Güney Gaz
Koridoru’nun en önemli halkası tanap tamamlandı
Güney Gaz Koridoru’nun en önemli halkası Trans Anadolu doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP), 1 Temmuz 2019 itibarıyla Azerbaycan gazını
Avrupa’ya iletmek üzere hazır duruma geldi. Güney Gaz Koridoru’nun son bölümü
olan Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) tamamlandıktan sonra Azerbaycan’ın
Şahdeniz-2 sahasından çıkarılan doğalgaz, Avrupa’ya ulaştırılarak enerji arz
güvenliğine katkıda bulunacak.
Türkiye ve Azerbaycan’ın enerji alanında stratejik iş
birliğinin en önemli projelerinden biri olan Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı
Projesi (TANAP) tamamlandı. Ardahan’ın Posof ilçesinden Türkiye’ye giriş yapan
ve 20 il, 67 ilçe ve 600 köyden geçtikten sonra Edirne’nin İpsala ilçesinden
Avrupa’ya bağlanan toplam 1.850 kilometre uzunluğundaki boru hattı, 1 Temmuz
2019 tarihi itibarıyla Azerbaycan gazını Türkiye-Yunanistan sınırında teslim
alarak Avrupa’ya iletimini yapacak Trans Adriyatik Boru Hattı’na (TAP) gaz
verilmesi için hazır hale getirildi.
Azerbaycan’ın Şahdeniz-2 sahasında üretilen doğal gazı
öncelikle Türkiye’ye ve ardından Avrupa’ya taşıyacak Güney Gaz Koridoru’nun en
önemli halkası olan TANAP’ın, Türkiye-Gürcistan sınırından Eskişehir’e kadar
olan kısmının açılışı 12 Haziran 2018’de uluslararası bir törenle yapılmış ve
30 Haziran 2018 tarihi itibarıyla Türkiye’ye ticari gaz akışı başlamıştı. Boru
hattının Eskişehir ile Türkiye-Yunanistan sınırındaki Avrupa bağlantı noktası
arasında kalan bölümünde ise mekanik tamamlanmaya 2018 yılı sonunda ulaşılmış
ve Nisan 2019’da da hat dolumuna ve gazlı testlere başlanmıştı. 1 Temmuz 2019
tarihi itibarıyla Avrupa’ya gaz akışına tamamen hazır hale gelen TANAP,
“Türkiye, Ortadoğu ve Avrupa’nın en uzun ve en geniş çaplı doğal gaz boru
hattı” unvanını kazanarak, adını tarihe altın harflerle yazdırdı.
Türkiye-Yunanistan sınırında TANAP ile birleşen TAP Boru Hattı’nda yapılan
çalışmalar tamamlandıktan sonra, Azerbaycan gazı önümüzdeki yıldan itibaren Avrupa
pazarlarına da ulaşacak.
Nihai yatırım kararı alındığında 11,7 milyar dolara mal
edileceği tahmin edilen proje, inşa sürecinde ulaşılan maksimum verimlilik
sayesinde, %40 tasarruf elde edilerek 7 milyar doların altında bir maliyetle
tamamlandı. Öte yandan proje kapsamında ortaya konan çevreye ve topluma saygı
anlayışı uyarınca bugüne dek Türkiye’nin dört bir yanında 1.000’e yakın sosyal
ve çevresel sorumluluk projesi uygulandı; boru hattı kalitesi, çevre koruma, iş
sağlığı ve güvenliği alanlarında uluslararası standartlar sağlandı.
SOCAR Başkanı Rövnag Abdullayev, konuyla ile ilgili yaptığı
açıklamada, “Güney Gaz Koridoru ve TANAP bugün itibariyle tamamlanmıştır.
Geçtiğimiz yıl Azerbaycan ve kardeş ülkemiz Türkiye’nin saygıdeğer
Cumhurbaşkanları’nın iştirakiyle gerçekleştirilen törenle, TANAP üzerinden
Türkiye’ye ilk gazın teslimine başladık. Bugün ise TANAP artık Avrupa’ya da
doğal gazın teslim edilmesi için hazır vaziyettedir ve yalnızca TAP Boru
Hattı’ndaki çalışmaların tamamlanması beklenmektedir. Azerbaycan bugün bütün
dünyaya tekrar göstermiştir ki; biz sadece yurtiçinde değil, yurtdışında da
büyük projeleri zamanında ve yüksek verimlilikle gerçekleştirme konusunda son
derece başarılıyız. TANAP’ın tamamlanması sürecinde SOCAR ortaklarıyla birlikte
5 milyar dolara kadar tasarruf sağlanarak, projenin toplam maliyeti %40
azaltılmıştır. Bu da başta Cumhurbaşkanımız Sayın İlham Aliyev ve kardeş
Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere böyle bir
tarihi görevi bize vermiş olan Azerbaycan ve Türkiye halklarının büyük
gururudur” dedi.
TANAP’ta emeği geçen tüm paydaşlara teşekkürlerini sunan
Abdullayev “Başta bizlere her daim yol gösteren, cesaret veren Saygıdeğer
Cumhurbaşkanlarımız olmak üzere; Türkiye Cumhuriyeti ve Azerbaycan
Cumhuriyeti’nin değerli kamu kurum ve kuruluşlarına ve değerli yöneticilerine;
sonsuz güven ve destekleriyle faaliyetlerimize değer katan proje ortaklarımız
SGC CJSC çerçevesinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nin bütün devlet kurumlarına,
BOTAŞ ile BP şirketlerine ve kıymetli yöneticilerine; TANAP’ı baştan sona
sahiplenerek tek yürek olan ve bu muazzam projeyi ilmek ilmek ören başta kıymetli
TANAP Genel Müdürü Sayın Saltuk Düzyol ile projenin en yoğun döneminde sayıları
on binleri aşan TANAP çalışanlarına; bu gururun parçası olmak adına tüm bilgi,
birikim ve gayretlerini projemize aktararak, başarımızda büyük pay sahibi olan
yüklenicilerimize, tedarikçilerimize ve diğer çözüm ortaklarımıza; projemizin
her aşamasında yanımızda yer alan sivil toplum kuruluşlarımıza ve kamuoyunu
aydınlatma sorumluluğuyla büyük bir titizlik içerisinde görevlerini yapan
değerli basın mensuplarına ve varlıklarıyla gücümüze güç katan, takdirleriyle
her günümüzü aydınlatan, kadirşinas Türkiye ve Azerbaycan halklarına en kalbi
duygularımızla teşekkürlerimizi sunuyoruz” dedi.
Güney Gaz Koridoru’nun en önemli halkası TANAP’ın hukuki
altyapısının temelleri 2012 yılında atıldı. Projenin nihai yatırım kararı 2013
yılında alınmıştır. 2015 yılında Azerbaycan ve Türkiye Cumhuriyet’inin
Cumhurbaşkanları Sayın İlham Aliyev ve Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın
teşrifleriyle Kars’ta gerçekleştirilen temel atma töreninin ardından inşaat
faaliyetleri başladı. TANAP’ın Türkiye-Gürcistan sınırından Eskişehir’e kadar
olan ilk fazı Haziran 2018’de tamamlandı. İki kardeş ülkenin
Cumhurbaşkanlarının katılımı ile 12 Haziran 2018 tarihinde TANAP’ın açılış
töreni gerçekleştirildi. Eskişehir’deki çıkış noktasında Türkiye’ye ilk ticari
gaz akışı 30 Haziran 2018’de başladı. Eskişehir’den Türkiye-Yunanistan sınırına
kadar olan ikinci fazı da 2019 Haziran sonunda başarıyla tamamlandı.
TANAP’ın hissedarları SOCAR ve Azerbaycan Cumhuriyeti
Ekonomi Bakanlığı'nın ortak girişimi olan güney gaz koridoru AŞ (SGC – %51),
BOTAŞ (%30), BP (%12) ve SOCAR Türkiye Enerji A.Ş. (%7) şirketlerinden
oluşuyor.
