Toplumda
en sık görülen hastalıklardan biri olan safra kesesi taşları; mide ağrısı,
hazımsızlık, gaz sancısı, şişkinlik gibi sikayetlerle kendini belli edebiliyor.
Beslenme alışkanlıklarıyla yakından ilgisi olan safra kesesi
taşlarının küçük boyutta olanları safra kanalını tıkayabileceği için daha ciddi
sorunlara yol açabiliyor. memorial ataşehir hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden doç. dr. fatih taşkesen safra kesesi taşı ve yol açtığı hastalıklar hakkında
bilgi verdi.
Belirtileri
farklı hastalıklarla karıştırmayın
Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülen safra kesesi
taşı oluşumunda; obeziteye yatkınlık, yüksek kolesterol, açık tenli olmak gibi
risk faktörleri bulunmaktadır. Safra kesesi taşı bulunan kişilerin büyük bir
çoğunluğu her hangi bir rahatsızlık yaşanmayabilmektedir. Bununla birlikte;
• Mide ağrısı
• Gaz sancısı
• Hazımsızlık
• Şişkinlik
• Kilo kaybı gibi belirtiler de görülebilmektedir.
Safra kesesi taşları benzer belirtiler nedeniyle; bağırsak
hastalıkları, reflü, gastrit, mide fıtığı ve kalp krizi ile karıştırılabilmektedir.
Taş küçük
diye ihmal etmeyin
Safra kesesindeki taşlar önemsenmediğinde; akut kolesistit
adı verilen safra kesesinin iltihaplanması, ana safra kanalının tıkanmasına
bağlı sarılık, kolanjit adı verilen ana safra kanalının iltihaplanması,
pankreas kanalının tıkanmasına bağlı pankreatit, ince bağırsak tıkanıklıkları
hatta taşların safra kesesi duvarında uzun yıllar yarattığı iltihaplanmalar
sonucu safra kesesi kanserine bile neden olabilmektedir. Safra kesesindeki
küçük boyutlu taşlar safra kanalını tıkayabileceği için büyük taşlara oranla
daha ciddi sorunlara zemin hazırlayabilmektedir.
Aşırı
yağlı yemekler ve hamur işinden uzak durun
Özellikle aşırı yağlı, kızartma türü ve hamur işi beslenme
alışkanlığı safra kesesi taşı oluşumuna sebep olabilmektedir. Yüksek kolesterol
de safra kesesi taşı oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Safranın içerisinde
kolesterol, kolesterol tuzları ve su oranındaki bozulma safra kesesinde taş
oluşumuna yol açabilmektedir. Hasta su tüketimini azaltırsa, kolesterolü
yükselirse bu oran bozulur ve buna bağlı olarak da taş oluşumu başlar. Bu
nedenle dengeli beslenme çok önemlidir.
Ameliyattan
1 gün sonra evinize, 1 hafta sonra da işinize dönebilirsiniz
Safra kesesi taşı olan hasta eğer mide ağrısı, gaz sancısı,
hazımsızlık, şişkinlik, kilo kaybı gibi şikayetlerden biri ya da birkaçını
yaşıyorsa tedavi cerrahidir. Cerrahi yöntem uygulanabilmesi için taşın hastayı
rahatsız etmesi, yaşam kalitesini düşürmesi gerekmektedir. Kapalı yöntemle
gerçekleştirilen cerrahinin ardından hasta genellikle 1 gün hastanede kalarak
taburcu edilmektedir.Günlük yaşamına ve işine ise 1 haftada dönebilmektedir.
Karaciğer safra üreteceği için safra kesesinin alınması hastada her hangi bir
eksikliği neden olmamaktadır. Bazen hastalarda cerrahi işlem sonrası hazımsızlık şikayetleri olabilmekle birlikte bu durum ilaç tedavisiyle
düzelmektedir. Safra kesesi alınan hastalara ameliyat sonrası özel bir diyet
verilmez, beslenme konusunda hastaya herhangi bir kısıtlama getirilmemektedir.
Yaşlı
hastalara ciltten müdahale
Yatalak ya da yaşlı hastalarda safra kesesinde iltihap varsa
ameliyat hastanın hayatını tehdit edebilir. Bu durumda kolesistostomi adı
verilen yöntemle ciltten girerek hastanın safra kesesine bir katital
yerleştirilir. Safra kesesinden safra boşaltılıp iltihaplanma ortadan
kaldırılır. Genel durumu bozuk olan, ameliyatı kaldıramayacak olan, genelde
yaşlı hastalarda bu yöntem uygulanmaktadır.
