Kahramanmaraş, Akdeniz ile İran-Turan Fito- Coğrafya
Bölgelerinin geçiş kuşağında bulunmakla birlikte Avrupa-Sibirya Fito-Coğrafya
bölgesine ait bitki türleri de görülebilmektedir. İl genelinde arılık açısından
önemli olan çalı, orman ve Alpin formasyonu olmak üzere üç farklı bitki
formasyonu ile Karadeniz iklim tipine yakın lokal bitki örtüsü gözlenmektedir.
Çalı (Maki) formasyonu 500-1200 metreler arasında yer almaktadır.
Maki formasyonu içinde, kermes meşesi, (Quercus coccifefa)
mazı meşesi (Q. infectoria), adaçayı yapraklı laden (Cistussalviifolius),
sandal (Arbutusandrachne), zeytin (Oleaeuropa), dış budak (Fraxinusornus),
sumak (Rhuscoriaria), akçakesme (Phillyrealatifolia), karaçalı
(Paliurusspinachristi), erguvan (Cercissiliquatrum) gibi türlere
rastlanılmaktadır. 900 ile 2000 metrelere kadar olan kısımlarda iğne yapraklı
ağaçlardan kızılçam gibi ağaçların çokça bulunduğu kuru ve yarı nemli olarak
sınıflandırılabilecek orman oluşumu gözlenmektedir. Kızılçam alanlarının
arasında kışın yaprağını döken ağaçlara da rastlanılmaktadır. 1400-2000 metreler
arasında karaçam (P. nigra), göknar (Abiescilicica), sedir (Cedruslibani),
ardıç (Juniperusspp.) ve bazı meşe (Quercusspp.) türleri kızılçamlar arasında
karışık halde bulunmaktadır. 2000 metrelerin üzerinde ise Alpin ot formasyonu
görülmektedir.
Kahramanmaraş; eko-jeolojik ve klimatolojik özellikleri
nedeniyle farklı zaman dilimlerinde bal arılarının faydalanabileceği çiçekli
bitkiler ile köknar, kamalak, ardıç ve söğüt (salix) gibi salgı balı (zenk)
kaynakları açısından zengindir. Yükseltiye bağlı olarak nektar ve salgı
kaynaklarının erken ilkbahardan geç sonbahara kadar kademeli üretim imkânı
sağlaması il içi göçer arıcılığı uygulanabilir kılmaktadır.
Kahramanmaraş’ta ormanlar, makilikler, yüksek dağ stepleri,
sulak alanlar, mevsimlik küçük krater, doğal ve yapay baraj gölleri ile çok
farklı doğal oluşumlar arıcılık için bir avantaj sergilemekte olup, arıcılık ve
bal üretimi için önemli olan 2.500 çiçekli bitki ve eğreltiye ev
sahipliği yapmaktadır. Bu bitkilerin % 20’si endemik tür olup önemli otsu ve
odunsu bitki türlerini içeren doğal alanları bünyesinde bulunmaktadır. Endemik
bitki türlerine çoğunlukla 1000 m ve üzeri yağışlı Akdeniz biyoiklim katında
rastlanılmakta olup 1000-2000 m arasında % 85 oranında yayılış göstermektedir.
İl genelinde yıllara göre değişmekle birlikte 100.000-
130.000 adet bal arısı kolonisi bulunmaktadır. Profesyonel arıcılar
kolonilerini kış aylarının daha ılıman geçtiği, kışın nektar kaynaklarının
bulunabildiği Arsus, Dörtyol ve Yumurtalık gibi Doğu Akdeniz sahil kuşağında kışlamaktadırlar.
Bazı aracıların ise Andırın ilçemizin güneyinde yer alan Aslantaş baraj gölü
çevresinde kışladıkları da görülmektedir. İlimizde arıcılar mevsim şartlarına
göre narenciye çiçeklenmesinden sonra, il içerisinde kademeli olarak taze
nektar ve polen kaynaklarını takip etmektedirler. Yıl içerisinde şartlara bağlı
olarak 3-4 kez arılık yeri üretim ve kışlama amacı ile değiştirilmektedir.
Erken ilkbaharda taban ova ve tepelerde yetişen üçgül (Trifoliumspp.) çeşitleri
ve çiriş otu (Asphodelusaestivus) ile başlayan üretim dönemi Ahır ve Çimen
dağının yüksek kısımları, Andırın, Göksun, Afşin, Elbistan ve Nurhak ilçe
sınırlar içerisinde bulunan yüksek yaylalarda kekik (Thymus, Origanum), geven
(Astragalus), arıcılar arasında yonca olarak bilinen kuş fi ği (Viciacracca) ve
salgı balı üretimi ile sonlandırılmaktadır. İl arıcılarının % 10-15’i üretim
için Kayseri ve Sivas bölgelerine kolonilerini taşımakla birlikte profesyonel
arıcıların % 5’i kolonilerini üretim sezonu sonrası Çam Balı için Muğla iline
taşımaktadırlar.
Kahramanmaraş Türkiye arı varlığının yaklaşık % 10’unu
bulundurmakta ve üretim kolonilerinden yıl ve iklim şartlarına göre değişmekle
birlikte 1.000-1.300 ton/yıl doğal bal üretimi gerçekleştirilmektedir. İl
geneline yüksek kaliteli polifl oral yayla balları ile salgı karışımı ballar
üretilmekte olup monofl oral bal üretimi bulunmamaktadır. Kahramanmaraş’ta
sektörü temsilen sivil toplum kuruluşu olan 1.320 kayıtlı arıcısı bulunan
Kahramanmaraş İli Arı Yetiştiricileri Birliği bulunmaktadır.
