Çaputlu Çalı, Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesi, Büyük Yapalak beldesinden İncecik köyüne giden yolun solunda bulunan, yöre halkı tarafından kutsal sayılan bir alıç ağacıdır. İşte Çaputlu Çalı hakkında bazı bilgiler:
- Konum ve Fiziksel Özellikler:
- Elbistan-Büyük Yapalak beldesinden İncecik köyüne giden yolun solunda bulunmaktadır.
- Bir alıç ağacıdır.
- Yakınlarında mezar benzeri bir yapı bulunmamaktadır.
- Halk İnançları ve Rivayetler:
- Ağacın altında bir şehidin yattığına inanılmaktadır.
- Yoldan geçenlerin şehit sayesinde güvende olduğuna inanılmaktadır.
- Bir rivayete göre, eşeğiyle pekmez taşıyan bir kişiye görünmeyen bir varlık yardım etmiştir.
- Başka bir rivayete göre, tarlasını sürerken ağaca yaklaşan bir kişi rüyasında rahatsız edildiğini görmüştür.
- Ziyaret ve Ritüeller:
- Sara hastaları, sıtma olanlar, ağrı ve sızısı bulunanlar, egzama, felçli olanlar ile vücudunda yara ve sivilce çıkanlar tarafından ziyaret edilmektedir.
- Derdine deva arayanlar elbiselerinden bir parça keserek ağaca bağlamaktadırlar.
- Ziyarete gelemeyen hastaların elbiselerinden alınan parçalar ağaca bağlanmakta ve dilekler tutulmaktadır.
- Ağaca üç düğüm atılmakta ve her düğümden önce dualar okunmaktadır.
- Hastalar, ağaca bağladıkları düğümün içine düğme, boncuk veya madeni para koymaktadırlar.
- Kültürel önemi:
- Çaput bağlamak, ağaçlara bez bağlamak Anadolu'nun birçok yerinde görülen eski bir gelenektir. Ağaç kültü ile yakından ilgilidir. Hastalıkların iyileşmesi, dileklerin gerçekleşmesi gibi umutlar ile ağaçlara çaput bağlanmaktadır.
Çaputlu Çalı, yöre halkının inançları ve ritüelleriyle iç içe geçmiş, kültürel öneme sahip bir mekândır.
