Rusya’nın Ulusal Araştırma Merkezi (NRC) “Kurchatov
Enstitüsü” tarafından geniş kapasiteli nükleer reaktörlerin ömürlerinin
uzamasını sağlayan yeni bir teknoloji geliştirildi. Türkiye’nin ilk nükleer güç
santrali akkuyu ngs’yi yapan rusya devlet nükleer enerji Şirketi rosatom ise
dünya çapında bir ilke imza atarak, bu teknolojiyi ilk kez deneyen şirket oldu.
‘Tavlama teknolojisi’ olarak tanımlanan bu yenilikçi teknoloji, nükleer enerji
santrallerinin güvenliğini ve ekonomik performansını artırıyor ve VVER-1000
reaktörlerinin hizmet ömrünü yaklaşık 15-30 yıla kadar uzatabiliyor.
Rosatom, Moskova’ya 900 kilometre uzaklıktaki Saratov
Bölgesi’nde yer alan Balakovo santralinde, VVER-1000 model birinci güç ünitesinde
geniş kapasiteli bir reaktör kanalının iyileştirici ‘tavlama’ işlemini
başarıyla tamamladı. “Kurchatov Enstitüsü” uzmanları tarafından geliştirilen bu
teknoloji ile reaktör kanalındaki metalin fiziksel koşullarını iyileştiren,
yenileyen bir ısıl işlem kullanarak reaktörün hizmet süresinin uzamasına olanak
sağlanıyor. Proje, dünya genelinde yaşlanan 1GW kurulu kapasite reaktör filosu
için uygun maliyetli ömür uzatma fırsatları sunuyor.
LIKHACHEV: “EN YENİ VE EN YENİLİKÇİ TEKNOLOJİ”
Rosatom Genel Müdürü Alexey Likhachev, bu teknolojinin
dünyadaki en yeni teknoloji olduğuna dikkat çekerek, “Bugün dünya genelinde
yaklaşık 37 VVER-1000 bulunmaktadır. Tavlama, bir reaktörün hizmet süresini
uzatmaya olanak sağlayan dünya üzerindeki en yeni ve şu an için tek
teknolojidir. Bu teknolojinin ihracatı da mümkün olacak” dedi.
7.8 MİLYAR TON KARBON EMİSYONUNU ENGELLİYOR
Tavlama, nükleer enerji santrallerinin güvenliğini ve
ekonomik performansını artırarak VVER-1000 reaktörlerinin hizmet ömrünü yaklaşık
15-30 yıla kadar uzatabiliyor. Böylece hizmet ömrü süresince güç üretimi
maliyetinin, kömür santralinin maliyetinden çok daha ucuz olacağı ve MWt-saat
başına 29 dolara kadar düşürebileceği tahmin ediliyor. Söz konusu teknolojinin
küresel karbon emisyonunu da toplamda 7,8 milyar ton kadar azaltmaya yardımcı
olacağı belirtiliyor.
PATENTİ ALINDI
Bu yenilikçi teknolojiyi geliştiren NRC Kurchatov
Enstitüsü”nün Başkanı Mikhail Kovalchuk konuya ilişkin şu bilgileri verdi:
“VVER-türü reaktörlerin nötron ışıması altında uzun süreli
işleyişi, reaktör basınç kanallarındaki metal kısımların bozulmasına sebep
olur. Bu da tüm nükleer santrallerin ömrünü sınırlayan bir unsurdur. NRC
Kurchatov Enstitüsü” bilim insanları, her türden ve kapasiteden su kullanımlı nükleer
güç reaktörüne adapte edilebilecek VVER-1000 nükleer reaktör kanallarını
iyileştirici tavlama teknolojisini geliştirerek patentini aldı. İlk
iyileştirici tavlama, Balakovo NGS’in birinci ünitesi için Kasım ayı
ortalarında yapıldı. Bu işlem, basınç kanal metalinin yapısında ve mekanik
kısımlarında ilk haline gelecekleri kadar bir iyileştirme yaşanmasına olanak
sağladı. Tavlama sonuçlarına göre, VVER-1000 reaktör basınç kanalı, ekstra 15
yıllık bir hizmet ömrü kazandı.”
BENZER BİR TEKNOLOJİYLE REAKTÖRLERİN ÖMRÜ 60 YILA ÇIKTI
Daha önce de benzer bir teknoloji, Rusya’daki Novovoronej ve
Kola NGS’lerde, Ukrayna’daki Rivne NGS’de, Almanya’daki Ermeni NGS ile
Greifswald NGS’de ve Bulgaristan’daki Kozloduy NGS’de, orta kapasiteli VVER-440
model ve daha küçük reaktörlerde denenerek test edilmişti. Tavlama teknolojisi,
bu reaktörlerin ömürlerinin 45 - 60 yıla çıkmasını sağladı. VVER-440
kanallarına kıyaslandığında, VVER-1000 modeller daha geniş bir çapa ve daha
kalın çelik çerçevelemeye sahip. Kurçatov Enstitüsü bilim insanlarının
geliştirdiği, geniş kapasiteli reaktörün kanalını tavlayan yeni teknolojisiyle,
reaktör kanalındaki metal +565 derecede yavaşça ısındı. Ardından 100 saat
sürecek sabit tavlama işlemi başlatılarak metal yavaşça soğudu.
ULUSAL REGÜLATÖRE SUNULACAK
Bu süreç boyunca toplanan tüm teknik veriler, daha ileri
aşamada reaktör işlemleri yürütmek için onay alınmak üzere bir raporda
birleştirilecek. Rapor ulusal regülatör Rostekhadzor’e sunulacak.
