Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm), her yaşta ortaya
çıkabilen genellikle uyku sırasında, dişleri bilinçsizce sıkarak yapılan bir
eylemdir. Normal olmayan bu durum, oldukça rahatsız edici bir sesin
duyulmasıyla ortaya çıkar. Genellikle bu alışkanlık, kişinin kendisi tarafından
pek algılanmaz. Ancak aileler, çocukların uyku sırasında dişlerini
gıcırdattığını rahatça fark edebilmektedir. Diş sıkma ve gıcırdatma
alışkanlığı; gündüz saatlerinde, gece uykuda veya hem gece hem gündüz ortaya
çıkabilmektedir.
Tedavi Edilmezse Kalıcı Hasarlara Neden Olabilir!
Genellikle geceleri duyulan gıcırdatma ve tıklama sesleri,
ağız içi yumuşak dokularda travmalar ve dişlerdeki hafif, orta ve ileri
derecelerde aşınmalar, çocuklarda diş gıcırdatmanın belirtileridir. Diş gıcırdatmasının
birçok sebebi olabilir. Bu durumda öncelikle, pedodonti uzmanına
başvurulmalıdır. Gerekirse çocuk, doktor tarafından çocuk ve ergen psikolojisi
uzmanına da sevk edilebilir. Uzun süren ciddi bruksizm vakalarında, laboratuvar
şartlarında uykunun incelenmesi (polisomnografi) ile tanıya varılabilir. Eğer
erken yaşlarda koruyucu tedaviler yapılmaz ise; henüz büyüme ve gelişmesi devam
eden çocuklarda hem dişlerde hem de çene ekleminde kalıcı hasarlar oluşabilir.
Diş sıkma ve gıcırdatma bebeklerde de görülebilir. Sebebi genellikle mide
içeriğinin ağıza gelmesi (reflü), gaz sancısı gibi etkenlerdir.
“Çocukların Ne Derdi Var Ki Diş Gıcırdatsın” Demeyin!
Çocuklarda ise, özellikle dişlerin değişme dönemlerinde, çok
miktarda diş çürüğü oluştuğunda ve yapılmış olan dolgu gibi restorasyonların
eskiyerek uyumunu kaybettiğinde ortaya çıkan dişsel nedenlerle; solunum ve
sindirim sisteminin kronik rahatsızlıklarında veya hormonal bozukluklarda
görülen sistemik sorunlarda; çocuğu strese sokan durumların (kardeşinin
doğması, aile içi geçimsizlik, okul problemleri) varlığında oluşan psikolojik
etkenler nedeniyle diş sıkma ve gıcırdatma görülebilir.
Diş sıkma ve gıcırdatma problemi; dişlerde aşınma ve
çürüklere, uyku sorunlarına, özellikle de alt çene ekleminde aşınma ve
kazanılmış yapı bozukluğuna neden olması sebebiyle çok önemlidir.
Tedavisi Nasıl Yapılır?
Çocuklardaki diş gıcırdatma tedavisinde öncelikle basit
çözümler düşünülmelidir. Öncelikle, pedodonti uzmanı tarafından ağız içi
muayene yapılmalı, diş gıcırdatma sıklığı ve şiddeti hakkında detaylı bilgi
alınmalıdır. Daha sonra, eğer dişlerde aşırı aşınmalar varsa bu bölgelerin
tedavisi yapılır. Ayrıca dişlerin kapanış ilişkisi kontrol edilerek bozukluk
varsa bunlar basit aşındırmalarla dengelenir ve düzeltilir. Eğer bu düzeltmeler
fayda etmiyorsa, dişleri korumak ve alışkanlığı bıraktırmak için basit,
koruyucu ağız içi apareyler yapılarak sorun ortadan giderilmeye çalışılır. Bu
arada çocukta yukarıda saydığımız bağırsak paraziti veya diğer sistemik faktörlerin
varlığının olup olmadığı araştırılmalıdır.
