Dünyada ve ülkemizde görülme
sıklığı hızla artan, başka hastalıklarla karıştırılabildiğinden bazen teşhisi
yıllar sonra konulan bir hastalık Multipl Skleroz, kısaca MS. Ülkemizde her 100
bin kişiden 50’sinin muzdarip olduğu MS, kadınlarda erkeklere oranla yaklaşık
2,5 kat daha fazla görülüyor.AcıbademMaslak Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman özellikle
20-40 yaşları arasında ortaya çıkan ve etkisini merkezi sinir sisteminde
gösteren MS’i genetik özellikler, D vitamini eksikliği, viral enfeksiyonlar,
canlı virüs aşıları, sigara, stres ve obezite gibi nedenlerin tetiklediğini
söylüyor. Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman, MS’in asla atlanılmaması gereken 3
önemli sinyalini anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
· Görmede
bozukluk
Görme bozukluğu ya da görme kaybı en sık görülen MS başlangıç
bulgusu. Optik nörit denilen görme siniri iltihabı genellikle tek taraflı
olarak ortaya çıkıyor; göz hareketleri ile ağrı, renkli görmede bozulma,
görmenin kısmi ya da tama yakın kaybı ile kendini gösteriyor. Ancak bu, optik
nörit atağı geçiren her hastada MS gelişmesi beklendiği anlamına gelmiyor. Bu
nedenle hastaların bu konuda deneyimli bir nörolog tarafından
değerlendirilmesi, tanısının doğru konulması ve uygun tedavinin vakit geçirilmeden
başlanması gerekiyor. Aksi halde görme kaybı kalıcı hale gelebiliyor. Çift
görme, dengesizlik ve genellikle bu yakınmalara eşlik eden baş dönmesi hissi de
yine MS’in seyri sırasında sıkça görülen bulgular arasında yer alıyor. Beyin
sapı ve beyincik bölgelerinde ortaya çıkan MS plaklarının yol açtığı bu
yakınmalarhasta doktora gitmez ise başlangıçta 15-20 gün içinde kendiliğinden
düzelebilse de düzelmeyen hastalarda bazen ilk atakta bile kalıcı hasar
bırakabiliyor.
· Kollarda
ya da bacaklarda güçsüzlük
Beyin ya da omurilikte oluşan MS plaklarının yerleşimlerine göre
tek ya da çift taraflı, bazen yalnızca bir kolda bazen aynı taraf kol ve
bacakta, bazen yalnızca bacaklarda, nadiren de her iki kol ve bacakta güçsüzlük
ve uyuşukluk olabiliyor. Motor sinirleri etkileyen plaklar etkilenen bölgelerde
kuvvet kaybına yani felce neden oluyor. Şiddeti kişiden kişiye değişen bu
kuvvet kaybı ne kadar erken fark edilip ne kadar erken tedavi başlanırsa kalıcı
hasar oluşmadan düzelme şansı oluyor. Bu belirtilerden biri varsa ve 24 saatten
uzun süredir devam ediyorsa nöroloji uzmanına başvurmak gerekiyor.
· Duyu
değişikliği
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman “Gövdede
hissedilen duyu kusuru omuriliğin orta bölgesinde duyu sinirlerinin
tutulduğunun göstergesidir. Sıklıkla göz ardı edilen bu yakınma, ailede MS
hastalığı öyküsü de varsa tanı koyma açısından çok daha fazla önem taşıyor.
Genellikle o bölgenin MR’ı çekilmediğinden ya da uygun teknikle çekilmediğinden
gözden kaçabiliyor. Kollarda, bacaklarda uyuşukluk ve gövdede hissedilen duyu
değişikliği ile karşımıza çıkıyor. Tüm merkezi sinir sistemini etkileyen bir
hastalık olması nedeniyle daha nadir ve farklı klinik bulguları da olabilir
elbette. Hastadan ayrıntılı öykü almak ve detaylı bir nörolojik muayene yapmak
en önemli kuraldır” diyor.
