Bebek bekleyen
annelerin en büyük endişeleri, erken doğum. Gelişiminin tamamlanmadan doğumun
başlaması, bebek doğduktan sonra bazı sorunlarla karşılaşılması anlamına da
gelebiliyor. acıbadem international hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum
Uzmanı - Perinatoloji (Riskli Gebelik) Uzmanı Doç. Dr. Hülya Dede, erken
doğum ile ilgili toplumda pek çok yanlış bilginin yaygınlığına dikkat çekerek
doğru bilinen yanlışlar hakkında bilgi verdi.
Bir bebek bekleyen çiftlerin ağzından ilk dökülen cümle
“sağlıkla doğsun!” olur. Gerçekten de bebeğin sağlıklı bir şekilde dünyaya
gelmesi ilk ve en önemli istektir. Ancak nur topu gibi bir bebek olması için
her şeyden önce anne karnında 9 aylık bir sürecin tamamlanması gerekiyor. Acıbadem
International Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı - Perinatoloji
(Riskli Gebelik) Uzmanı Doç. Dr. Hülya Dede, hamileliğin 20. haftadan
sonra ve 37. haftadan önce sonlanmasını erken doğum olarak tanımladıklarını
belirterek şu bilgileri veriyor: “Erken doğum önemli bir durum. Günümüzde
yaklaşık her yüz doğumdan 13’ü erken doğum oluyor. Anne karnındaki ve doğum
sonrası ilk 28 gündeki bebek kayıplarının yüzde 80’inin nedeni, erken doğum
oluyor. Günümüzde tüp bebek yönteminin kullanılması ve çoğul gebeliklerin
artması erken doğum oranlarının artmasına neden oldu. Bu nedenle anne
adaylarının erken doğum riskleri konusunda bilinçli olması çok önemli. Zira
dünyada her yıl 13 milyon prematüre bebek doğuyor ve bu erken doğumlar bebeğin
sağlığını riske atacak solunum, beyin içi kanamaları, görme kaybı, zeka ve
motor fonksiyon bozuklukları, bağırsak problemleri gibi birçok faktörü de
beraberinde getiriyor.” Peki, risklerini de beraberinde getiren erken doğum
hakkında toplumda yaygın olarak bilinen yanlışlar neler? İşte Doç. Dr. Hülya
Dede’nin bu konuda verdiği bilgilerle doğrular ve yanlışlar…
DOĞRULAR VE YANLIŞLAR
1.YANLIŞ: Vaginal ultrason düşüğe ve erken doğuma neden olur
Vaginal ultrason, hamilelik hakkında daha detaylı ve
aydınlatıcı bilgiler veren bu amaçla kullanılan bir yöntem. Özellikle erken
doğum tanısında rahim ağzı uzunluğunun ve açıklığının ölçülmesinde çok yararlı
oluyor. Ancak probe denilen ultrason cihazının uç kısmı, vajene yerleştiriliyor
dolayısıyla çocuğun yerleştiği yer olan rahimle hiç ilgisi bulunmuyor. Sonuçta;
düşüğe neden olmadığı gibi düşüğün ve erken doğumun tanısında kullanılan en
önemli ve güvenilir yöntemdir.
2. YANLIŞ: Sürekli yatmak doğumu önler
Erken doğum tehdidi durumunda hastanın fiziksel
aktivasyonunu azaltmasını öneriliyor, ancak bu durum sürekli yatakta kalmak,
hiç kalkmamak ve devamlı yatmak anlamına gelmiyor. Tam tersine sürekli
hareketsizlik, pıhtılaşma problemlerine neden olabilir. Ayrıca tüm bilimsel
kuruluşların da kabul ettiği gibi devamlı yatak istirahatinin erken doğumu
önlemedeki etkisi son derece tartışmalı. Yapılması gereken bu dönemde spor
yapmaktan, ağır iş ve fiziksel aktivasyondan kaçınmak daha sakin bir yaşam
sürmek…
3. YANLIŞ: Rahim ağzı dikişi erken doğumun kesin tedavisidir
Rahim ağzına konulan dikişler sadece rahim ağzı yetmezliği
veya rahim ağzında anatomik bir problemi olan kişilerdeki erken doğumu önlemede
faydalı oluyor. Erken doğumun çok farklı sebepleri var ve rahim ağzına konulan
dikişler hepsinde etkin değil.
4. YANLIŞ: Diş çekimi erken doğuma neden olur
Hamilelikte gelişen diş ve diş eti problemleri eğer tedavi
edilmezlerse erken doğuma neden olabilir. Bu nedenle en ideali, hamile kalmayı
planlayan anne adaylarının hamilelik öncesinde genel kontrollerin yanı sıra
mutlaka diş hekimine de kontrol olmaları. Hamilelik esnasında gelişen diş
problemleri de doktorunuzun kontrolünde olmak kaydı ile en uygun şekilde hemen
tedavi edilmeli.
5.YANLIŞ: Antibiyotik kullanımı erken doğuma neden olur
İlaçlar yerinde ve uygun kullanıldıklarında faydalı
kimyasallardır. Hamilelikte antibiyotik kullanımı gerek halinde, uygun doz ve
zamanda kullanıldığında pek çok fayda sağlıyor. Mesela hamilelik sırasında
oluşan genital ve idrar yolu enfeksiyonları uygun antibiyotik ve ilaçlarla
tedavi edilmezlerse erken doğum nedeni olabiliyor. Bu yüzden gebelikte
kullanılacak tüm ilaçlar doktorunuzun kontrolünde kullanmalısınız.
6. YANLIŞ: Erken doğum ağrı ile başlar
Doğum eyleminin başladığını gösteren bazı belirteçler vardır
ve ağrı bunlardan en önemlisi ve sık karşılaşılsa da her doğum, ağrı ile
başlamıyor. Bebeğin suyunun gelmesi de bir doğum başlangıç belirtisi ve ağrısız
oluyor. Ayrıca kanama olabiliyor ve bu da eylemin başladığını gösterse de, bu
duruma ağrı eşlik etmeyebiliyor. Rahim ağzı yetmezliklerinde ise erken doğum
ağrısız oluyor ve sadece bası hissi oluşuyor.
7. YANLIŞ: Erken doğumu önlemek için kullanılan iğneler
haplardan daha etkindir
Erken doğum eylemini durdurmak için eylemin sebebine ve
hamileliğin haftasına göre kullanılan ilaçlar farklı olabiliyor. Kullanılan
ilaçların formu etkinliklerini değiştirmiyor veya birbirine üstün değiller.
Duruma göre farklı formda da olsalar doğum eylemini durdurmada aynı etkiye
sahipler.
8. YANLIŞ: Yiyecek ve içeceklerin erken doğum ile bağlantısı
yoktur
Hamilelikte beslenme hem anne hem de bebeğin sağlıklı olması
açısından önemli. Bununla beraber hamileliğin sağlıkla devamı açısından da önem
taşıyor. Sigara, çay ve kahvenin içinde olan kafein direk olarak rahim kasında
kasılmaya neden olabiliyor. Ayrıca çok faydalı olan bitki çaylarından bazıları
mesela; ada çayı, ökse otu, pelin otu, rezene, aloe vera, fesleğen, ginseng,
kekik, meyan kökü gibi bitkiler ve hurma fazla ve devamlı alındıklarında aynı
etkiyi yapabiliyor.
Bazı yiyecekler de içinde taşıyabilecekleri bazı mikroplar
nedeni ile barsaklarda hareketlenmeye, ishale veya uterin kasılmalara neden
olarak erken doğum etkeni olabiliyor. Mesela az pişmiş et ve yumurta,
sakatatlar, kabuklu deniz ürünleri, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri
gibi. Bu nedenle gebelik süresince alınan gıdalar ve içecekler konusunda
doktorunuzun önerilerine uymanız büyük önem taşıyor.
9. YANLIŞ: Gebelikte cinsel ilişki erken doğuma neden olur
Normal hamilelik süresince anne adayı kendini rahat
hissettiği ve hamilelikte bir sorun olmadığı sürece cinsel ilişkinin bir
mahsuru bulunmuyor. Sadece gebelikte bir risk ortaya çıkarsa, gerekli hallerde
doktorunuz cinsel ilişkiye kısıtlama getirebiliyor. Bunun dışında cinsel ilişki
erken doğum nedeni değil, erken doğum riski varsa diğer fiziksel aktivitelerin
belirli bir süre kısıtlanması gibi cinsel ilişki de kısıtlanabiliyor.
10. YANLIŞ: Yolculuk erken doğuma neden olur
Hamilelikte normal toplu taşıma araçları ile yolculuk
yapılabiliyor. Hamileliğin ilerleyen haftalarına kadar yolculuk bir problem
yaratmıyor. 34. haftadan sonra olası doğum ihtimalinin yüksek olması nedeni ile
beklenmeyen bir zaman ve ortamda doğumun başlama ihtimali göz önüne alınarak
uzun seyahatler önerilmiyor. Bunun dışında eğer erken doğum belirteçleri varsa
doktorunuz yolculuk yapmanıza kısıtlama getirebiliyor. Bu kısıtlama, risk
olduğunda yapılan ve fiziksel aktivasyonu azaltmak amacı ile yapılan bir uygulama.
Önemli bir kaza veya yaralanma olmadığı müddetçe yolculuk, tek başına erken
doğum sebebi olarak kabul edilmiyor.
