Çoğulhan Mahallesi, Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesine bağlı, tarihi derinliklere sahip ve Türkiye'nin en büyük termik santrallerinden birine ev sahipliği yapan önemli bir yerleşim yeridir. İşte Çoğulhan hakkında detaylı bilgiler:
Konum:
- Afşin ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe:
- 1563 tarihli Maraş Tahrir Defteri'nde adı "Çoğlu Han" olarak geçmektedir. O dönemde yaklaşık 562 nüfusa sahipti.
- Mahallede bulunan bir höyük, yerleşimin çok eski ve önemli bir merkez olduğunu göstermektedir.
- Selçuklular döneminde Emir Çavlı tarafından yaptırılan ve Çavlu Han olarak adlandırılan bir han kalıntısı bulunmaktadır.
- Tarihi kervan yolu üzerinde yer almaktaydı. Halep-Antep üzerinden gelen kervanlar Akçaderbent üzerinden Zilli Han ve Çavlu Han'a, ardından Tanır ile Dağlıca arasındaki Kuruca Han'a konaklayıp, Rumman (Hurman) Kalesi ve Sarız üzerinden Kayseri'ye ulaşıyorlardı.
- 1971-2014 yılları arasında belediye teşkilatı kurulmuştu.
Jeolojik Yapı ve Ekonomi:
- Toros dağlarının yükselmesi ve havzanın çökmesi sonucu üçüncü jeolojik zamanda oluşan gölün kuruması ve akarsuların alüvyonlarıyla dolmasıyla oluşmuştur.
- 1967 yılında başlayan sondaj çalışmaları, havzada 3-4 milyar ton linyit rezervi olduğunu göstermiştir.
- Yerleşimin en büyük özelliği linyit sahalarının üzerine kurulmuş olmasıdır.
- Türkiye'nin en büyük termik santrali olan Afşin-Elbistan Termik Santrali bu mahallenin sınırları içerisindedir.
- Termik santralde birçok kişi çalışmakta ve lojmanlarda yaşamaktadır. Bu durum, işçilerin yararlanabileceği sosyal tesislerin açılmasına ve yöre için önemli bir ekonomik avantaj sağlamıştır.
İklim ve Tarım:
- Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Karasal iklim hakimdir.
- Güneybatısından geçen Hurman Çayı'nın suladığı alanlarda yoğun tarım ve hayvancılık yapılmaktadır.
- Halk daha çok çiftçilikle uğraşmaktadır. Bölgeye has olarak ayçiçeği, şeker pancarı, arpa ve buğday ekimi yapılmaktadır. Yılda en az bir kez hasat alınır.
- Büyükbaş hayvancılık da önemli bir ekonomik faaliyettir.
Nüfus:
- 1888: 507
- 1935: 735
- 1960: 1260
- 1980: 4953
- 1990 (en yüksek): 5583
- 2000: 4765
- 2010: 2046
- 2016: 1518
- Türkiye'nin ve Orta Doğu'nun en büyük termik santralleri arasında yer almasına, çevresinin ova olmasına ve ulaşım kolaylığına rağmen nüfus kaybetmektedir. Bu durum, yaşam zorlukları veya çevre şehirlerin çekiciliğiyle ilgili olabilir.
Eğitim ve Sosyal İmkanlar:
- Eğitim durumu çevre mahallelerle karşılaştırıldığında oldukça ileridedir.
- Mahallede bir lise ve iki ilköğretim okulu bulunmaktadır.
- Bu sayede mühendis, polis, doktor, hemşire ve kamu çalışanı gibi birçok meslek sahibi yetişmiştir.
- Üç cami, bir çocuk parkı, bir halı saha, bir şelale, belediye binası ve pazar yeri bulunmaktadır.
- Yörenin tüm yolları 2007 yılında kilittaş ile döşenmiştir.
- Gezilip görülmesi gereken güzel yerlerden biridir.
- Bir PTT acentesi ve sağlık ocağı bulunmaktadır.
- Bir höyük ve Hurman Çayı kenarında mesire yerleri mevcuttur.
Çoğulhan Mahallesi, tarihi dokusu, termik santralin sağladığı ekonomik canlılık ve eğitim imkanlarıyla Afşin ilçesinin dikkat çekici yerleşim yerlerinden biridir. Ancak son yıllarda yaşanan nüfus kaybı dikkat çekicidir.
