Türkiye Spor Yaralanmaları Artroskopi ve Diz Cerrahisi
Derneği (TUSYAD) ve Üsküdar Üniversitesi’nin katkılarıyla düzenlenen “ÖÇB’de
Propriyosepsiyonları Tartışıyoruz” başlıklı sempozyum uzmanları bir araya
getirdi. Üsküdar Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Prof.
Dr. Defne Kaya, ön çapraz bağın uylukla bacak kemiğimiz arasındaki ilişkiyi
kontrol ettiğini belirterek ön çapraz bağ duyusunun güçlendirilmesi gerektiğine
dikkat çekti. Duyu kayboldukça düşmelerin arttığını belirten Prof. Dr. Defne
Kaya, “Sporcuların ÖÇB’lerini yırtmaması ya da yırtmadan spor yapmaları için bu
duyunun mutlaka geliştirilmiş olması gerekiyor” dedi.
Spor yaralanmalarının en önemli konuları arasında yer alan
ÖÇB (Ön Çapraz Bağ) propriyosepsiyonları Üsküdar Üniversitesi’nde düzenlenen
sempozyumda tartışıldı.
Altunizade Yerleşkesi Nermin Tarhan Konferans Salonu’nda
düzenlenen sempozyum, Türkiye Spor Yaralanmaları Artroskopi ve Diz Cerrahisi
Derneği tusyad Ön Çapraz Bağ Kurulu ve Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri
Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü’nün katkılarıyla
gerçekleştirildi.
Prof. Dr. Defne Kaya: “Ön çapraz bağ duyusunun
güçlendirilmesi önemli”
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi
ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Prof. Dr. Defne Kaya, yaklaşık 3-4 cm
uzunluğunda ve 1 cm kalınlığında bir doku olan ön çapraz bağın bütün dünyada
çok konuşulan karmaşık bir konu olduğunu söyledi.
Dünyada halen ÖÇB tedavisi, cerrahi tedavisi, korunma
yolları, niye yırtıldığı, yırtmadan nasıl spor yapılabilir konularının hala
tartışıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Defne Kaya, “Amerika’da her yıl 200 bin
kişi ön çapraz bağını yırtıyor. Her yıl hem cerrahiye hem de arkasından gelen
fizyoterapi sürecinde 10 milyar dolar para harcanıyor. Aslında hareket
sırasında en çok kullanılan bağ değil ama tedavisi ve sonrasında harcanan para
ve zaman kaybı önemli. İnsanlar 8 ay spora dönemiyorlar, sporcu olmayan
kişilerin işlerinin başa dönmesi 3-4 ayı bulabiliyor. Özellikle fizik tedavide
geliştirmeye çalıştığımız bir duyu bu. Bununla ilgili dünyada yazılan ilk
kitabı yazdık. Burada da ön çapraz bağ ve propriyosepsiyon Türkiye’de ilk kez
böyle bir sempozyumda tartışılıyor” diye konuştu.
ÖÇB koptuğunda tedavi sonrası %70 geri dönüyor
Ön çapraz bağın yüzde 1’inin sinirden oluştuğunu belirten
Prof. Dr. Defne Kaya, “Uylukla bacak kemiğimizin arasındaki ilişkiyi kontrol
ediyor. Ama aynı zamanda gözümüzü kapattığımızda dizimizin hangi açıda
olduğunu, mesela merdivene ayağımızı koymak istiyoruz ama dizimizin kaç derece
açıda olduğuna normalde eğilip bakmıyoruz. Beynimiz onu otomatik yapıyor. Bu
bağ koptuğunda bakmak zorunda kalıyoruz. Gözümüzü kapattığımızda dizimizin kaç
derecede olduğu konusunda bizi bilgilendiren bağ bu. Bu bağ koptuğu zaman
cerrahisinden 3 yıl sonra bile bu his % 70 geri dönüyor. O nedenle hem
cerrahlar hem de fizyoterapistler için bu çok kıymetli bir duyu. Hem sporcular
ÖÇB’lerini yırtmasınlar, yırtmadan spor yapsınlar demek için bu duyunun mutlaka
geliştirilmiş olması gerekiyor. O milyar dolarlık bütçeler sadece koruyucu
fizyoterapi programlarıyla önlenebilir. Biz bu toplantıda bunu vurgulayacağız”
dedi.
Klinikte özellikle bu duyuyu geliştirecek egzersizlerin çok
önemli olduğunun altını çizen Prof. Dr. Defne Kaya, “Tedavide bütün hastalıklar
için, çocuk hasta için, göğüs hastaları, spor yapanlar ve yaşlılar için çok
önemli çünkü bu duyu kayboldukça düşmeler başlıyor. O nedenle bu duyunun
gelişimi çok önemli” diye konuştu.
Prof. Dr. Yavuz Kocabey: “En çok sporcularda görülüyor”
TUSYAD Ön Çapraz Bağ Kurul Başkanı Prof. Dr. Yavuz Kocabey
ise ön çapraz bağ kopmasının genellikle sporcularda görüldüğünü belirterek
“Çünkü kopması için aşırı kuvvet isteyen bir bağdır genellikle de hızlı bir
spor sırasında olan bir olaydır. Ancak başka hastalıkları vardır, kas sorunları
gibi sorunlarda da çok ufak travmalarda da bu sorun oluşabilir” dedi.
Sempozyumun önemine işaret eden ve TUSYAD olarak farkındalık
oluşturmaya çalıştıklarını belirtenProf. Dr. Yavuz Kocabey, “Propriyosepsiyon
aslında koruma amaçlı bir olaydır. Dizin kendisini koruma olayıdır. Bu nedenle
çok önemli bir noktadır ön çapraz bağ için propriyosepsiyon. Propriyosepsiyonu
farkındalık olarak açıklayabiliriz. Bu sempozyum, bu yıl kuruldaki beşinci
toplantımız. Amacımız ön çapraz bağdaki ortopedist ve fizyoterapistleri
bilgilendirmek. Yenilikleri göstermek, ne yapabileceğimizi ortaya sunmak” dedi.
Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Propriyosepsiyon geleceğin
konularından biri”
Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, açılış
konuşmasında propriyosepsiyon duyusunun önemli bir kavram olduğunu söyledi.
AR-GE odağı olarak nörobilimle uğraştıklarını belirten Tarhan, şunları söyledi:
“Propriyosepsiyon da bu açıdan çok önemli. Daha önceden 5
duyu kabul ediliyordu. Şimdi ise 33 civarında duyudan bahsediliyor. Bu
duyulardan bir tanesi de propriyosepsiyon. Kimyasal ve manteyik duyular var.
Özellikle çocuk gelişiminde çocuk yürümeye başladığı zaman su bardağını eline
alır ve suyu döker. Hep yaramazlık yapıyor zannederiz fakat aslında çocuk yer
çekimine karşı reseptörlerini geliştiriyor. Beyindeki propriyoseptik duyusunu
geliştirme çalışmaları bunlar ve bu bir duyu bütünleme tedavisi olarak tıbba
girdi. Bu, geleceğin konularından birisi. Bu konuda hakikaten derinleşilirse,
birçok keşif ile tedavisiz hastalıkların tedavi edilebilirliğini göreceğiz. Kişinin
iç duyularının farkına varması ve iç duyularını hissetmesi bu açıdan çok
önemli.”
Alanında uzman isimler konuştu
5 oturumdan oluşan ÖÇB propriyosepsiyonları sempozyumunun
moderatörlüklerini; Prof. Dr. Nurzat Elmalı, Prof. Dr. Egemen Turhan, Doç. Dr.
Tolga Tüzüner, Doç. Dr. Gülcan Harput, Prof. Dr. Yavuz Kocabey, Prof. Dr. Defne
Kaya, Doç. Dr. Hakan Çiçek, Doç. Dr. Baran Yosmaoğlu, Doç. Dr. Hasan Bombacı ve
Doç. Dr. Hande Güney Deniz gerçekleştirdi.
Çapraz ön bağ propriyosepsiyonlarının her yönüyle ele
alındığı sempozyumda, Prof. Dr. Nurzat Elmalı, “Propriyosepsiyon nedir, neden
önemlidir”; Doç. Dr. Hande Güney Deniz, “Propriyosepsiyon nasıl
değerlendirilir”; Prof. Dr. Egemen Turhan, “Propriyosepiyon cerrahi ile değişir
mi?” başlıklı sunumlarını yaptı.
Üsküdar Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü
Başkanı Prof. Dr. Defne Kaya, “Propriyosepiyon rehabilitasyon ile değişir mi”
başlıklı sunumunu yaptığı sempozyumda Doç. Dr. Hasan Bombacı, “Tek tünel ÖÇB”;
Op. Dr. Haluk Çelik, “Kullanılan greft”; Doç. Dr. Emin Bal, “Çift Tünel”; Prof.
Dr. Yavuz Kocabey, “All inside”; Doç. Dr. Gülcan Harput, “ÖÇB ve propriyosepsiyon”;
Doç. Dr. Hakan Çiçek, “ÖÇB yaralanmaları ve propriyosepsiyon”; Doç. Dr. Tolga
Tüzüner, “ÖÇB cerrahileri, propriyosepsiyon ve spora dönüş” ve Doç. Dr. Baran
Yosmaoğlu, “ÖÇB rehabilitasyonu ve propriyosepsiyon” başlıklı sunumlarını
gerçekleştirdi.
