Araştırmalara göre antibiyotik kullanımının yarısı gereksiz
ya da uygunsuz. Antibiyotiklerin yanlış ve gereksiz kullanıldığı takdirde hedef
alınan mikroorganizmaların kendini korumak için direnç geliştirebildiğini
belirten anadolu sağlık merkezi Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Kemal Raşa,
“Antibiyotiklerin gereksiz, yanlış veya uygun olmayan kullanımında hastalar
zarar görüyor. Hastanelerde ‘Antibiyotik Kaptanlığı’ ile antibiyotiklerin
akılcı kullanımını hedefliyoruz” açıklamasında bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yılda yaklaşık 250
milyon ameliyat gerçekleştiriliyor. Yani yaklaşık her 25 insandan 1’i yıl
içerisinde ameliyat oluyor. Bu ameliyatların bir bölümünde de komplikasyonlar
gelişiyor. Araştırmalar yılda 7 milyondan fazla insanda ameliyat sonrası komplikasyon geliştiğini gösteriyor. Komplikasyonlara bağlı olarak hastaların
hastanede yatış süreleri uzuyor ve maliyetler de artıyor. Hastane
enfeksiyonlarının cerrahi hastaların başına gelebilen en sık komplikasyon
olduğunu vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Kemal Raşa,
“Bu kadar sık enfeksiyon olması nedeniyle biz cerrahlar çok fazla antibiyotik kullanıyoruz.
Bu ilaçların yan etkileri, alerjik reaksiyonları ve bu kullanımın getirdiği
maliyet var. Cerrahide antibiyotik kullanımı başlı başına önemsenmesi gereken
ciddi bir kalite sorunu. Burada akıllı antibiyotik kullanımı çok önemli” dedi.
Eş dost tavsiyesi ile antibiyotik kullanılmamalı
Türkiye’de eş dost tavsiyesi ile muayene bile olmadan
antibiyotik kullanan birçok insanın olduğunu söyleyen Genel Cerrahi Uzmanı Dr.
Kemal Raşa, “Bundan kesinlikle vazgeçilmeli. Artık reçetesiz antibiyotik
alınması yasaklandı. İnsanlar genellikle antibiyotiklerin ateş düşürdüğüne
inanıyor, özellikle de grip olduklarında hemen antibiyotiğe sarılıyorlar.
Bilinçsiz antibiyotik kullanımı, antibiyotik direncine yol açarak bir süre
sonra bu ilaçların işe yaramaz hale gelmesine neden oluyor” dedi.
Hastane maliyetlerini arttırıyor
Gereksiz antibiyotik kullanımı için hazırlanmış birtakım
sistemlerin olduğunu söyleyen Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Kemal Raşa, “Bu
sistemlerin de en günceli ‘antibiyotiklerin akılcı kullanımı.’ Yatan hastaların
yaklaşık yüzde 50’sinde kısa ya da uzun, bir ya da daha fazla antibiyotik
kullanılıyor. Bu hastalarda kullanılan antibiyotik, hastane eczanelerinin
bütçelerinin yüzde 30’dan fazlasını oluşturuyor, bu hastaneler için ciddi bir
maliyet. Yine araştırmalar gösteriyor ki antibiyotiklerin yarısı gereksiz ya da
uygunsuz yere kullanılıyor. Akılcı antibiyotik kullanımına gerekli önem verimez
ise artık antibiyotik kullanımı onları iyileştirmeyecek. Bilinçsiz antibiyotik
kullanımı yüzünden ameliyat sonrası hastalarda pek çok antibiyotik işe
yaramıyor, antibiyotik direnci gelişiyor çünkü. Daha geniş spektrumlu
antibiyotikler kullanmak durumunda kalıyoruz. Bu gidişle yakın bir gelecekte
kullanacak antibiyotik bulamayacağız. Kasım ayının ikinci haftası Dünya Sağlık
Örgütü tarafından “Antibiyotik Farkındalık Haftası” ilan edildi. Bu sorunun ne
kadar ciddi olduğu konusunda insanları ve sağlık profesyonellerini uyarmak
amaçlanıyor” açıklamasında bulundu.
Hastanelerde ‘Antibiyotik Kaptanı’ olmalı
Gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçebilmek için her
hastanede bir Antibiyotik Kaptanı’nın olması gerektiğini belirten Genel Cerrahi
Uzmanı Dr. Kemal Raşa, “Antibiyotik Kaptanının yapacağı liderlik öncülüğünde -
örneğin bu bir cerrah olabilir, enfeksiyon hastalıkları uzmanı olabilir-
kullanılan antibiyotiklerin hasta için gerçekten uygun ve doğru olup olmadığı
sürekli olarak değerlendirilebilir. Yani bu kaptan hastanede ki tüm antibiyotik
kullanımını değerlendiren, uygunsuzluklar konusunda ekibi bilgilendiren, akılcı
antibiyotik kullanımı konusundaki eğitimleri yöneten kişidir. Hastanedeki
antibiyotik kullanım sürecini yönetecek ve kontrol altına alacak kişi
diyebiliriz” dedi. Kaptanlık sistemini hastanenin süreçlerine ekleyebildiğimiz
zaman mikroorganizmalarda direnç gelişme oranlarının anlamlı olarak azaldığını
söyleyen Dr. Raşa, “Az antibiyotik kullanıldığı için toksisiteler
(zehirlenmeler) ve antibiyotiklerin diğer yan etkileri azalıyor ve aynı zamanda
hastaneler için antibiyotik maliyetleri düşüyor” açıklamasında bulundu.
