İster çocuk ister yetişkin olsun alerjiler herkeste astımı
tetikliyor. Tedavinin ilk adımını ise alerjenlerden uzak durmak
oluşturuyor. Özellikle çocuğun yattığı odada toz tutan bir şey olmamasına
dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Liv Hospital Ulus Çocuk Alerjisi
ve İmmünoloji Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. nuran salman “Ev içinde
sigara içilmemeli, nem oranı düşürülmeli ve evde boya ve ilaçlama yapılacağı
zaman çocuk uzaklaştırılmalıdır” diyor. Astımda erken teşhisin çok önemli
olduğunu söyleyen Prof. Dr. Nuran Salman astımda tedavi yöntemlerini anlattı
Astım nedir?
Genelde alerjik bronşit diye adlandırılan astımın
belirtileri sıklıkla öksürük, hırıltı ve nefes alıp vermekte zorluktur.
Çocukluk çağında astımının yüzde 90’ı alerjik kökenlidir. Kişinin alerjik olup
olmaması hem genetik hem de çevresel faktörlere bağlıdır. Ailesinde alerji
öyküsü olan bir kişinin alerjik olma olasılığı böyle bir öyküsü olmayana göre
çok daha fazladır. Çocuklarda bronş aşırı hassasiyeti çok erken yaşta ortaya
çıkar. Hayatın ilk iki yılında özellikle enfeksiyonlarla öksürük ve hırıltı
gibi bulgular ortaya çıkar. Çocukluk çağında tanı almış olguların bir kısmı
ergenlik döneminde iyileşir. İyileşen olgular genelde alerjik olmayan
olgulardır.
Astımı ne tetikler?
Genetik eğilimi olan çocuklarda ev tozu akarları, küf
mantarları, polenler ve kedi-köpek gibi hayvanların tüy ve döküntüleri
hastalığın alevlenmesine neden olur. Alerjik çocukları bu alerjik maddeler
dışında viral solunum yolu enfeksiyonları, sigara dumanı, kokular ve hava
kirliliği gibi etkenler de uyarır.
Tanısı nasıl konulur?
Çocuklarda astım tanısını koymada iyi bir öykü alma
önemlidir. Öksürük ve hırıltının gece olması, koşunca, koku sıkıldığında ortaya
çıkması astımı düşündürür. Bronş genişletici spreylerden sonra rahatlama da
önemli bir bulgudur. Alerjinin hangi maddeye karşı geliştiği alerji deri
testleri ile saptanır. Deri testleri kullanılması ve yorumu özel eğitim
gerektirdiğinden diğer doktorlar tarafından değil alerji uzmanları tarafından
uygulanır. Ön kola yapılan test 20-30 dakika sonra değerlendirilir. Yaygın
egzama ve antihistaminik ilaç kullanımı durumunda ise kan yolu ile alerjenlere bakılabilir
(spesifik IgE).
Çocuklarda astım tedavisi nasıl yapılır?
Korunma: Korunma için çevre kontrolü ile alerjenden
sakınma etkin bir yöntemdir. Çevre kontrolü sıklıkla ev tozu akarlarına karşı
uygulanmaktadır. Özellikle çocuğun yattığı odada toz tutan bir şey olmamalıdır.
Bunun dışında ev içinde sigara içilmemeli, ev içinde nem oranı düşürülmeli ve
evde boya ve ilaçlama yapılacağı zaman çocuk uzaklaştırılmalıdır.
Rahatlacı ilaçlar: Rahatlatıcı ilaçlar bronşları
gevşetmeyi sağlayan ilaçlardır. Bu ilaçlar sadece hastalığın alevlenmesinde
kullanır.
Kontrol edici ilaçlar: Çocuklarda ağızdan alınan
lökotrien antagonistleri (Montelukast) ve kana çok az karışabilen kortizonlu
ilaçlar kontrol edici olarak kullanılmaktadır. Tedavi süresince hastalık
kontrol altında olur.
Alerji aşıları: Alerji aşıları 1911’den beri alerjik
kökenli astımı olan hastalara uygulanan bir tedavi yöntemidir. Tedavi
kesildiğinde bile etkisi devam etmektedir.
