Kişi bazen kendini
ayna karşısında ya da bir fotoğraf karesinde; başı önde, omuzları yuvarlak,
sırtı kambur, daha kısa, öne bükülmüş ve hantal bir görünümde bulabiliyor.
Bu durum; uzun süre
aynı pozisyonda çalışmak ve bacakları çaprazlayarak ara vermeden oturmak gibi
eylemlerin, omurgayı yaralanmaya yatkın hale getirmesinden kaynaklanıyor. Duruş
bozukluğuna; sırt, boyun ve belde başlayan ağrılar da eklenirse doğru postür
açısından zaman kaybetmeden çözüm aramak gerekiyor. Memorial Sağlık Grubu
Medstar Antalya Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü’nden Uz. Dr.
Arzu Sağtaş, postür bozukluğunun nedenleri ve tedavileri hakkında bilgi verdi.
Duruş pozisyonu
omurga sağlığını etkiliyor
Kas iskelet sisteminin, sabit ve hareket edilen anlarda
değişen, dizilim ve düzenine ‘postür’ denilmektedir. Oyuncak lego bloklarının
bile üst üste durması zor olabiliyorken, farklı geometrisi, bileşimi ve
ağırlığı olan vücut bölümlerinin yerçekimine karşı hizalanmayı sağlayıp dengede
kalabilmesi oldukça karmaşık mekanizmalarla mümkündür. Yani postür, vücudun
yerçekimi ile dinamik dansıdır. İnsan yerçekimine karşı dik pozisyonda hareket
etmek üzere tasarlanmış bir makine gibidir ve düzgün hizalanma sağlanmazsa
eklemlerde aşınmalar başlar.
Doğru postür
organların daha iyi çalışmasını sağlar
Doğru duruş; ayakta durma, oturma, yatma veya hareket
sırasında farklıdır. Örneğin ayakta dururken baş dik, göğüs ileride ve karın
içe çekik şekilde olmalıdır. Bu estetik bir görünüşten çok vücut kısımlarının
birbirleriyle ilişkilerini ayarlayan, organ, kol ve bacakların en az enerji
tüketerek fonksiyonlarını yerine getirmesini sağlayan bir duruştur. Bu sayede
daha mutlu, güvenli, kontrollü, genç ve zarif görünmek mümkündür. Yerçekimine
karşı daha az enerji sağlanır yani daha az yorularak hareket edilir. Spor
yaparken veya müzik aleti çalarken daha iyi performans gösterilebilir. Doğru
duruş, duygulanım ve hisleri etkilediği için ve kişilerin daha iyi hissetmesini
sağlar ve doğru duruş ile organ sistemleri daha iyi çalışmaktadır.
Doktor kontrolünde
doğru egzersiz gerekli
Fiziksel fonksiyon kaybı oluşturan bu durum; rehabilitasyon
programı ile gergin kas gruplarının esnetilmesi, omurganın çekirdek kaslarının
güçlendirilmesi ve eklemlerin yeniden doğru hizalanmasının sağlanması ile düzeltilmelidir.
Dizilimi düzeltmeden yapılacak basit egzersizler ise problemin çözümü için
yeterli olmamaktadır. Güçlü bir omurgaya tekrar sahip olmak için hızlı bir
çözüm olmasa da kişiye özel doğru egzersizlerin yapılması 1-2 hafta sonunda
etkisini gösterir. Bu süre içinde farkındalık, özveri ve tutarlılık şarttır.
Doğru postür için…
1. Ayakta, oturma ve yatma pozisyonunda omurgada
bulunan fizyolojik eğriliklerin korunması için özen gösterilmelidir.
2. Uzun süre aynı pozisyonda kalınmamalıdır.
3. Ayakta kalma pozisyonu uzun sürecekse, tabure
ile tek ayağa destek sağlanmalı, oturma pozisyonunda bel desteği konulmalı ve
yatakta boyun çukurunu destekleyecek yastıkla yatılmalıdır.
4. Objeleri kaldırırken dizler hafif bükük olmalı,
ağır objeler iki el kullanılarak ve vücuda mümkün olduğunca yaklaştırılarak
taşınmalıdır.
5. Rahat ve giyip çıkarması kolay, taban desteği
uygun ayakkabılar tercih edilmeli, uzun süreli ve sık sık yüksek topuklu
ayakkabılar giymekten kaçınılmalıdır.
6. Egzersizler düzenli yapılmalıdır.
