6 Nisan Öldürülen Gazeteciler Günü

Bugün 6 nisan Öldürülen Gazeteciler Günü. 1909’da özgürlükleri savunan bir gazeteci olan Fehmi Bey’in öldürülmesiyle 6 Nisan tarihi Öldürülen Gazeteciler Günü olarak anılıyor.

Özgürlükleri savunan, İttihat ve Terakki’ye mesafeli duran tavrı ile bilinen Serbesti Gazetesi başyazarı Hasan Fehmi Bey’in, 6 Nisan 1909’da Galata Köprüsü’nde İttihatçılar tarafından öldürüldü. 1997’den beri de 6 Nisan tarihi Öldürülen Gazeteciler Günü olarak kabul edildi.

1908 Devrimi'nden sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin verdiği tüm hürriyet sözlerini unutarak ülkeyi tek başına yönetmeye çalışması, muhalifler üzerinde baskı uygulaması, ayrıca merkez komitesinde bulunan şahısların isimlerini açıklamaması şiddetli tepkilere yol açtı. İTC ile birlikte Abdülhamid rejimine karşı mücadele etmiş olan güçlerin bir kısmı, İTC'nin yürüttüğü aşırı Türkçü politikaların imparatorluğun dağılmasına yol açacağını, ayrıca vaat edilen özgürlüğün lafta kaldığını ve ülkede baskının eskisinden de güçlü bir şekilde yeniden tesis edildiğini dillendirmeye getirdiler.

Bu güçlerin bir kısmı liberal Ahrar Fırkası'nda bir araya geldi. Ahrar Fırkası 18 Eylül 1908 tarihinde resmen kuruldu. Fırkanın düşünsel altyapısını Prens Sabahattin, Mizancı Murad ve Hasan Fehmi gibi aslında Jön Türk olmalarına rağmen, İTC'ye muhalif liberal görüşlü düşünürler oluşturuyordu.

Yerinde yönetim, özel girişimcilik, daha fazla hürriyet gibi ilkeler çerçevesinde Ahrar Fırkası hızla örgütlenmeye başladı, ancak 1908 seçimlerinde İTC'nin engellemeleri yüzünden pek çok yerde seçime giremediler. Ancak Mevlanazade Rıfat Bey'in çıkardığı Serbesti gazetesinde liberal görüşleri savunan Hasan Fehmi Bey'in muhalefeti çok etkili oluyordu.

Özellikle İTC'nin baskıcılığını eleştiren ve düşünce özgürlüğünü savunan Hasan Fehmi Bey, 6 Nisan 1909 günü okul arkadaşlarından Kaymakam Ertuğrul Şakir ile Beyoğlu'ndan Sirkeci'ye giderken, Galata Köprüsü'nü geçtikten sonra Sirkeci Postanesi'nin önünde meçhul bir kişinin kurşunlarına hedef oldu ve hayatını kaybetti.

Hasan Fehmi Bey'in öldürülmesi haberi, İstanbul'da büyük bir etkiye neden oldu. Gazetelerde İTC'ye ateş püsküren yayınlar yapıldı ve ertesi gün düzenlenen cenaze törenine on binlerce kişi katıldı. Bu cinayetin de etkisiyle 13 Nisan günü temel karakteri İTC karşıtlığı olan "31 Mart" vakası patlak verdi. Zaten yükselen güçlü muhalefetten ürkmüş olan İTC, Selanik'ten getirdiği taburlarla ayaklanmayı bastırdı ve kısa bir süre sonra da imparatorlukta gerçek bir diktatörlük tesis etti.

6 Nisan tarihi, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından "Öldürülen Gazeteciler Günü" ilan edildi. 6 Nisan 1909 tarihinden 6 Nisan 2011 tarihine kadar geçen 102 yıllık süre zarfında, tespit edilebildiği kadarıyla 95 gazeteci cinayetler sonucu öldürüldü. Ermeni soykırımı esnasında katledilen Ermeni gazetecilerden Hrant Dink'e, Musa Anter'e, Metin Göktepe'ye, Uğur Mumcu'ya kadar bu gazetecilerin isimlerini aşağıda verilmektedir. Çoğu kontrgerilla tarafından işlenilen gazeteci cinayetleri aydınlatılmalı, asıl olarak azmettirici devlet güçleri yargılanmalıdır.

Katledilen gazeteciler:

1. Hasan Fehmi, Serbesti gazetesi, İstanbul, 6 Nisan 1909

2. Ahmet Samim, Sada-yı Millet gazetesi, İstanbul, 9 Haziran 1910

3. Zeki Bey, Şehrah gazetesi, İstanbul, 10 Temmuz 1911

4. Şair Hüseyin Kami, Alemdar gazetesi, Konya, 1912

5. Silahçı Tahsin, Silah gazetesi, İstanbul, 27 Temmuz 1914

6. Rupen Zartaryan, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

7. Siamanto, Yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

8. Yervant Sırmakeşliyan, yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

9. Armen Darian, yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

10. Levon Laents, yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

11. Erukhan, yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

12. Tılgadints, yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

13. Diran Kelegyan, gazeteci-yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

14. Kevork Ferid, gazeteci-yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

15. Mardiros Kundakçıyan, gazeteci-yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

16. Karakin Gozikyan, gazeteci-yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

17. Krikor Torosyan, gazeteci-yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

18. Yerukhan, gazeteci-yazar, İstanbul, 24 Nisan 1915

19. Krikor Zohrab, gazeteci-yazar, Urfa, 15 Temmuz 1915

20. Taniel Varujan, yazar-şair, Çankırı, 13 Ağustos 1915

21. Rupen Sevag, şair, Çankırı, Ağustos 1915

22. Hasan Tahsin, Hukuk-u Beşer (insan hakları) gazetesi, İzmir, 15 Mayıs 1919

23. Hüseyin Hilmi (İştirakçi veya Sosyalist Hilmi), İştirak (sosyalist)-Medeniyet dergisi, İstanbul, 15 Kasım 1922

24. Ali Kemal, Peyam-ı Sabah gazetesi, İzmit, 1922

25. Hikmet Şevket, 1930

26. Sabahattin Ali, Marko Paşa dergisi, Edirne, 2 Nisan 1948

27. Adem Yavuz, Anka Ajansı, Kıbrıs, 27 Ağustos 1974

28. Zeki Erginbay, Teknik Güç dergisi yazı işleri müdürü, İstanbul, 3 Şubat 1977

29. Hüseyin Şen, Kawa dergisi yazı işleri müdürü, İstanbul, 21 Mart, 1978

30. Gani Bozarslan, Aydınlık dergisi, 10 Mayıs 1978

31. Ali İhsan Özgür, Politika gazetesi, İstanbul, 21 Kasım 1978

32. Cengiz Polatkan, Hafta Sonu gazetesi, Ankara, 1 Aralık 1978

33. Abdi İpekçi, Milliyet gazetesi, İstanbul, 1 Şubat 1979

34. İlhan Darendelioğlu, Ortadoğu gazetesi, İstanbul, 19 Kasım 1979

35. İsmail Gerçeksöz, Ortadoğu gazetesi, İstanbul, 4 Nisan 1980

36. Ümit Kaftancıoğlu, TRT, İstanbul, 11 Nisan 1980

37. Muzaffer Fevzioğlu, Hizmet gazetesi, Trabzon, 15 Nisan 1980

38. Hayrabet Honca, Halkın Birliği gazetesi, Kayseri, 1 Mayıs 1980

39. Recai Ünal, Demokrat gazetesi, İstanbul, 22 Temmuz 1980

40. Mevlüt Işıt, Türkiye gazetesi, Ankara, 1 Haziran 1988

41. Seracettin Müftüoğlu, Hürriyet gazetesi, Nusaybin, 29 Haziran 1989

42. Sami Başaran, Gazete gazetesi, İstanbul, 7 Kasım 1989

43. Kamil Başaran, Gazete gazetesi, İstanbul, 7 Kasım 1989

44. Çetin Emeç, Hürriyet gazetesi, İstanbul, 7 Mart 1990

45. Turan Dursun, İkibine Doğru ve Yüzyıl dergisi, İstanbul, 4 Eylül 1990

46. Gündüz Etil, Yeni Günaydın gazetesi, İstanbul,18 Eylül1991

47. Mehmet Sait Erten, Azadi-Denk dergisi, Diyarbakır, 3 Kasım 1992

48. Halit Güngen, İkibine Doğru dergisi, Diyarbakır, 18 Şubat 1992

49. Cengiz Altun, Yeni Ülke gazetesi, Batman, 24 Şubat 1992

50. İzzet Kezer, Sabah gazetesi, Cizre, 23 Mart 1992

51. Bülent Ülkü, Körfeze Bakış gazetesi, Bursa, 31 Mart 1992

52. Mecit Akgün, Yeni Ülke gazetesi, Nusaybin, 2 Haziran 1992

53. Hafız Akdemir, Özgür Gündem gazetesi, Diyarbakır, 8 Haziran 1992

54. Çetin Ababay, Özgür Halk dergisi, Batman, 29 Temmuz 1992

55. Yahya Orhan, Özgür Gündem gazetesi, Ceylanpınar, Gercüş, 9 Ağustos 1992

56. Hüseyin Deniz, Özgür Gündem gazetesi, Ceylanpınar, 10 Ağustos 1992

57. Musa Anter, Özgür Gündem gazetesi, Diyarbakır, 20 Eylül 1992

58. Yaşar Aktay, Türkiye gazetesi, Hani, 9 Kasım 1992

59. Hatip Kapçak, Hürriyet gazetesi, Mazıdağı, 18 Kasım 1992

60. Namık Tarancı, Gerçek dergisi, Diyarbakır, 20 Kasım 1992

61. Orhan Karaağar, Özgür Gündem gazetesi Van muhabiri, Van, 19 Ocak 1993

62. Uğur Mumcu, Cumhuriyet gazetesi, Ankara, 24 Ocak 1993

63. Kemal Kılıç, Özgür Gündem gazetesi, Akçakale-Urfa, 18 Şubat 1993

64. Mehmet İhsan Karakuş, Silvan gazetesi, Silvan, 13 Mart 1993

65. Ercan Gürel, HHA, Bergama, 20 Mayıs 1993

66. İhsan Uygur, Sabah gazetesi, İstanbul, 6 Temmuz 1993

67. Rıza Güneşer, Halkın Gücü gazetesi, İstanbul, 14 Temmuz 1993

68. Ferhat Tepe, Özgür Gündem gazetesi, Bitlis, 28 Temmuz 1993

69. Muzaffer Akkuş, Milliyet gazetesi, Bingöl, 20 Eylül 1993

70. Ruhi Can Tul, TDN, Kırıkkale, 14 Ocak 1994

71. Nazım Babaoğlu, Özgür Gündem gazetesi, Siverek-Urfa, 12 Mart 1994

72. Kamil Koşapınar, Zaman gazetesi, Erzurum, 19 Mart 1994

73. İsmail Ağay, Özgür Ülke gazetesi, Batman, 29 Mayıs 1994

74. Erol Akgün, Devrimci Çözüm dergisi, Gebze, 8 Eylül1994

75. Bahri Işık, Çağdaş Marmara gazetesi, İstanbul, 17 Eylül 1994

76. Ersin Yıldız, Özgür Ülke gazetesi, İstanbul, 3 Aralık 1994

77. Onat Kutlar, Cumhuriyet gazetesi, İstanbul, 11 Şubat 1995

78. Seyfettin Tepe, Yeni Politika gazetesi, Bitlis, 29 Ağustos 1995

79. Metin Göktepe, Evrensel gazetesi, İstanbul, 8 Ocak 1996

80. Kutlu Adalı, Yeni Düzen gazetesi, Kıbrıs, 8 Temmuz 1996

81. Yemliha Kaya, Halkın Gücü gazetesi, İstanbul, 27 Temmuz 1996

82. Selahattin Turgay Daloğlu, serbest gazeteci, İstanbul, 9 Eylül 1996

83. Reşat Aydın, Anadolu Ajansı, TRT, 20 Haziran 1997

84. Ayşe Sağlam, serbest gazeteci, Derince, 3 Eylül 1997

85. Abdullah Doğan, Candan FM, Konya, 13 Temmuz 1997

86. Ünal Mesuloğlu, TRT, Manisa, 8 Kasım 1997

87. Mehmet Topaloğlu, Kurtuluş dergisi, Adana, 1998

88. Süleyman Yeter, Sömürüsüz Bir Dünya İçin Dayanışma gazetesi, 7 Mart 1999

89. Ahmet Taner Kışlalı, Cumhuriyet gazetesi, Ankara, 21 Ekim 1999

90. Önder Babat, Devrimci Hareket dergisi, İstanbul, 3 Mart 2004

91. Hrant Dink, Agos gazetesi, İstanbul, 19 Ocak 2007

92. Engin Çeber, Yürüyüş dergisi, İstanbul, 9 Ekim 2008

93. İsmail Cihan Hayırsevenler, Bandırma, 19 Aralık 2009

94. Metin Alataş, Azadiya Welat gazetesi, Adana, 4 Nisan 2010

95. Cevdet Kılıçlar, Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH) basın bürosu internet editörü, Uluslararası sular, 31 Mayıs 2010

Kaynak: http://tutuklugazeteci.blogcu.com/oldurulen-gazeteci-ve-yazarlarin-listesidir/10119877