Bugün birçoğumuz telefonsuz bir hayatı hayal bile
edemiyoruz. Tablet gibi ürünleri artık 2 yaşındaki çocukların bile elinde
görmeyi neredeyse kanıksamış durumdayız. Bunların yanında bilgisayar,
televizyon gibi birçok elektronik aletin yarattığı manyetik kirlilik; genetiği
değiştirilmiş gıdalar, böcek öldürücü pestisitlerin kullanımı, paketlenmiş
gıdalarda kullanılan koruyucu maddeler ve sağlıksız uyku gibi başka birçok
olumsuz faktörle birleşerek çocukluk çağı kanserlerinde de riski artırıyor.
Öyle ki tüm çocukluk çağı kanserlerinde son 10 yılda görülen artış oranı yüzde
11’i geçmiş durumda. En sık görülen çocukluk çağı kanserleri arasında yüzde
30’luk oranla bir numarada bulunan lösemi, halk arasında bilinen adıyla kan
kanseri, ise verdiği belirtilerle erken teşhis edilme sürecinde anne babaları
adeta ‘aldatan’ bir hastalık.
2-8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası dolayısıyla hastalık
hakkında detaylı bilgiler veren Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk
Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. İnci Ayan,günümüzün tıp teknolojisi
sayesinde erken teşhis ve etkili bir tedavi ile iyileşme oranı oldukça yüksek
olan lösemiyle mücadelede yaşadıkları en büyük sorunun, hastalığın verdiği
başlıca belirtilerin anne babaları yanıltması olduğunun altını çiziyor.
2-5 yaş arasına dikkat!
Prof. Dr. İnci Ayan, yenidoğan döneminden ergenliğe kadar
her yaşta görülebilen löseminin en çok 2-5 yaş arasındaki çocukları tehdit
ettiğini belirterek “Çocuk kanserleri tedavi edilebilen hastalıklardır. En sık
görülen akut lösemilerde hücre tipine ve hastalığın risk grubuna göre değişmek
üzere tedavi edilebilirlik oranı yüzde 45’ten yüzde 85’e kadar yükselebiliyor.
Ancak her hastalıkta olduğu gibi çocukluk çağı kanserlerinde de erken teşhis
hayati önemde” diyor.
Değişiklikleri yakından gözlemleyin
Löseminin en önemli belirtilerinin başında vücudun farklı
yerlerinde, özellikle diz üzerindeki yumuşak bölgelerde ortaya çıkan morluklar
geliyor. Bu morlukları çocuklarının yaramazlıklarına bağlayarak göz ardı
edebilen ebeveynlerin hiç istemeden erken teşhiste önemli bir gecikmeye neden
olduğunu belirten Çocuk Hematoloji ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. İnci
Ayan, bu nedenle anne babaların çocukların vücudunu ve ortaya çıkan
değişiklikleri dikkatle takip etmeleri gerektiğini vurguluyor.
Bu yakınmaları hafife almayın
Ebeveynlerin, çocuklarının vücudunda nedenini
açıklayamadıkları ya da çarpma gibi bir travmaya bağlı olmadığını bildikleri
morlukların yanı sıra çocuğun bel ve bacak ağrıları, sık tekrarlayan ateş, lenf
bezlerinde şişlik, burun ve diş eti kanamaları ya da sürekli solgunluk gibi
yakınmalarına şahit olduklarında vakit kaybetmeden bir uzman hekime
başvurmaları gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Ayan, özellikle yaygın biçimde
görülen orantısız veya nedensiz morlukların lösemi haricinde birçok başka kan
hastalığının da habercisi olabileceğine dikkat çekiyor.
Çocuk kanserleri neden yükselişte?
Son yıllarda yapılan çalışmalar hemen tüm kanser türlerinde
süreklilik sergileyen bir artış görüldüğünü ortaya koyuyor. Akut lösemi de bu
artıştan payını alan hastalıklar arasında. Bunda en önemli etkenler sanayi
atıkları nedeniyle hava ve suyun kirlenmesi, kullanımı her geçen gün artan
elektronik aletler nedeniyle dünyanın önemli bir bölümünü etkisi altına alan
elektromanyetik kirlenme, radyasyon, nükleer atıklar, tarım ilaçlarının
(özellikle pestisitlerin) bilinçsiz ve denetimsiz kullanılması ve bazı virüs
hastalıkları olarak sayılıyor.
