Hamilelik belirtileri nelerdir? Gebelik kesesi kaçıncı hafta
görülüyor? Bebeğin kalp atışları ne zaman duyuluyor? Cinsiyeti ne zaman belli
oluyor? Tüm bu sorular gebeliğin başlangıcından sonuna dek annelerin en merak
ettiği konular arasında yer alıyor. Bu soruların cevapları bazen anne
adaylarını endişelendirse de, her gebeliğin farklı bir süreç izlediğini
unutmamak gerekiyor. memorial Şişli hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum
Bölümü’nden Op. Dr. Koray Özbay, gebelikte en çok merak edilen 10 soruyu
yanıtladı.
1.Hamilelik belirtileri nelerdir?
Gebelik eğer planlı değilse hiç şüphesiz adet döneminin
gecikmesiyle ilk sinyallerini verir. Ancak bir kadın gebelik için hazırlık
yapıyorsa bazı belirtileri öncesinde takip edebilir. Meme başlarının
hassaslaşması ve karıncalanması, bulantı, aşırı yorgunluk, adet görmemek ve
vajinal lekelenme gebeliğin ilk belirtileri arasındadır. Gebeliğin kesinlik
kazanması ise ancak kanda beta-hCG hormonuna bakılması ve ultrason muayenesiyle
mümkün olur.
2.Gebelik kesesi kaçıncı haftada görülür?
Gebelik testi pozitif çıkan anne adayları ilk olarak doktor
randevularını oluşturmalı ve doktora gitmelidir. İlk randevuda gebelik kesesini
görmek mümkün olmasa da kan testi ile gebelik kesinleştirilebilir. Gebelik
kesesi sıklıkla vajinal ultrason ile 5. haftada, karın ultrasonunda ise 6.
haftada görülür. Bu haftaların gebeden gebeye farklılık gösterdiği
unutulmamalıdır.
3.Bebeğin kalp atışları ne zaman duyulur?
Anne karnındaki bebeğin gelişimi 6. hafta itibariyle
hızlanmaya başlar. Bebek, yaklaşık 4-5 mm boyutundadır. İlk kalp taslağı
oluşmuş ve hareketlenmeye başlamıştır. Altıncı haftanın sonlarına doğru baş
kısmı belirginleşir ve göz taslakları ortaya çıkar. Pirinç tanesi
büyüklüğündeki embriyonun kalp atışları 6. hafta itibariyle görülebilir ve
aileye dinletilebilir. Gebeliğin 20. haftasına gelindiğinde ise bebeğin kalp
atışlarını duymak stetoskop ile bile mümkün olmaktadır.
4.Bebeğin cinsiyeti ne zaman belli olur?
Yaklaşık olarak 13. haftada dış cinsiyet organları gelişmeye
başlamıştır. İkinci trimester yani ikinci 3 aylık dönemin başladığı 14. haftada
bebeğin erkekse prostat bezi gelişmeye başlar, kızsa yumurtalıkları abdomenden
pelvise inmeye başlar. 16. hafta itibariyle ise bebeğin ultrasonografideki
görüntüsü çok nettir ve neredeyse her organı net izlenebilir. Cinsiyet haberi
de bu haftadan sonra merak eden ailelere verilebilir.
5.Sağlıklı bir anne adayı gebelikte ne kadar kilo almalıdır?
Gebelikte dengeli beslenme hem anne adayı hem de bebek için
oldukça önemlidir. Sofralarda meyve, sebze, yoğurt-süt-peynir, kuru
baklagiller, balık ve kuru yemişlere yer verilmeli, su tüketimi ihmal
edilmemelidir. Tüm bu süreçte kilosu gerekenden az olan hamileler, 12-18 kg,
normal beden kitle endeksi olanlar 11-16 kg, fazla kilosu olan gebeler, 6-11
kg, obezite hastalığı olanlar 5-9 kg, ikiz gebeliği olanlar ise en fazla 18 kg
almalıdır.
6.Gebelik bulantılarına karşı ne yapılmalı?
Mide bulantısı şikayetleri gebeden gebeye farklılık
gösterir. Kimi çok şiddetli mide bulantısı yaşarken kiminde daha az hatta hiç
olmayabilir. Genellikle gebeliğin 6. haftası itibariyle başlayan mide
bulantılarını kontrol altında tutabilmek için çay ve kahve tüketimine ara
verilmelidir. Keskin kokular ve yemek kokuları mide bulantılarını
tetikleyebilir. Bulunan ortamların sık havalandırılması, sabahları yataktan
yavaş hareketlerle kalkılması ve tuzlu kraker tüketimi bulantının giderilmesine
yardımcı olacaktır. Yağlı ve hazmı zor olan yiyeceklerden uzak durulmalı ve
mide boş bırakılmamaya çalışılmalıdır.
7.Gebelikte B12 ve folik asit desteği neden önemlidir?
Hamilelikte B12 alımı çok önemlidir. Hücre gelişimini
destekleyen B12, beyin ve ana organların işlevleri için gereklidir. Üstelik B12
vitamini hariç, diğer suda eriyen vitaminlerin hiç birinin vücutta
depolanmadığı, B12’nin ise vitamin alımını durdurduktan sonra bir yıldan uzun
süre yetecek kadar depolanabildiği unutulmamalıdır. Folik asit (B9 vitamini)
alımı ise gebelikten 3 ay önce başlanmalı ve gebeliğin 12. haftasına kadar
kullanılmalıdır. Bebeğin beyin ve sinir sisteminin gelişimi açısından folik
asit önemlidir.
8.Bebek ne zaman dış dünyayı duymaya başlar?
Yaklaşık olarak gebeliğin 18. haftasında dış kulaklar
oluşmuş ve bebeğiniz dış sesleri duymaya başlamıştır. Seslere yaklaşık olarak
25. gebelik haftasında tepki vermeye başlar. Bebeğin hareketlerinin yeni yeni
hissedilmeye başladığı bu haftalarda onunla iletişim halinde olmak önemlidir.
Bebeğinizle konuşmanız ve müzik dinletmeniz faydalı olabilir. Dokunma
reseptörleri gebeliğin 8. haftasında oluşmaya başlamıştır, yaklaşık 32. haftada
bebeğinizin tüm vücudu dokunma hissine duyarlı hale gelir. Bu haftalarda
seslere ve dokunmaya tepki alınabilir.
9.Gebelikte kramp ve ağrılara karşı ne yapılmalıdır?
Gebeliğin 20. haftasından itibaren artan kilo ve bebeğin de
büyümesiyle birlikte vücudun ağırlık merkezi değişir. Bu nedenle bel-sırt
bölgesinde ağrılar olabilir. Bu ağrıları hafifletmek için alçak topuklu
ayakkabılar tercih edilmeli, bir yere uzanarak dinlenilmeli, masaj yaptırılmalı
ve bölge sıcak tutularak ağrıya neden olan kaslar yatıştırılmalıdır. Kramp
şikayetleri içinse ayakta uzun süreler kalmamak, bacakları yukarıda tutmak
gereklidir. Destekli çoraplar artan kan hacmine bağlı olarak ortaya çıkabilecek
varis oluşumunu engellemeye de yardımcı olacaktır. Kramp önlenmesinde magnezyum
içeren preparatlar da faydalı olabilir.
10.İkili test ne zaman yapılır ve neden önemlidir?
Halk arasında ikili test olarak bilinen birinci trimester
tarama testi, gebeliğin 11. haftasından itibaren 13. haftanın sonuna kadar
yapılabilir. Kandaki iki hormon düzeyi ve ultrason sonuçlarını (bebeğin
baş-popo mesafesi ve ense kalınlığı ölçümü, burun kemiği varlığı) anne yaşı ile
birlikte değerlendiren bu test tüm gebelere mutlaka yaptırılmalıdır. Genetik
bozukluklarda veya kalp sorunlarında bebeklerin enselerinde ödem oluşur.
Bebeğin ense kalınlığının fazla olması özellikle down sendromu, diğer
kromozomal bozukluklar ve kalp rahatsızlıklarının belirtisi olarak kabul edilir.
Ense kalınlığı ölçümü ne kadar yüksek ise anomali oranı da o oranda
artmaktadır. Bu testin neticesinde fetüste bir risk oranı belirlenir. Teşhis
koyan bir test olmasa da kıymetli bilgiler veren ve ışık tutan önemli bir test
olduğu unutulmamalıdır.
