İstanbul’a asit
yağmuru yağacağı yönündeki haberler üzerine bir açıklama yapan Türkiye Solunum
Araştırmaları Derneği (TÜSAD), özellikle hava kirliliğini oluşturan ince
tozların sağlık açısından tehlikeli olduğuna dikkat çekti.
TÜSAD KOAH Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Arzu Mirici,
başta kronik kalp ve akciğer hastalarına alınabilecek önlemler hakkında bilgi
verdi.
Son günlerde kentlerimizde yaşanan hava kirliliğinin insan
sağlığını tehdit edecek boyutlara ulaştığı anlaşılıyor. Hava kirliliğini
oluşturan gazlar ve tozları farklı bölgelerde ölçerek ulaşılan sonuçlar bunu
gösteriyor. Kirlilik; büyük tozlar (PM10) ve küçük, ince tozlar (PM 2.5)
şeklinde olabiliyor. Bunun asit yağmurlarına dönüşeceğine ilişkin açıklamalar
üzerine bilgi paylaşımında bulunan Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği
(TÜSAD), bu durumun insan sağlığına etkilerine dikkat çekti.
Solunum
Enfeksiyonları Artabilir
TÜSAD KOAH Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Arzu Mirici,
özellikle ince tozların daha tehlikeli sonuçlara neden olabildiğince dikkat
çekerek, şu bilgileri verdi: “İnce tozlar hem hava da daha uzun süre
kalabiliyor hem de soluduğumuz zaman akciğerlerin en derinlerine en ince hava
yollarına ve hatta hava keseciklerine kadar ulaşabiliyor. Buradan dışarı
atılması da mümkün olmuyor. Bu nedenle hem akut hem de kronik hastalıklara yol
açtığını biliyoruz. Kısa vadede üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarının
artması ilk beklenen sonuçlar. Ayrıca kronik kalp ve akciğer hastalığı olan
bireylerde hastalığın kötüleşmesine ve acil servislere başvurmalarına neden
olabilir. Hava kirliliğinin uzun vadeli sonuçları bununla da sınırlı değil;
çocukların büyüme ve gelişmesini olumsuz etkilediği, insanın sinir sistemine
zarar verdiği ve kansere yol açtığı kesin olarak biliniyor.”
Meteorolojik koşulların hava kirliliğinin daha fazla
hissedilmesine ya da temizlenmesine yol açabildiğini, özellikle yüksek basıncın
olumsuz bir etki ile hava kirliliğininden daha fazla etkilenmeye neden
olabildiğini belirten Mirici, “Asit yağmuru, hava kirliliği halindeki yağmur
durumunu tanımlıyor. Bu durumda hava temizleniyor ancak yüzeyde, yağmurla temas
zarara yol açabiliyor. İnsan sağlığı açısından asit yağmuru öncesindeki hava
kalitesi daha fazla önem verilmesi gereken bir durum” dedi.
Hangi Önlemler Alınabilir?
Bu durumdan özellikle hassas bireylerin yani, bebekler,
küçük çocuklar, hamile kadınlar ve kronik hastalığı olanların korunmasının çok
önemli olduğunu vurgulayan Mirici, şu önerilerde bulundu: “Hava kirliliğinin
yoğun olduğu zamanlarda dışarı çıkmamak ve mutlaka çıkmak gerekiyorsa maske
kullanmak bir önlem olabilir. Ancak dış ve iç ortam hava kalitesi
birbirlerinden bağımsız değildir. Dışarıdaki hava kalitesi kötü iken iç ortamı
da mutlaka etkilenecektir. Buna karşı önlem olarak hava filtreleri kullanılabilir.
Hava kirliliğinin etkisi, enfeksiyonlarda artış şeklinde görüleceğinden, kronik
akciğer ve kalp hastalarının zamanında grip aşısı olması, eğer eylül ayında
grip aşısı yapılmadıysa hemen yapılması yarar sağlayabilir.”
Ölçüm İstasyonları
Yeniden Yapılandırılmalı
“Ülkemizde hava kirliliği ölçüm istasyonlarının oldukça
yaygın olmasına rağmen, halen 10 ilimizden birinin verilerine sahip değiliz”
diyen Mirici, bu konuda da şu değerlendirmeyi yaptı: “Verileri alınabilen
toplam 211 istasyonun veri üretme oranı da yeterli değil. Eldeki veriler hemen
tüm kentlerde hava kalitesinin iyi olmadığını gösteriyor. Bu durumda hava
kirliliği ile mücadelede ülke çapında bir çabanın gerekliliği ortada. Hava
kirliliği ile mücadelede; ülkemizdeki ölçüm istasyonlarının sayı ve nitelik
olarak artırılması en önemli başlangıç olacaktır. Bu istasyonlarda hem kükürt
ve azot oksitler gibi maddeleri saptayan daha kapsamlı ölçümler yapılması hem
de istasyon yerlerinin gözden geçirilmesi gerekli. Özellikle ince tozların
(PM2.5) ölçümünün yapılması çok önemlidir. Ülkemizde ince tozlara ait bir eşik
değer belirlenmemiş. Bunun en kısa zamanda Avrupa Birliği’nin (AB) kabul ettiği
metreküpte 25 mikrogram olarak kabul edilmesi sorunu net olarak görmemizi
sağlayacaktır.”
Nemli Neden Fosil
Yakıt Kullanımı
