İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi
Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Nail Özgüneş, tüm
dünyanın konuştuğu corona (Korona) virüsü hakkında önemli açıklamalarda
bulundu.
Coronavirus adı, taç veya halo
anlamına gelen Latince bir sözcükten gelir ve elektron mikroskobu (EM) altında
virionların (virüsün enfektif formu) karakteristik görünümü ile ilişkilidir. Bu
virüs,2003 SARS (Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu) ve ilk kez Ürdün ve Suudi
Arabistan’da görülen MERS (Orta Doğu Solunum Sendromu) olaylarından sorumlu
olan virüstür. Bu salgınlarla ilişkili virüs, SARS-CoV ve MERS-CoV olarak
adlandırılmıştı. Virüs; solunum yolundan, öksürme ve hapşırma ile havaya
saçılan virüslerin alınması ile ayrıca virüsün bulunduğu ortam ve eşyalara
dokunulduktan sonra ağız ve buruna taşınarak bulaşmış olur. Bunun sonucunda;
solunum yolları, karaciğer, mide, bağırsak ve sinir sistemine ulaşarak hastalık
tablosu yaratır. Ayrıca çeşitli hayvanlardan insana geçiş de söz konusudur.
Hastalığın belirtileri nelerdir? Tanısı nasıl konur?
Ateş, boğazda kızarıklık, nefes
darlığı, solunum yetmezliğine ait bulgular ön plandadır. Bu virüsün bulaştığı
hastaların ölüm oranı yüzde 35-40 olabilmektedir. Tanısı için; solunum
yetmezliği saptanan vakalar hastaneye yatırılarak solunum yolu salgılarından,
serum ve dışkıdan alınan numuneler PCR testi için Halk Sağlığı Laboratuvarına
gönderilir. Her salgında olduğu gibi olası vaka tanımı; ateş ve klinik
belirtilere ek olarak salgın bölgesine ilişkin seyahat öyküsü olmasıdır.
Virüsten korunmak için neler yapılabilir?
Hastalığın başlıca bulaşma yolu öksürük-aksırık
esnasında solunum yolu ile ortama saçılan damlacık enfeksiyonu ile olduğundan,
bulaşmayı engellemek için solunum yolu enfeksiyonlarından korunma önlemlerine
uyulması önerilir. Bunun ilk şartı; insandan-insana yakın temastan
kaçınılmasıdır. Yakın temasın anlamı, hasta bireye yaklaşık bir metre mesafede
bulunmak, öksürük-aksırık esnasında
solunum yolu ile saçtığı damlacıklara maruz kalmak, öpüşmek, sarılmak gibi
durumlardır. Çünkü böylelikle virüs; yakındaki kişinin ağız, burun, göz
mukozasına ulaşabilir.
- · El
hijyeni hastalıklardan korunmada oldukça önemlidir. Bu nedenle; ellerinizi sık
sık su ve sabun ile yıkayın. Eller yıkanamıyorsa alkol bazlı dezenfektan tercih
edin.
- · Öksürürken
veya hapşırırken, ağzınızı ve burnunuzu dirseğinizle veya bir kağıt mendille
kapatın, ardından mendili kapalı bir çöpe atın ve ellerinizi yıkayın.
- · Soğuk
algınlığı, ateş veya öksürük gibi grip semptomları olan kişilerle yakın
temastan kaçının.
- · Ateş,
öksürük, solunum güçlüğü gibi belirtiler gösterirseniz en yakın sağlık kurumuna
veya doktorunuza hemen ulaşın.
Virüs nasıl tedavi edilir?
SARS-CoV için etkin bir tedavi
henüz geliştirilememiş olup, bu konuda çalışmalar devam etmektedir. Bu nedenle
tedavi, belirtilerin giderilmesine yöneliktir. Ateşin düşürülmesi, ağrıların
giderilmesi, sıvı desteği, solunum yolu açıcı tedaviler, oksijen desteği,
gerekirse solunum cihazı kullanılması vb. özel bir antiviral tedavi yoktur.
Semptomları hafifletmeye yardımcı olacak, tıbbi bakım uygulanır. Ağır vakalarda
geçerli olan tedavi, hayati organ fonksiyonlarını desteklemektir.
Havaalanını kullanan vatandaşlar virüse karşı nelere dikkat etmeli?
Aynı şekilde; insandan-insana
yakın temastan kaçınılmak gerekir. Kalabalık ortamlardan elden geldiğince uzak
durulmalı, biniş işlemleri sırasında ve her aşamada sıklıkla el yıkama
sağlanmalı, mümkünse maske veya mendil ile ağız-burun çevresi korunmalıdır.
Uçakla yolculuk yapan bir kişinin, yakınındaki bir kişiden virüsü kapma
ihtimali var mı?
Evet, virüsü kapma ihtimali
vardır. Yakınındaki kişilerden birinin ciddi, sürekli öksürüğü varsa, çok daha
dikkatli olması, elleriyle etrafa dokunmamaya çalışması, yüz maskesi kullanması
gerekir.
