Geçtiğimiz haftalarda ayçiçeği tohumunda gümrük vergisinin
sıfırlanmasının ardından bu kez de ham ayçiçeği yağında gümrük vergisi yüzde
36'dan yüzde 3'e düşürüldü.
Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ham ayçiçeği yağı ithalatında alınan yüzde 36 gümrük vergisi yüzde 3'e, ton başına alınan 280 Euro olan Toplu Konut Fonu ödemesi 60 Euro'ya düşürüldü. Diğer yandan ayçiçeği yağı fiyatlarındaki artış ise devam ediyor. Sezon başında tonu 800 dolar olan ham ayçiçeği yağının tonu 1180-1200 dolar seviyesine ulaştı.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Kasım ayı Ayçiçeği Raporu'na göre ise dünya ayçiçeği ithalatında Türkiye, yüzde 37 pay ile birinci durumda.
Artan fiyatlar nedeniyle tüketici her geçen gün daha pahalıya ayçiçeği yağı almak durumunda kalırken, ayçiçeği yağının marketlerde litresi 18-19 liraya, 5 litrelik pet şişesi 70-75 liraya ulaştı.
Vergi indirimlerini ve ayçiçeği politikalarını değerlendiren Trakya Birlik Malkara Yağlı Tohumlar Başkanı Cem Özkan, şunları kaydetti:
"Sözlerime ulu önder Mustafa Kemal Atatürk'ün sözleriyle başlamak istiyorum. "Eğer milletimizin büyük çoğunluğu çiftçi olmasaydı, biz bugün dünya üzerinde olmayacaktık" ve "milli ekonominin temeli tarımdır" aslında bu iki güzel söz her şeyi anlatmaktadır.
Yaklaşık 18 yıldan beri hükümetimizin tarım politikası olmamasından kaynaklanan bir ülke sorunudur. 2000'li yıllardan beri süre gelen birikim patlaması ülkemizdeki kuraklık ve dünyadaki pandemiyle gün yüzüne çıkmış çiftçinin kıymeti ilk defa bilinmiştir."
Maliyetlerinin çok fazla olduğunu ifade eden Özkan, "Geçen yıl 1600-1700 ton/TL olan üre gübresi 2600-2700 civarındadır, 18/46 taban gübresi 2300 TL'den 3300 seviyelerinde mazot ise 4.50 TL'en 6.50 çıkarken yaklaşık 8 ayda %50 zam yapılmıştır ama hala ne birliklerden ne sivil toplum kuruluşlarından ne de en büyük çiftçi kuruluşu olan ziraat odalarından ne acıdır ki ses çıkmamaktadır." şeklinde konuştu.
"Çiftçi bu kadar çaresiz bırakılmamalıdır"
Türkiye'nin ayçiçeği yağı ihtiyacının yüzde 33'ünü üretmekte olduğunu belirten Özkan, "Oysaki yıllar önce kendi kendine yeten tek ülkeydi, ülkemiz petrol ürünlerinden sonra yurt dışına en çok ödeme yaptığı ürün ayçiçeği ve ham yağıdır" diyerek şöyle devam etti:
"İnsan düşünmeden yapamıyor nasıl olur da böylesine değerli ve ihtiyaç olan bir ürün yıllardan beri desteklenmez. Ayçiçek destek primi yıllardan beri 1 kg ayçiçeğine 40 kuruştur' oysaki olması gereken destek 80 kuruş olmalıdır. Verilen desteklerden yüzde 3 vergi kesintisi yapılmaktadır nerde görülmüştür ki devlet desteğinden vergi kesilmesi; 2020 yılının tüm destekleri daha ödenmedi çiftçi bu kadar çaresiz bırakılmamalıdır."
2020 yılında ayçiçeği fiyatlarının artmasının çiftçinin değil sanayicinin yüzünü güldürdüğünü söyleyen Özkan "Çünkü çiftçinin borçlardan ve ödemelerden dolayı bekleme gücü kalmamıştır" diyerek şunları kaydetti:
"Acil eylem planı uygulanıp üretimi artırmak için sulama alanlarını artırıp devlet desteklerini artırıp, maliyetleri düşürüp üretimi artırmak için seferber olunması gerekir. Çözüm gümrük vergisini sıfırlamak ile olmuyor, kendi üreticini desteklemek üretim alanlarını arttırmakla olur. Bulgaristan ve Ukrayna çiftçisine değil kendi çiftçisine para kazandırılmalıdır."
