Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Güzin
Oğuz Yıldırım, iyot alımı hakkında önemli bilgiler verdi.
“İyot, tiroid hormonlarının üretimi için vücuda dışarıdan alınması zorunlu
olan bir elementtir” diyen Uzm. Dr. Güzin Oğuz Yıldırım,“Yeterli iyot alımı
normal büyüme ve gelişme için elzemdir. İyot eksikliği, yetersiz tiroid hormonu
üretimine yol açarak ve başka mekanizmalarla iyot eksikliği hastalıklarına
sebep olur” dedi.
İyot eksikliği, düşük riskini artırıyor
İyodun sadece iyot içeren ya da iyot ilave edilmiş besinler yoluyla ağızdan
alınabildiğini belirten Yıldırım, “Diyetle alınan iyodun tamamına yakını mide
ve oniki parmak bağırsağından hızlıca emilir. İyot eksikliği durumunda tiroid
bezi tarafından iyot tutulum oranı %80’e kadar çıkarken, yeterli iyot alımında
bu oran %10 civarında kalmaktadır. İyodun yarı ömrü normalde 10 saat kadardır,
iyot eksikliği durumlarında bu süre uzar” şeklinde konuştu.
Dünyada önlenebilir zekâ geriliğinin en önemli nedeninin iyot eksikliği
olduğuna dikkat çeken Yıldırım, çeşitli yaş aralıklarında farklı hastalıkların
risklerle kendini gösterdiğini söyleyerek,söz konusu hastalıkları şöyle
sıraladı:
- “Bebeklerde zekâ geriliği,
- Beden gelişme geriliği,
- Düşük doğum ağırlığı,
- Çocuklarda beden ve zekâ gelişme geriliği,
- Bebek ve erişkinlerde tiroid hastalıkları.”
Fazla iyot, hormon üretimini azaltıyor
Fazla iyodun, tiroid bezini baskılayarak hormon üretimini azalttığını ifade
eden Uzm. Dr. Güzin Oğuz Yıldırım, düşen hormon seviyesine bağlı olarak
hipotiroidizm şikayet ve bulguları gelişebildiğini belirterek, sözlerini şöyle
sürdürdü:
İyot ihtiyacınızı, ilaçlar yerine besinlerden karşılayın
“Vücudun iyot ihtiyacının, ilaçlar yerine besinlerden karşılanması daha da
sağlıklı olacaktır. Bazı durumlarda besinler de yetersiz kalacağından, iyot
eksikliği olan kişilere ilaçlı tedavi uygulanabilmektedir. İyot içeren
besinler: “Patates, süt, yoğurt, yumurta, hindi göğüs eti, balık, iyotlu tuz,
Himalaya kristal tuzu, beyaz ekmek” olarak karşımıza çıkmaktadır.
Hamilelikte iyot ihtiyacı artıyor
İyot tüketimine olan ihtiyaç hamilelik ve emzirme döneminde artıyor.
Yapılan çalışmalar ve sağlık örgütleri verilerine göre menopoz dönemi ile ek
olarak iyot ihtiyacında azalma veya artış açısından öneri bulunmamaktadır.
Besinlerdeki iyot miktarı ne kadar?
NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Güzin Oğuz Yıldırım,
besinlerde bulunan iyot miktarı hakkında şu bilgileri verdi:
Besin Adı Miktar İyot miktarı
“İnek sütü 200 ml (1 su bardağı) 50-80 µg
Organik inek sütü 200 ml 30-65 µg
Yoğurt 150 g (4 çorba kaşığı) 50-100 µg
Yumurta 1 adet 20 µg
Peynir 40 gr (yarım su bardağı) 15 µg
Beyaz balık 100 gr 115 µg
Yağlı balık 100 gr 50 µg
Kabuklu deniz ürünleri 100 gr 90 µg
Et 100 gr 10 µg
Tavuk 100 gr 10 µg
Fındık 25 gr 5 µg
Ekmek 1 dilim 5 µg
Sebze ve meyve 80 gr 3 µg
Dengeli beslenme ile yeterli iyot alımını sağlamak mümkün
“Türkiye’nin iyot eksikliği açısından orta ve ileri seviye iyot eksikliği
ve endemik guatr bölgesi olması sebebiyle Sağlık Bakanlığı tarafından
başlatılmış olan iyot eksikliği ile mücadele kapsamında büyük şehirlerde sorun
aşılma noktasında olup kırsal kesimlerde eksiklik halen devam etmektedir” diyen
Güzin Oğuz Yıldırım, dengeli beslenme ile gerektiği kadar iyot alımını
sağlamanın mümkün olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Tuz kısıtlaması gereken hasta grupları için sırf iyot alması adına tuzu
artırmak çare değildir. İlerleyen dönemlerde tuzdaki iyot oranını artırarak tuz
kısıtlamayı destekler şekilde yeni düzenlemeler gündeme gelecektir. Rafine
edilmeyen, içeriği net olarak bilinmeyen, diğer katkı maddelerinin doğal veya
yapay olarak eklendiği, kaya tuzu, gurme tuzları gibi tuzların kullanılmasını
önermemekteyim. Öncelikle amacımız eksiklik mi fazlalık mı veya normal olduğunu
tetkik etmek daha sonra kişinin yeme alışkanlıkları ek risk faktörlerini gözden
geçirerek gerekli takviye önerilerinde bulunmaktır.”
