Yeni yılın yaklaşması elbette en çok çocukları sevindiriyor.
Yılbaşı çocukların için çok farklı anlamlar duygular uyandırıyor.
Özellikle “Noel Baba, çam ağacı süsleme, hediye verme, Hindi
yeme” gibi etkinlikler çocukların tüm bunların neden yapıldığını
sorgulamalarına ve çeşitli soru sormalarına neden oluyor. Anadolu SağlıkMerkezi’nden Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Figen Karaceylan Çakmakçı,
“Yeni yıl, çocuklara yeni başlangıçların geleneksel kutlaması olarak anlatılmalı,
bu etkinliklerin neden yapıldığına dair somut örneklerle yeni bir yılın yeni
güzellikler getireceği aktarılmalı“ dedi.
Evlerin, alışveriş merkezlerinin ve okulların süslenmesi,
ışıklandırılması, her yerin rengârenk ve cıvıl cıvıl olması onları mutlu ettiği
gibi bunların neden yapıldığı konusunda da merak uyandırıyor. Çocuklar için
yeni yılın birincil anlamının günlük rutinden kurtulmak olsa da yaş grubuna
göre bu algıların değişebildiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi’nden Çocuk ve
Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Figen Karaceylan Çakmakçı, “Okul çağı çocukları için,
arkadaşlar arasında hediye çekilişlerinin yapıldığı, aileden hediye
taleplerinin olduğu gün olarak algılanırken, okul öncesi -henüz zaman kavramı
gelişmemiş- çocuklarda yılbaşı kavramı eğlence günü, etkinlik günü, hediyeleşme
günü, sabaha kadar abur-cubur yiyip oturabileceği bir geceymiş gibi
algılanıyor” dedi. Figen Karaceylan Çakmakçı, yeni yıl kavramı ile ilgili
çocuklardan gelebilecek can alıcı sorular ve o soruları verilmesi gereken
cevapları açıkladı.
“Yeni yıl nedir? Yılbaşı nedir? Niye kutlanır? Niye bu kadar
hazırlık yapılır?”
Yeni yıl, yeni başlangıçların geleneksel kutlaması olarak
çocuklara anlatılmalı. “Bu gece yeni bir yılın başlangıcı.” Yeni başlangıçlar
hepimizi heyecanlandırır. Sen, okula ilk başladığın gün çok heyecanlanmıştın,
çünkü okulun ilk günüydü. Senin için yeni bir başlangıç olmuştu ve senin için
iyi olmasını istemiştik. Yeni başlangıçlarda her şeyin güzel olmasını,
isteklerimizin, hayallerimizin, yapmak isteyip yapamadıklarımızın
gerçekleşmesini ümit ederiz. Sen okula ilk başladığın gün nasıl heyecanlanıp,
iyi şeyler olmasını dilediysen; yeni bir yıl da iyi dileklerimizin olmasını
temenni ettiğimiz zamandır. Ailemizle, sevdiklerimizle bir arada olabildiğimiz,
hedeflerimizi tekrar gözden geçirip beraber olabildiğimiz bir başlangıç
noktasıdır yılbaşı” gibi çok ayrıntıya girilmeden açıklama yapılmalı. Özellikle
soyut düşünce becerisi gelişmemiş okul öncesi çocuklar için hayatlarından
verilecek somut örnekler konunun daha anlaşılır olmasını sağlayabilir.
“Neden 31 Aralık’ta bu kutlamaları yapıyoruz?”
“Dünyadaki ülkeler bir araya gelip ortak bir zaman kavramı
oluşturup, bir çizelge oluşturmuşlar. Bu ortak çizelgeye de takvim adını
vermişler. Tarihler bilinsin ki; ne zaman ne yapılacağı planlanabilsin, kim ne
zaman doğmuş, hangi tarihte ne olmuş hatırlanabilsin. Örneğin takvim olmasaydı
biz senin doğum tarihini hatırlayamazdık.” gibi basit bir açıklama, takvim
üzerinden açıklama yapılması konun anlaşılır olmasını sağlayabilir.
“Çam ağacı neden süslenir?” “Noel Baba kimdir?”
Çam ağacı neden süslendiği, Noel Baba’nın kim olduğu gibi
sorular; masalsı unsurlarla ailenin kendi inancına göre çocuğa aktarılabilir.
Bazı kültürlerde bunun bir gelenek olduğu, aynı bizim şeker bayramlarında
çocukların şeker toplaması gibi, ağacın süslenip altına “Noel Baba’nın” çocuklara
hediyeler koyarak yeni yılın gelmesinin kutlandığı anlatılabilir. Özellikle
masalsı bir dünyada yaşayan okulöncesi dönem çocukların noel baba inancını
sarsarak hayal kırıklığı yaratmamak gerekir. Noel Baba’nın çocukları çok seven
bir insan olduğu, çocuklara hediye vermekten mutluluk duyduğu, sürprizler
yaptığı anlatılabilir. Daha büyük yaş grupları için eski zamanlarda böyle bir
insanın yaşadığı ama şimdi o inancın devam ettirildiği söylenebilir.
Yılbaşı gecesi aile birlik ve beraberliğine yönelik anı
biriktirme için bir fırsat olabilir
Yılbaşı etkinliklerinin kapsamı ve biçimi biraz değişmiş
olabilir. Mısır patlatılıp, kestane pişen, tombala oynayarak saat 12’nin
heyecanla beklendiği yılbaşı geceleri biz büyükler için anı biriktirdiğimiz ve
unutamadığımız geceler olduysa; neden şimdi bu gelenek devam etmesin ve
çocuklarımız da anı biriktirme şansına sahip olmasın.
