BIÇAKÇILAR ÇARŞISI NEREDEDİR?

Bıçakçılar, Kurtuluş Mahallesi Hacı Aslan İbrahim Caddesi’nde Çarşıbaşı Camii’nin bulunduğu sokaktadır. Bıçaklar,  biçimlerine  göre pala, hançer vb. isimler almaktadır. Eskiden sapları boynuz ve  abanozdan  yapılırdı.  XIX. yüzyıl ortalarından itibaren el işçiliğinin  yerini  makinelerin almasıyla bıçak yapımcılığı da gelişmiştir.  Kahramanmaraş bıçakçılığında  bıçak  sapı  olarak dişi keçiboynuzu kullanılır. Dişi keçiboynuzu yumuşaktır. Günümüzde aynı çarşıda eski usulde  bıçak  yapıldığı  gibi, paslanmaz çelikten yapılan sabit saplı sofra bıçakları yanında, açılır kapanır cep çakıları da üretilmektedir.Bıçak üretiminin ana malzemeleri  çelik,  tosak  ağacı, boynuz, plastik ve fiberdir. Bıçakların çelik veya demir olan kısmına “namti” denilir. Namti yapımında  geçmişte  tren  yollarına döşenen raylar kullanılmaktaydı.  Ray  demirlerinin kullanılma  sebebi  bu  rayların üretiminde kullanılan demirin kaliteli olması ve daha keskin bıçaklar  elde  edilebilmesidir.Günümüzde namti yapımında ise çelik şeritler kullanılmaktadır. Bıçağın sapının yapımında ise “tosak ağacı”, boynuz, plastik ve fiber tercih edilmektedir. Sert, dayanıklı ve işlenmesi kolay bir yapıda olan tosak ağacı,  1990’lı  yıllara  kadar  bıçak sapının  yapımında  kullanılan temel malzemeydi. Kahramanmaraş’ın  Andırın  ilçesinden, Düldül  Dağından,  Hatay’ın Erzin ve Yayladağı ilçesinden temin  edilebilmekteydi.  Boynuz olarak ise koç boynuzu ve keçi boynuzu kullanılmaktadır. Günümüzde tosak ve boynuz saplı  bıçak  üretimi  azaldığından, ağırlıklı olarak plastik ve Kahramanmaraş’ta  sanayiden hazır  olarak  alınabilen  fiber saplar kullanılmaya başlanmış-tır. Hartlap Mahallesinde eğri bağ bıçağı, maskot bıçağı, cep bıçağı, ges boy bıçak, orta boy bıçak, kurban bıçağı, meyve bıçağı, kasap bıçağı, kıyma bıçağı gibi bıçak çeşitleri üretilmektedir. Her bıçak çeşidinin yılan dili, söğüt yaprağı, böbrekli ve topak  olarak  adlandırılan  şekilleri  vardır.  Ayrıca  üretilen bıçakları kapanır ve kapanmaz olarak da ikiye ayrılır. Hartlap bıçağı  el  yapımıdır.  Dövme usulüyle yapılır ve keskin olması ile ünlüdür. Hartlap Çok Programlı Lisesi  öğrencileri  ile  Hartlaplı bıçakçıların  elbirliğiyle  2008 yılında büyük bir bıçak yapılmıştır. Bıçak 3.31 m boyunda ve 97.3 kg ağırlığındaydı. Mahallede üretim, evlerin altında bulunan atölyelerde yapılmakta ve genelde tek usta çalışmaktadır. Mahallede bıçakçılık azalmaya başlamıştır. 1970’li yıllarda evlerin altında 40-45’e kadar çıkan bıçakçı  atölyesi  sayısı  günümüzde 10’a kadar düşmüştür. Hartlap Mahallesinde bıçakçılığın  gelişerek  devam  etmesi için  mahalle  muhtarı  Ökkeş Çelik ile Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından çalışmalar yapılmaktadır. Hartlap’ta üretilen ürünler Kahramanmaraş  Bıçakçılar  Çarşısı başta olmak üzere şehir içi ve şehir dışına gönderilmektedir. Bıçağın Hartlap’ta festivali de yapılmaktadır.  Hartlap  Güreş ve Bıçak Festivali adıyla yapı-lan etkinlik son olarak 2015’te yapılmıştır.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi