Başarılı bir ekipman bakım stratejisinin temelinde,
kullanılmış yağ analizi yatar. Yağ analizini doğru yapmak için de, analiz
sonuçlarında neye bakılacağını bilmek gerekir. Bu anlayışın temelinde, geniş
kapsamlı deneyim ile elde edilen bilgi birikimi vardır ve bu seviyede bir
hizmet ancak ExxonMobil gibi global bir yağ tedarikçisi tarafından
sağlanabilir.
ExxonMobil, 2016 yılından bu yana kullandığı Mobil ServSM Yağ
Analizi Programı kapsamında;
yağı numunesi de dahil olmak üzere bir milyondan fazla yağ
analizi gerçekleştirdi.
Bu ve şirketin daha önce analiz ettiği milyonlarca örnek
sonrası elde edilen deneyimlerin sonunda, ExxonMobil aşağıdaki 4 ana mesajı
oluşturdu:
Büyük resmi görmek için tek bir test asla yetmez!
Tek bir testin alarm vermesi, ekipman performansının kesin
olarak düşük olduğunu göstermez. Neler olabileceğini anlamak için aynı
numunelerden edinilen sonuçları hep birlikte değerlendirmek gerekir. Gaz motoru
için yaygın uygulanan acid number (AN) testinin, ExxonMobil’in işlediği
numunelerin %5’inden fazlasında alarm vermesi buna güzel bir örnektir. Gaz
motoru işleyişi hakkında yalnızca AN sonucu göz önüne alınarak değerlendirmeye
varılamaz. İşletmecilerin bakımla ilgili kararlar alırken testin önemine ve uyumluluğuna
odaklanması gerekliliğinin yanı sıra; yağın iyi performans sergilediğinden emin
olmak için oksidasyon, nitrasyon, viskozite, aşınma metalleri ve BN (Base
Number) sonuçları da değerlendirilmelidir. Yalnızca AN sonuçlarına bağlı kalmak
yanlış yorumlamalara neden olabilir. Bu yüzden analiz sonuçlarını bir bütün
olarak sürekli şekilde gözlemlemek, ekipmanda neler olduğunu anlamak için daha
etkili bir yöntemdir.
Mutlak test limitini değil, trend analizini dikkate alın!
Tek bir alarm, yağınızın performansının düşük olduğu
anlamına gelmez. Bazı durumlarda test limitleri bir sorunun göstergesi
olmayabilir veya ekipman tasarımını hesaba katmayabilir. İşletmeciler, gerçek
performansı anlamak için zaman içerisinde tutarlı olarak trend analizini kontrol
etmelidir. Farklı numune alma periyodlarında tekrar eden bir alarm, daha
derinlemesine bir inceleme gerektiğinin önemli bir göstergesidir.
Örneğin, ExxonMobil’in test ettiği dizel motor
numunelerinde, bakır metal aşınması testi sürekli olarak en yüksek seviyede
alarm veriyordu. Aslında, bazı motorlar yakın senelerde ciddi bir tasarım
yenilenmesi ve parça değişiminden geçmişti. Motorun gerçek durumunu en iyi
şekilde tespit edebilmek için sınırları etkileyebilecek değişikliklerinin de
programda dikkate alınması gerektiğine karar verildi. Test sonucu, tek bir
bakır alarmının bir performans sorununun göstergesi olamayacağı, bunun yerine
işletmecilerin bakır aşınmasının zamanla artıp artmadığını izlemelerinin
gerektiği şeklindeydi.
Yağ formülleri test sonuçlarını etkileyebilir
Kullanılmış yağ analizi sonuçlarını değerlendirirken yağ
formülü ve ekipmanın metalürjisini hesaba katmak önemlidir. Bazı durumlarda
formülün içindeki bileşenler, belirli testlerin alarm vermesine neden olabilir.
Örneğin; bazı hidrolik yağlar çinko bazlı katıklarla formüle edilirler. Bu
yağlar, bakır testleri dahil, aşınma metalleri test sonuçlarının anormal
derecede yüksek çıkmasına neden olabilir. Bu durumlarda işletmeciler, sisteme
bakırın gerçekten mi girdiğini, yoksa yağ formülasyonundaki bileşenlerin mi
aslında alarma sebep olduğunu anlayabilmek için daha detaylı bir araştırma
yapmalıdırlar.
Su kirliliğine dikkat! Doğru test çok önemli
Su kirliliği; kompresörler, buhar türbinleri ve kağıt
makineleri gibi birçok endüstriyel uygulamalarda büyük sorunlara yol
açmaktadır. Bu nedenle, potansiyel kirleticiler ayrı bir başlık altında ele
alınmalıdırlar.
Endüstriyel uygulamalarda su kirliliğini ölçmek için
genellikle iki çeşit test kullanılır: Karl-Fischer ve Hot Plate testleri. Hot
Plate testi yalnızca suyun mevcut olup olmadığını gösterirken, motorun içinde
ne miktarda su olduğu bilgisini vermez. Karl-Fischer testi ise, yağın ne
miktarda su ile kirlendiğini daha iyi bilme olanağı sağlayarak ölçülebilir bir
sonuç verir. Bu nedenle işletmeciler; Hot Plate’i, gerçek su kirlilik düzeyini
belirlemek için daha kapsamlı bir test olan Karl Fischer analizinin
yapılmasının gerekli olup olmadığına karar vermek için uygulanacak şartlara
bağlı bir test olarak değerlendirmelidirler.
Örneğin ExxonMobil’in test ettiği kompresör yağı
numunelerinin %25’inden fazlası Hot Plate testi alarmı verirken Karl-Fischer
testinde bu oran sadece %5’ti. Bu durum, suyun, test edilen ekipmanın çoğu için
henüz bir sorun teşkil etmediğinin ve Hot Plate testinin tek başına tutarlı bir
sonuç vermeyeceğinin bir örneği idi.
Sonuç olarak; kullanılmış yağ analizi sonuçlarını doğru
değerlendirmek için, uygulamayı doğru kavrayarak ve yönlendirerek yapacak
işinin uzmanı olan yağlama tedarikçileriyle çalışmanın önemi büyüktür.
ExxonMobil’in hizmetleri hakkında daha fazla bilgi edinmek
için mobilserv.mobil.com’ u ziyaret edebilir veya yetkili ExxonMobil
temsilcinizle iletişime geçebilirsiniz.
Mobil Endüstriyel Yağları Hakkında
Mobil Endüstriyel Yağları, sektöründe öncü endüstriyel
ekipman üreticilerine gelişmiş ürünler sunarak, bu üreticilerin müşterilerinin
motorlarının ve makinelerinin korunmasına yardımcı olur, enerji
verimliliklerini geliştirirken en üst performansla çalışmalarına olanak sağlar.
Alanında uzman ekibimiz güçlü dağıtım ağı vasıtasıyla yüksek kaliteli yağlarını
güvenilir bir şekilde tedarik ederken, aynı zamanda dünyanın dört bir yanındaki
müşterilerimize teknik uygulama hizmeti sunar.
