Erkeklerde sperm
sayıları sağlıksız beslenme, sigara kullanımı ve kronik stres gibi faktörlere
bağlı olarak her geçen yıl azalıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre yetişkin bir erkeğin
çocuk sahibi olabilmesi için sperm analizinde mililitrede en az 60 milyon sperm
hücresi olması gerekiyor. Oysa artık bu rakam 15 milyonlara düşmüş durumda.
Buna paralel olarak tüp bebek tedavileri de giderek gelişiyor, başarı oranları
ise giderek artıyor. Ancak yaşam ve beslenme tarzı da çok önemli. Özellikle
yüksek yoğunluklu egzersizlerin erkeğe bağlı kısırlık tedavisini olumlu yönde
etkilediğini vurgulayan anadolu sağlık merkezi Tüp Bebek Laboratuvarı
Sorumlusu, Embriyoloji Uzmanı Dr. Murat Başar, “Kısırlık tedavisi gören
erkekler üzerinde yapılan araştırmalara göre haftada 3 kez crossfit yapmak
üremeyi olumlu etkiliyor. Ayrıca belirli periyotlarla aç kalmak da çocuk sahibi
olmayı kolaylaştırıyor” dedi.
Kısırlık tedavisi gören 443 erkek üzerinde yapılan
araştırmaya göre erkeklerin 2 gruba ayrılarak (218’i egzersiz yapan ve 215’i
egzersiz yapmayan) 7 gün, 30 gün, 12 hafta ve 24 haftalık periyotlarda seminal
sıvıda inflamasyon ve oksidatif stres, semen parametreleri, sperm DNA
fragmentasyonu ve hamilelik oranları yönünden incelendiğini belirten Anadolu
Sağlık Merkezi Tüp Bebek Laboratuvarı Sorumlusu, Embriyoloji Uzmanı Dr. Murat
Başar, “Crossfit tarzı egzersiz yapan grupta yapmayan gruba göre seminal sıvıda
inflamatuar ve oksidatif stres belirleyicileri anlamlı şekilde düşük bulunmuş,
gebelik oranlarında artış olduğu görülmüş” açıklamasında bulundu.
Aç kalmak üremeyi
olumlu etkiliyor
Yüksek yoğunluklu bir egzersiz programının, erkek faktörü
kısırlık tedavisine yardımcı bir yaşam tarzı yaklaşımı olarak önerilebileceğini
vurgulayan Dr. Murat Başar, “Egzersizin yanı sıra beslenmeden de mümkün
olduğunca işlenmiş gıdalar çıkarılarak doğal ürünler tüketilmeli ve sigaradan
uzak kalınmalı” önerisinde bulundu. Egzersizlerin yanı sıra belirli süre
aralıklarında aç kalmanın da üremeyi olumlu yönde etkilediğine ilişkin
araştırmaların yapıldığını söyleyen Dr. Murat Başar, “Belirli periyotlarda
erkekler için 16-18, kadınlar için 12-14 saat aç kalmak üremeyi olumlu yönde
etkiliyor. Fareler üzerinde yaptığımız bir çalışmada aralıklı oruç uygulamanın
farelerin sperm hücreleri üzerinde yaşlanmayı hızlandıran genlerin
baskılandığını gördük” şeklinde konuştu.
Sağlıklı sperm için 8
öneri
Ayrıca beslenmeye eklenecek bazı takviyelerin üreme
sağlığını ve dolayısıyla sperm hareketliliğini ve kalitesini olumlu olarak
etkilediğini aktaran Embriyoloji Uzmanı Dr. Murat Başar, sağlıklı sperm için
ipuçları verdi.
Aminoasitler: Sperm hareketliliğini ve işlevselliği için çok
önemli (karnitin, arginin vb.).
Çinko: Erkek üreme sisteminin normal işlev görebilmesi için
gerekli olan eser bir elementtir. Vücudumuzda birçok mekanizma çinkoya ihtiyaç
duyar. Çinko eksikliği azalmış erkeklik hormonu (testosteron) seviyesi ve
azalmış sperm sayısıyla ilişkilidir.
Antioksidanlar: Spermler, oksidatif hasara çok duyarlıdır.
Bu zararı önlemek için antioksidanlar çok önemli bir rol oynar.
C vitamini: Spermlerin içinde bulunduğu seminal plazmadaki C
vitamini seviyesi diyetle ne kadar alındığı ile doğrudan ilişkilidir ve düşük
seviyelerde spermin genetik materyalinin hasar görmesi olasılığı artar.
E vitamini: Çok iyi bilinen bir antioksidandır ve hücreleri
serbest radikal hasarlarından korur. Yapılan bir çalışmaya göre E vitamini alan
erkeklerde sperm işlevi korunarak yumurta dölleme oranı da artar.
Glutatyon/Selenyum: Glutatyon sperm antioksidan savunması
için hayatidir ve sperm hareketliliğine olumlu etkileri olduğu birçok çalışma
ile gösteriliyor.
Koenzim Q-10: Koenzim Q-10 sperm de enerji üretiminin olduğu
orta bölümde yoğun bir şekilde bulunur. Aynı zamanda antioksidandır. Sperm
hareketliliğini arttırdığı yapılan çalışmalarda gösterilmiştir.
B12 vitamini: B12 vitamin eksikliği erkekte sperm sayı ve
hareketliliğinin azlığı ile karakterizedir. İnfertilite problemi olan erkek
hastalara B12 vitamini takviyesi yapıldığında sperm sayı ve konsantrasyonunda
artış olduğu gözlenmiştir.
Anadolu Sağlık
Merkezi Hakkında
Yaşam kalitesini artırmak için dünya standartlarında sağlık
hizmeti sunmak hedefiyle kurulan Anadolu Sağlık Merkezi, modern tıbbın
gereklerini yeni ve kapsamlı bir sağlık anlayışıyla hastalarına aktarıyor.
Hizmet kalitesine önemli katkı sağlayan Johns Hopkins Medicine (JHM) ile devam
eden iş birliği Anadolu Sağlık Merkezi'nin sağlığın merkezi olma vizyonunu da
destekliyor. Kurulduğu günden buyana gerçekleştirdiği çalışmalarla ‘Sağlığın
Merkezi’ konumuna ulaşan Anadolu Sağlık Merkezi; onkoloji, kalp damar sağlığı,
kadın hastalıkları ve tüp bebek, nöroloji, cerrahi bilimler ve iç hastalıkları
dahil olmak üzere tüm branşlarda sunduğu hizmetlerde hasta odaklı yaklaşımla
hareket ediyor. Hizmetlerinde hasta hakları ve güvenliğini temel önceliği
olarak belirleyen Anadolu Sağlık Merkezi, kaliteli sağlık hizmeti ile dünyanın
farklı bölgelerinden gelen hastalara tedavi olanağı sunuyor.
