Kahramanmaraş;
bedeni güçlü, karakteri sağlam, kahramanlığı
ve vatanseverliği tescilli, imanı kavi,
samîmi ve güvenilir
insanları ile Türkiye'nin 80
vilâyetinde temsil edilen, Türkiye'nin bütün
il ve ilçelerinden
renkleri, güzellikleri,
özellikleri bünyesinde barındıran müstesna bir ilimizdir.
Yetiştirdiği şâirler, edipler, edebiyat ve kültür alanında isim yapmış söz ve kalem erbabı değerleriyle şöhreti yurt dışına taşmış seçkin bir diyardır. Türkiye'de (ve muhtemelen dünyada) altın madalya ile taltif edilmiş tek şehirdir. Kurtuluş hikâyesi bir destandır ki yıllar boyu şerefle ve gururla anlatılmış, şiirlere, hikâyelere ve romanlara konu, filmlere senaryo olmuştur. Sütçü İmam, Veziroğlu Mehmet Alpaslan, Sandal Osman, Ali Sezai, Yusuf Çavuş, Evliya Efendi, Veliefendioğlu Ziya, Hocaoğlu Nuri, Muallim Hayrullah Bey, Yakup Hamdi Bey, Doktor Mustafa Bey, Cennet Ali, Arslan Bey, Kılıç Ali Bey, Pişkinzâde Ali Rıza Bey, Evliya Efendi, Bombacı Ahmet, Üsteğmen Hamdi Efendi, Kâmil Bey, Yörük Selim Bey… gibi isimler bu şanlı mücâdelenin önderlerinden bâzılarıdır.
Kahramanmaraş'ın daha nice özellikleri yanında bir eşsiz hususiyeti daha vardır: 30 Ekim 1918 târihînde imzalanan Mondros Mütârekesi'nden sonra işgal edilmiş, 21 Ocak 1920 târihînde başlayan ve 22 gün devam eden çetin mücâdelelerden sonra 12 Şubat 1920 târihînde işgalciler, resmî ordudan destek almaksızın, şehir halkının teşkil etiği milis kuvvetleri tarafından defedilmiştir. Anadolu'da son işgal, ilk kurtuluştur. İşgalden bu kadar kısa zamanda kurtulan başka bir şehir yoktur. İzmir 15 Mayıs 1919 - 9 Eylül 1922 târihleri arasında yaklaşık 3 yıl, İstanbul ise 13 Kasım 1918'deki birinci, 16 Mart 1920'deki ikinci işgalden sonra 6 Ekim 1923 târihînde kurtarılabildi.
Kahramanmaraş yerleşim bölgesi olarak kullanıma açıldığı târih itibâriyle de dikkat çekmektedir.
Bölgede ilk yerleşimlerin Paleolitik Çağda* başladığı tahmin ediliyor. Şehir nüfusunun artışı Neolitik*, Kalkolitik* ve *Tunç Çağlarında da devam etmiştir. Şehrin Hititler* tarafından kurulduğu tespit edilmiştir. Daha sonra Asurlular*, Medler*, Persler*, M.S. 6. Yüzyıla kadar Romalılar, Bizanslılar, 6. Yüzyıldan sonra Müslüman Araplar, Selçuklular, Memluklular* şehre hâkim oldular. Şehir, 1243'te Moğol işgaline mâruz kaldı. Selçuklulardan sonraki Anadolu Beylikleri devrinde Dulkadiroğulları'nın oldu. 1516'da Osmanlı egemenliğine geçen Maraş, 1516- 1919 yılları arasında Osmanlı Cihan Devleti'nin hâkimiyetinde kaldı. Mütâreke Döneminde önce İngilizler, sonra Fransızlar tarafından işgal edildi. Bölgenin son hâkim gücü, dünya durdukça devam edecek olan Türkiye Cumhuriyeti'dir.
Maalesef maraş halkı, belli aralıklarla deprem felâketlerine mâruz kaldı. Birinci derecede deprem bölgesidir.Karşısında zafer elde edemedikleri yıkımlı, ıstıraplı dönemler yaşadılar.Kayıtlara intikal eden ilk büyük deprem 1114 yılında yaşandı. 40.000 civarında insan ebedî âleme intikal etti. Sonraki büyük depremler 1513, 1544, 1583, 1795 ve 1905 yıllarındadır.
Kahramanmaraş topraklarının % 23'ü ormanlarla kaplıdır. Bitki örtüsü, akarsuları ve bu vesile ile barajları ve hidroelektrik santralleri bakımından zengindir. Tarım ve hayvancılık gelişmiştir. Aynı zaman diliminde, Kahramanmaraş'ın 4 ayrı bölgesinde 4 mevsim 7 iklim yaşanır.
Kahramanmaraş'ın en büyük zenginliği hiç şüphesiz şâirleri, edipleri ve kültür adamlarıdır. Doğum târihî sırasına göre Kahramanmaraş'ta doğan / yaşayan veya vefat eden târihî ve edebî şahsiyetlerin, müzisyenlerin, sporcuların bir kısmı şöylece sıralanabilir:
Üçüncü Leo Isaurian: Bizans İmparatorudur. 685 yılında
Maraş'da doğdu. Saltanatı
717-741 yılları arasında devam etti. 55 yaşında iken 741 yılında
İstanbul'da öldü.
Sa'düddîn Mes'ûd ibni Fahriddîn Ömer ibni Burhâniddîn
Abdillâh el-Herevî el-Horâsânî et- Taftâzânî eş-Şâfiî: Din âlimidir. 1322-1390
yılları arasında yaşadı.
Karacaoğlan: Tanınmış halk şâiridir. Doğum yeri için Maraş
dışında 7 ayrı şehrin daha ismi verilmektedir. Doğum ve ölüm târihleri de çok
farklıdır. 1606-1636 târihleri
genel kabul görmektedir.
Saçaklızade Mehmet Efendi: Ehl-i Sünnet Büyüklerinden, tefsir, hadis ve fıkıh bilginidir. 1732 yılında Maraş'ta vefat etti.
Sümbülzâde Vehbî Efendi: Dîvan Edebiyatı şâirlerindendir.
'Rücu' başlıklı şiiriyle meşhurdur. 1718
yılında Maraş'ta doğdu,
1809 yılında İstanbul'da vefat
etti.
Mükrimin Halil Yinanç: Târih Profesörüdür. Babasının kadı
olarak vazifeyle bulunduğu Maraş'ın Elbistan kazasında 1900
yılında doğdu. İstanbul'da 1961 yılında vefat etti.
Necip Fâzıl Kısakürek: Şâir, hatip ve düşünce adamıdır. Ağaç
Dergisini, Büyük Doğu dergi ve gazetelerini
yayınladı, çok sayıda
kitap yazdı. Aslen Maraşlıdır,
Dulkadiroğulları'na mensuptur. Maraşlı
Kısakürekzâdelerden Hâkim Efendinin oğlu olarak İstanbul'da 1904
yılında doğdu, 1983 yılında
İstanbul'da vefat etti.
Sakarya, Çile ve Kaldırımlar şiirleri ile tanındı, roman,
dinî ve fikrî kitaplar, tiyatro eserleri yazdı.
Bahaeddin Karakoç: Türk edebiyatında 'Dede Korkut' ve 'Beyaz
Kartal' olarak anılır. 1930 yılında Kahramanmaraş'ın Elbistan
ilçesinde dünyaya geldi. 88
yaşında iken 2018
yılında Kahramanmaraş'ta vefat etti.
Abdürrahim Karakoç:1932 yılında Maraş'ın Elbistan ilçesine
bağlı Ekinözü (Cela) köyünde doğdu.
Şâir ve yazardır.Bahattin Karakoç'un kardeşidir. İlkokul'dan sonra
tahsil hayatına devam etmedi.
Köyünde bir süre
marangozluk yaptı, belediyede
muhasebeci olarak çalıştı, emekli olup Ankara
Sincan'a yerleşti. Fikrî
hamûlesini geliştirdi.
Şiirle birlikte makaleler
yazdı. 'Mihriban' şiiri ile meşhur oldu. Gazetelerde köşe yazıları
yazdı. 2012 yılında Ankara'da vefat etti.
Sezâi Karakoç: 1933
yılında Diyarbakır'ın Ergani
ilçesinde dünyaya geldi. Türk şâir, yazar, mütefekkir ve siyâset adamıdır.
İlkokulu 1944'te Ergani'de bitirdi. Daha sonra Maraş Ortaokulu'na parasız yatılı
olarak kayıt oldu.
Gaziantep Lisesi'nden ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler
Fakültesi'nden mezun oldu.
Çalışma hayatı boyunca metafizik
konulu yazılar yazdı.
'Mona Liza' şiiri ile meşhur oldu.
Nuri Pakdil: Şâir ve Yazar. 1934 yılında Maraş'ta doğdu. Edebiyat Dergisi'ni ve Dergi yayınları olarak 1972-1984 yılları arasında 18'i Nuri Pakdil imzasını taşıyan, 45 kitap yayımladı. 2019 yılında İstanbul'da vefat etti.
Ertuğrul Karakoç: Öğretmen ve şâir. 1936 yılında Maraş'ın Elbistan ilçesine bağlı Ekinözü (Cela) köyünde dünyaya geldi. Bahaettin Karakoç ve Abdurrahim Karakoç'un kardeşidir. İlkokulu köyünde, ortaokulu Elbistan'da bitirdikten sonra Gaziantep Öğretmen Okulu ve Necatibey Eğitim Enstitüsünden mezun oldu. 2015 yılında Adana'da vefat etti.
Erdem Beyazıt: Maraş, 1939-İstanbul, 2008. Şâir ve yazar,
Anavatan Partisi'nden bir dönem milletvekilli
olarak görev yaptı.
Mâveâ grubundandır.
Mehmet Âkif İnan:
Şâir ve Yazar. Urfa'da 1940
yılında doğdu. Maraş
Lisesi'nden mezun oldu. Maraş'ta
çevre edindi, Ankara ve İstanbul'da bulundu, 2000 yılında Urfa'da vefat etti.
Câhit Zarifoğlu: 1940
yılında Ankara´da doğdu. Aslen Maraş'lıdır. Babasının hâkim olarak
görevli oluşu sebebiyle
bulunduğu Siverek'te, Ankara,
Kızılcahamam ve Kahramanmaraş´ta ilk ve
orta öğrenimini tamamladı.
1987 yılında Ankara'da vefat
etti.
Alaaddin
Özdenören: Şâir ve
yazar, Türk Edebiyatı'nın önde gelen
yazarlarındandır. Râsim Özdenören'in ikizi olarak 1940 yılında Maraş'ta
dünyaya geldi. İlk
ve orta öğrenimini
Maraş, Tunceli, Malatya ve İstanbul'da tamamladı. 1966 yılında İstanbul
Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nü bitiren
Özdenören, İstanbul'da 2003 yılında vefat etti.
Râsim Özdenören: Türk Edebiyatı'nın önde gelen hikayecilerindendir. İkiz kardeşi Alâeddin Özdenören'dir. 1940 yılında Maraş'ta dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Kahramanmaraş, Malatya, Tunceli'de okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni ve İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nü bitirdi. Yazı hayatına devam etmektedir.
Âşık Mahzunî Şerif: 1940 yılında Maraş'ın Afşin ilçesine
bağlı Berçenek Köyü'nde doğdu. 2002 yılında Almanya'da öldü. Asıl ismi Şerif Cırık'tır. Astsubay Ordu
Donatım Okulu'nda okurken,
dolabında yasak kitaplar bulunduğundan okuldan kaçtı. 27 Mayıs 1960 askerî
darbesinden sonra aftan faydalanarak Kuleli Askerî Lisesi'ne kaydoldu ise
de askerlikle bağdaşamayacağını anladığından tahsil
hayatını bıraktı, sahne hayatını tercih etti. 2002'de Almanya'da vefat etti.
Ersin Nazif Gürdoğan: İstanbul Teknik Üniversitesi'nden mezun Makine Mühendisi, İşletme İktisadı Profesörüdür. 1945 yılında Eskişehir'de doğdu. Kahramanmaraşlı şâir ve ediplerlerin oluşturduğu Mâvera grubu e l e m a n l a r ı n d a n o l m a s ı h a s e b i y l e Kahramanmaraşlı olarak bilinir. Kendisi de Maraşlı olarak bilinmekten haz duyar. Yayınlanmış 20'ye yakın kitabı vardır. Hâlen Yeni Şafak Gazetesi'nde köşe yazıları yazmaktadır.
Dr. Oğuz Paköz:
Şâir, yazardır. Alkış Dergisi'ni
yayımlamaktadır. Maraş'ta 1947 yılında dünyaya
geldi. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden 1974
yılında mezun oldu. Kahramanmaraş'ta özel
bir hastanede laborant olarak görev
yapmakta; hikâye, şiir,
roman ve destan türünde kitaplar
yazıp yayınlamaktadır.
Serdar Yakar: Araştırmacı Yazar, Kamu Yöneticisi, 1965 yılında Kahramanmaraş'ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra 1983'de İstanbul'da Marmara Üniversitesi İktisâdî ve İdârî Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden 1987 yılında mezun oldu. Ulusal dergilerde yazdı. kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi'nde Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü yaptı. Ukde yayınlarını kurdu. Çok sayıda araştırma kitabı yayınlandı.
Bejan Matur: 1968 yılında Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde doğdu. İlk, ortaokul ve lise eğitimini Gaziantep'te tamamladı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Şiir ve deneme yazarıdır. Dil, Alevilik ve Kürt problemi gibi çeşitli konular üzerine yorum yazıları yazmaktadır.
Ali Tufan Kıraç: Bestekâr ve ses sanatkârı. ' Kıraç ' olarak
bilinir. 1972 yılında Kahramanmaraş'ın Göksun
ilçesinde doğdu. Yörük'tür. İlk
orta ve liseyi İstanbul'un Hasköy semtinde
tamamladı. İstanbul'da Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim
Fakültesi Müzik Öğretmenliği
Bölümü'nde okurken bir barda sahne hayatına başladı. Dizi filmler için beste
yapmakta, solist olarak sahne hayatına devam etmektedir.
Şeref Eroğlu: Güreşçidir.
1975 yılında
Kahramanmaraş'ta dünyaya geldi.
Sivas Pamukpınar Güreş Eğitim
Merkezinde güreşe başladı.
Yurt dışında müsâbakalara
katıldı, dereceler aldı. 1991
yılında Kanada'da dünya ikincisi oldu.
Kahramanmaraş'ın, işgalden kurtuluşunun 100. Yılını gönülden kutluyor, Kahramanmaraş'ın; kahramanlığıyla, ilim adamlığıyla, edebiyatımıza ve kültürümüze hizmet etmiş asil insanlarının ebediyete intikal edenlerine Allah'tan rahmet, hayatta olanlarına sağlıklı ve huzurlu uzun ömürler diliyor, Kahramanmaraşlıları sevgi dolu saygılarla, saygı dolu sevgilerle selâmlıyorum.
