Dünya’da her yıl
ortalama 17 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını
kaybediyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerdeki ölümlerin %82’sinden kalp damar
hastalıkları sorumlu tutuluyor. Hipertansiyon, kolesterol, obezite, şeker
hastalığı ve sigara kullanımı kalp sağlığını tehdit eden unsurlar arasında yer
alıyor. Ancak kalp damar hastalıklarının birçoğu yaşam tarzı değişikliği ve
düzenli egzersiz ile önlenebiliyor. Memorial Antalya Hastanesi Kardiyoloji
Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Kabukçu, “8-14 Nisan Kalp Sağlığı Haftası”
nedeniyle, kalp sağlığına yönelik önerilerde bulundu.
Kalp damarları zamanla daralıyor
Kalp, kaslardan oluşan çok güçlü bir organdır ve yaklaşık
günlük bin 500 litre kanı vücuda pompalamaktadır. Kalbin bu görevini yerine
getirebilmesi için yeterli miktarda kanı kalp damarlarından temin etmesi
gerekmektedir. Kalp damar hastalıkları, bu kalp damarlarının daralmasından
gelişen kalp krizine neden olabilmektedir. Yaş ilerledikçe bu kalp damarları
yağlanır ve plaklar oluşturur. Zamanla bu plaklar kalınlaşarak kalp
damarlarında daralmalar meydana getirmekte ve bu durum kalp krizi ile
sonuçlanabilmektedir.
Kalp damar hastalıklarını pek çok neden tetikleyebiliyor
Bunlar:
1. Genetik özellikler
2. Beslenme durumu
3. Fiziksel aktivite azlığı
4. Stres
5. Yaşam tarzı
6. Şeker hastalığı
7. Hipertansiyon
8. Böbrek hastalıkları
9. Tütün kullanımı
10. Fazla alkol tüketimi
Kriz anında acil yardım gerekli
Kalp krizinin en temel belirtisi göğüs ağrısıdır. Hastalar
bu belirtiyi basınç hissi, acıma, batma, yanma gibi farklı şekillerde tarif
edebilmektedir. Ağrı genellikle göğüs bölgesinde hissedilir fakat omuz, çene,
boyun ve sırta yayılabilmektedir. Göğüs ağrısının yanı sıra kalp krizinin diğer
belirtileri; nefes darlığı, kalp hızının artması veya düzensizleşmesi,
bulantı-kusma, soğuk terleme ve kaygı durumudur. Bu belirtiler hissedildiğinde
mutlaka vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalı ya da 112 acil hattı
aranmalıdır. Kalp krizi sonrası hastalığın seyrinde tedavinin başlangıcından
önce geçen süre kritik önem taşımaktadır. Kalp krizi sonucu ile oluşan
ölümlerin yaklaşık yarısı krizin başlamasından sonraki 3-4 saat içerisinde
olmaktadır.
Kalp sağlığı için spor yapmak şart!
Kalp sağlığını korumak için spor yapmak önemlidir. Fiziksel
hareketsizlik her yıl üç milyondan fazla önlenebilir yaşam kaybına yol
açmaktadır. Düzenli egzersiz ve spor kalp damarlarında biriken plak oluşumunu
azaltır, kan basıncını düşürür, kötü kolesterolü düşürüp iyi kolesterolü
artırır ve kilo verilmesini sağlar. Ayrıca şeker ve hipertansiyon hastalıkları
üzerine de olumlu etkileri gösterilmiştir. Yürüyüşler haftada en az 3 gün uygun
kalp hızında en az 30-45 dk. yapılmalıdır. Spor öncesi 10-15 dakikalık ısınma
süresi önerilmektedir. Spor programı doktor kontrolünde yapılmalı, özellikle
kontrol edilmeyen hipertansiyon ve şeker hastaları daha dikkatli olmalıdır.
Her gün 15 bin kişi tütün kullanımı nedeniyle hayatını
kaybediyor
Sağlıksız beslenme alışkanlıkları, dünya genelinde ölümlere
neden olan 4 büyük risk faktörüyle doğrudan ilişkilidir. Bu risk faktörleri
sırasıyla; yüksek kan basıncı, yüksek kan şekeri, yüksek kolesterol, aşırı kilo
ve obezitedir. Sebze ve meyvelerden oluşan kalp dostu bir beslenme şekli kalp
damar hastalıklarından korunmaya yardımcı olmaktadır. Aktif ya da pasif tütün
kullanımının kalp damar sistemi üzerine olumsuz etkileri bulunmaktadır. Tütün
kullanan her iki kişiden birinin ölüm nedeni tütünle ilişkili bulunmuştur. Her
gün yaklaşık 15 bin kişi tütün kaynaklı faktörlerden dolayı hayatını
kaybetmektedir. Ayrıca her yıl aralarında çocukların da bulunduğu 600 bin
kişilik yaşam kaybı pasif içicilikten kaynaklanmaktadır. Ne yazıktır ki
bebeklerde tütün dumanına pasif maruziyet nedeniyle ani ölümler bile
görülebilmektedir.
