Sigarayı bırakmak
isteyen birçok kişi sigaradan daha az zararlı olduğu düşüncesiyle elektronik
sigara (e-sigara) olarak tanımlanan yeni tütün ürünlerine yöneliyor.
Ancak yapılan araştırmalar, e-sigaranın normal sigaranın yol
açtığı kanserojen etkilerin yanı sıra kendine has hastalıklara yol açtığını ve
zehirli etkisinin çok kısa sürede ortaya çıktığını gösteriyor. Sigara ve
e-sigarayı bir arada içenlerin sağlık sorunları ise katlanıyor. Bu kişilerin
kalp krizi ve inme riski sigara tiryakilerine göre daha fazla. Acıbadem
Altunizade Hastanesi Başhekimi ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Çağlar
Çuhadaroğlu, Acıbadem Sağlık Grubu’nun uluslararası bilgi alışverişi yapmak
üzere Ürdün Kral Hüseyin Kanser Merkezi’ndeki görevinin yanı sıra ülkenin tütün
karşıtı politikasında da etkin bir isim olan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr.
Feras Hawari ile birlikte uzmanların katıldığı bir toplantıda e-sigarayı ve
zararlarını her yönüyle anlattılar.
‘E-sigara içmek kimya
fabrikasına gidip kimyasal koklamak gibi’
Göğüs Hastalıkları Uzmanı prof. dr. Çağlar Çuhadaroğlu da
“E-sigaranın normal sigaradan daha zararlı olduğunu söylemek mümkün. Tanısı zor
hastalıklara neden oluyor. Bu nedenle kullanımının önlenmesi çok önemli” dedi.
E-sigaranın normal sigaradan çok daha fazla ve farklı zararı olduğunu ifade
eden Prof. Dr. Çuhadaroğlu, ülkemizde ticaretinin yasak olmasına karşın günden
güne e-sigara tiryaki sayısının arttığını anlatarak sözlerine şöyle devam etti:
“Sigaranın bildiğimiz zararlarının yanı sıra e-sigara çok hızla hava yollarında
tanısı zor hastalıklara yol açıyor. Ender görülen hastalıklar e-sigara
kullananlarda daha sık rastlanıyor. Bunlardan biri de akciğerde küçük hava
yollarının hastalanması. Bu sigarayı içenlerde çok görülüyor. Ağır nefes
darlığı, derin nefes alama hissi ile birlikte akciğerde ciddi problemler görülüyor.
Akciğerde alveol dediğimiz hava keseciklerinde kanamaya yol açıyor.” Prof. Dr.
Çuhadaroğlu e-sigara kullanımına dair “Normal sigara mı, e- sigara mı daha
zararlı diye soranlara ikisinin de zararlı olduğunu söylüyorum. Sigaranın
zararlarını biliyoruz. E sigara ise kimyasal bir kazanı koklamak gibi”
örneğiyle durumun ciddiyetini ortaya koydu.
Sigara içen
öğrencilerin başarı oranı düşük
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Feras Hawari, elektronik
sigaranın zararları konusunda pek çok uluslararası çalışma yapmış bir uzman.
Kısa bir süre önce ABD’de Mayo Clinic’te de konferans veren Dr. Hawari,
Acıbadem Altunizade Hastanesi Başhekimi ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. D.
Çağlar Çuhadaroğlu’nun davetiyle ülkemize gelerek e-sigaranın zararları
hakkında bilgiler verdi.
Sigara, beyinde dopamin salgılanmasına yol açarak
kişininbağımlı olmasına neden oluyor. Beynin karar alma, dikkat ve hafıza ile
ilgili bölüm olan frontal kısmını etkilediği için gençlerdeki etkisi daha
büyük. Kral Hüseyin Kanser Merkezi’nde geçen yıl üniversite öğrencileri
üzerinde yaptıkları bir araştırmayı anlatan Dr. Hawari “Nargile ya da sigara
içen çocukların sınavlarda başarı oranının yüzde 30 olduğunu gördük. Sigara
içmeyenlerin orası ise yüzde 50. Bu da öğrencilerin daha iyi konsantre olmak
için sigara içtiklerine dair savlarını çürütüyor” diye konuştu.
Çocukları bekleyen
tehlike; e-sigara
ABD’de her 20 yetişkinden birinin elektronik sigara içtiğini
yüzde 15’inden fazlasının da 35 yaşın altında olduğunu anlatan Dr. Hawari,
“Üniversitelerde kullanım oranı da giderek artıyor. Hatta daha küçük yaşlardaki
çocuklar için de bir tehlike. 2019’da yayınlanan bir çalışmaya göre sigaraya
başlama riski düşük olan 12-15 yaş arasındaki çocukların e-sigara içme oranı
artıyor.”
İkili kullanım
zararları katlıyor
Elektronik sigara, genellikle normal sigara bağımlılığından
kurtulmak isteyenlerin tercih ettiği yöntem olabiliyor. Bunun yanlış bir yol
olduğunu özellikle vurgulayan Dr. Hawari, “Bu kişiler bir süre sonra ikili
kullanıma geçiyorlar. Hem normal sigarayı hem de e-sigarayı içiyorlar. Bu da
zararları katlıyor. Çünkü toksik materyalleri daha fazla alıyorsunuz. İkili
kullanımda kalp krizi ve inme riski artıyor. İngiltere’de 2015’te normal
sigaradan yüzde 95 daha az zararlı dedikleri e-sigaranın zararlı olduğunu
söylüyorlar şimdi. Çünkü DNA hasarına bile yol açabiliyor” diye devam etti.
Dr. Hawari, New York Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı
ve Üroloji Bölümü tarafından fareler üzerinde yapılan çalışmaların elektronik
sigaranın akciğer ve mesane hücrelerinin genetik yapısında kansere yönelik
değişikliğe neden olduğunu ortaya koyan çalışmaya da atıfta bulundu, “Yeni
kanıtlar geliyor” dedi.
E-sigarayı bırakmak için kliniklere başvuran sayısının
günden güne arttığı da bir gerçek. Dr. Hawari e-sigaraya özel bir bırakma
yöntemi olmadığını belirtirken “nikotin bandı ya da ilaç” gibi yöntemlerin
tercih edildiğini belirtti.
‘Sigara sağlığa
yararlı diyenler vardı’
E-sigara, kendine has hastalıkları da beraberinde getiriyor.
Akciğerde hava yollarında kanama, akut nikotin zehirlenmesi bunlardan en başta
görülenleri. Bugün gelinen noktanın 1940’larda bilim insanlarının sigaranın
sağlığa yararlı olduğunu iddia ettikleri günlere çok benzediğini anlatan Dr.
Hawari’nin, en önemli uyarılarından biri de anne babalara. Özellikle çocukların
ve gençlerin hedefte olduğunu belirten Dr. Hawari, “Anne babalar, çocuğunuzun yapmayacağını
düşünmeyin. Yakınında olun. Onlarla e-sigaranın, sigaranın, tütün ürünlerinin
zararları hakkında konuşun. İletişiminizi güçlendirin” dedi.
Zehir yerine ‘meyve
suyu’ diyorlar
Elektronik sigaradaki en önemli tehlikelerden biri de bugün
sayıları neredeyse 16 bini bulan aroma çeşidi. Herbiri kimyasal olmasına karşın
İngilizce mevye suyu anlamına gelen “juice” kelimesi ile tanımlanan bu
aromaların e-sigarayı “sanki sağlıklıymış” gibi gösterdiğini anlatan Dr.
Hawari, “Toksik maddeler yerine meyve suyu diyorlar. Vişneli meyve suyu gibi..
Çikolatalı, çilekli, sakızlı aromalar var.. Bunlar çocuklara ve gençlere cazip
gelebiliyor” uyarısında bulunuyor.
E-sigara ürünlerinin en büyük silahı, nikotin içermediklerini iddia etmeleri. Dr. Hawari bu konuda yapılan çalışmalara dair bilgileri paylaşırken bu iddianın da gerçek olmadığını ortaya koydu: “Yüzlerce elektronik sigara markası var. Bunlardan 35’i içlerinde nikotin olmadığını söylüyor. Ama araştırmalara göre sadece 3-4 tanesinde yok. Kimindeki nikotin miktarı da normal sigaradan bile fazla. Ayrıca elektronik sigaradaki likitin içinde bulunan aromalar, ısındığı zaman ortaya çıkan toksinlerin içeriği de farklı oluyor. Isınmaya bağlı olarak kansere yol açabilen formaldehit açığa çıkıyor. Vişneli benzaldehit çıkıyor açığa. En az 30 çeşit toksik kimyasal ortaya çıkıyor. Ve kişiler bu kimyasalları soluyor.”
