu belli bir yüzde oranında
artış sağlayarak, yüzde 15’i ise toplu bir sabit ödeme gerçekleştirerek
yapacağını söylüyor.
Yan haklar programlarına yatırım yapan şirketlerin sayısı
artıyor
Dünyada ve Türkiye’de yan haklar uygulamaları konusunda
lider olan Mercer’ın ‘2019 Ücret ve Yan Haklar Araştırması’nın sonuçlarına
göre, firmaların yüzde 15’i esnek yan haklar programlarını yapılandırıyor. Bu
programı uygulayan şirketlerin yüzde 12’si çalışanlarına ücretten kesinti ile
bütçe üretme imkânı vererek avantajlı fiyatlardan ve muafiyetlerden faydalanma
olanağı sunuyor. Şirketlerin yüzde 7’si ise ek bütçe ile yan haklar
programlarına yatırım yapıyor. Araştırmaya göre, firmaların yüzde 20’si fabrika
hattındaki saha çalışanlarını da yan haklar programına dâhil ediyor.
Şirket aracı politikaları gözden geçiriliyor
Araştırmanın sonuçlarına göre, şirket aracı politikaları da
gözden geçiriliyor. Türkiye’de her gün yaklaşık 400 bin araç iş sebebiyle
kiralık olarak kullanılıyor. Araştırmaya katılan firmaların yüzde 38’i şirketin
sağladığı aracın modelini değiştirmeyi düşünüyor. Firmaların yüzde 18’i ise
araçları satın almayı düşünürken, firmaların yüzde 31’inin ise servis
güzergâhlarını birleştirme veya ana hatlara servis koyma gibi planları
bulunuyor. Firmaların yüzde 10’u şirket araçlarında bir üst veya bir alt modeli
seçme imkânı sunuyor. Mevcut segmentteki araçlardan model seçme imkânı veren
firmaların oranı ise yüzde 41. Şirket aracı yerine, araç yardımı ödemesi alma
opsiyonunu çalışanlarına sunan şirketlerin oranı ise yüzde 22 olarak
belirlendi. Şirketlerin yüzde 45’i servis sağlayamadıkları çalışanlarına akbil
veriyor.
Şimdi trend tamamlayıcı sağlık sigortaları
Mercer’ın ‘2019 Ücret ve Yan Haklar Araştırması’nın
sonuçlarına göre, yan haklarda yeni bir kalem olarak sunulan tamamlayıcı sağlık
sigortaları tercih ediliyor. Çalışanların yüzde 30’u tamamlayıcı sağlık
sigortalarını tercih ederken, firmaların yüzde 77’si çalışanlarına yatarak ve
ayakta tedavi teminatlarını içeren tamamlayıcı sağlık sigortası imkânı sunuyor.
Eş ve çocuklar da sağlık sigortasında kapsama alınıyor
Araştırmaya göre, firmaların yüzde 51’i ise çalışanların eş
ve çocuklarını da sağlık sigortasında kapsam içerisine alıyor. Firmaların yüzde
14’ünde çalışanlar kendi sağlık sigortası primlerinin bir kısmını öderken,
yüzde 38’sinde ise çalışanlar, ailelerinin sağlık sigortası primlerinin bir
kısmını ödüyor. Firmaların yüzde 51’i gözlük harcamalarını da sağlık sigortası
kapsamına alırken, firmaların yüzde 34’ünün sağlık sigortası teminat yapısı
pozisyonlara göre değişkenlik gösteriyor. Firmaların yüzde 68’i doğum ile
ilgili ödemeleri sağlık sigortası kapsamına alıyor. Firmaların yüzde 63’ü
direktör seviyesine, yüzde 44’ü yönetim kademesi ve üzerine, yüzde 25’i de tüm
çalışanlarına sağlık sigortası aracılığıyla check-up imkânı sunuyor.
Dinçer Güleyin: “Araştırmalarımız, yöneticilerin karar alma
süreçlerinde onları destekleyen önemli bir araç...”
Mercer’ın gerçekleştirdiği ‘2019 Ücret ve Yan Haklar
Araştırması’nın şirketler için piyasada konumlarını kontrol edebilme, bu
doğrultuda ücretlendirme ve yan haklar politikalarını gözden geçirme, personel
maliyetlerini etkin yönetme; sektörel bazda karşılaştırmalar yapabilme adına
objektif veriler sağlayan ve karar alma süreçlerinde onları destekleyen önemli
bir araç olduğuna dikkat çeken mercer Türkiye Genel Müdürü Dinçer Güleyin,
“Enflasyon, kur ve faiz koşullarının şirketleri etkilediği ve kısa vadede
aksiyonlarını gözden geçirme yönünde adımlar atmasını ve önceliklerini
belirlemesi gerektiği bu süreçte bizler de şirketlere destek olmaya
çalışıyoruz. Veri, bu gibi yoğun gündemlerde önemini bir kez daha kanıtlıyor.“
