BEZİRGÂN HALİL PAŞA KİMDİR?

Sene  sonunda  tekrar Basra  Valiliğine  görevlendirildi.  Burada  birkaç  sene  görev yaptıktan sonra 23 Eylül 1697 tarihinde Maraş Beylerbeyiliğine atandı. Bu dönemde gelirinin az olmasından dolayı bazen Maraş eyaletine  atananlara,  özellikle vezir rütbeli valilere, idari bölgelerinde  veya  başka  eyaletlerde bir veya birkaç sancağın geliri de kendi maaşlarına “ber vech-i zamime” veya “ber  vech-i  ilhak”  yani  ilave  olarak  verilmekteydi. Bu bağlamda Maraş Valiliğine  vezirlik  rütbesiyle atanan  Bezirgân  Halil  Paşa, kendi eyaletine ek olarak aynı zamanda  Aksaray  Sancağı’nı da tasarruf etmekteydi. Halil  Paşa’yı  Maraş  Beylerbeyliği  sırasında  en  fazla meşgul  eden  konulardan  bi-risi  Osmanlı  Devleti’nin  batıda  Avusturya,  Venedik  ve Lehistan ile sürdürdüğü uzun soluklu  savaşlar  olmuştur. Zira  Osmanlı  dönemi  vali/beylerbeyileri   bulundukları bölgenin en büyük askerî amiri  ve  kumandanı  durumunda olduklarından  ötürü  yetki  ve sorumlulukları günümüz valilerinden hayli fazlaydı. Hemen her  dönemde  kısa  aralıklarla çok cepheli savaşların yapılması, onların meslek hayatlarının önemli bir kısmını cephelerde fiilen  muharebe  etmek  veya bunun hazırlığı içerisinde geçirmek  zorunda  bırakmıştır. Şark veya Engürüs Seferleri olarak kayıtlarda zikredilen savaş dönemlerinde,  sefer  durumu önceden  kendilerine  bildirilir ve  askerleri  ile  birlikte  sefere hazır olması talimatı verilirdi. Onlar da kendi kapı halkı ve eyaletindeki  diğer  kuvvetlerle yoğun  bir  hazırlığın  içine  girerlerdi. Nitekim Halil Paşa’ya 17-27 Eylül 1697 tarihinde gönderilen bir fermanla, her türlü hazırlıkları yaparak emrindeki askerleriyle 1698 yılında yapılması  düşünülen  sefere  katılması emredilmiştir. 7 Temmuz 1698 tarihinde Sofya menzilinde orduya katılmıştır.Osmanlı Devleti, herhangi bir  havalideki  eşkıyanın  fesat ve  eşkıyalıklarının  önlenmesi için çoğu zaman daha önce devlete  yararlı  işlerde  bulunan,  eşkıya  teftişi  konusunda tecrübeli, yetenekli ve iş bitirir Maraş  beylerbeylerinden  bazılarını  olağanüstü  yetkilerle donatarak hem kendi bölgelerinde hem de daha geniş bir sahadaki eşkıya teftiş ve tedibine görevlendirmekteydi.  Nitekim 1690’dan sonra Bağdat ve çevresinde ortaya çıkan çöl eşkıyasının tedibine sık sık Maraş beylerbeylerini  görevlendirmiştir. Bu amaçla görevlendirilen  Maraş  valilerinden  biri de Halil Paşa’dır. O, daha önce çağrıldığı 1698 seferinden, bölgesindeki eşkıya ile mücadele etmesi şartıyla, muaf tutularak kapısındaki askerler, eyaletinin tımar askerleri ve eyaletinden ihracına  memur  olduğu  kale neferleriyle ile birlikte bu havaliyi eşkıyanın vereceği zararlardan korumak üzere görevlendirdi. Halil  Paşa,  Maraş’ta  yaklaşık bir yıllık görev yaptıktan sonra tenzili rütbe ile Menteşe Sancağı’na mirliva (Sancak Beyi) olarak tayin edildi. 1699-1700 yılında aşiretlerin şekavetlerini  bastırması  sırasında  bir kurşun isabetiyle vefat etti.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi