Kadınlara göre “kadın olmak zordur”. Sürekli bakımlı görünmek için kuaföre
gitmek, makyaj yapmak, yüksek topuklu ayakkabı giymek genelde ‘toplumsal
beklentilerin’ bu yönde olmasıyla açıklanıyor. Elbette bunun doğru tarafları da
var. Ancak güzel görüneceğim diye vücudumuzun bütün ağırlığını taşıyan
ayaklarımızın sağlığını ihmal etmemek gerek. Acıbadem Altunizade
Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr.Öğr.Ü. Kerem Ülkü, ayakları
zorlayacak nitelikte yanlış ayakkabı seçiminin ve çok uzun süreler ayakta durmanın
ayakta bulunan ‘sesamoid’ kemiklerinde kalıcı hasarlara yol açabileceği
uyarısında bulunuyor.
“Metatarsal Sesamoidler”: Ayağımızdaki amortisörler!
Erkekler için arabalardan ve motor çekiş gücü, amortisör gibi araba
parçalarından konuşmanın çok doğal olduğunu hepimiz biliriz. İşte ayaklarımızda
da tıpkı arabalardaki amortisörlere benzer bir işlev gören kemikçikler
bulunuyor. Ayak birinci tarak kemiğinin parmakla oluşturduğu eklemin hemen
altında yer alan ve “metatarsal sesamoid” adı verilen fasulye tanesi
büyüklüğündeki bu iki küçük kemikçik, yürümenin ittirme aşamasında ayak baş
parmağının itme kuvvetini artırma görevi üstleniyor.
Peki “metatarsal sesamoid”lerin varlığından ne zaman haberdar oluruz?
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr.Öğr.Ü. Kerem Ülkü, uzun süre
ayakta durduğumuzda ya da yürürken yürümenin ittirme aşamalarında ayaklarımızda
hafif bir şişlik eşliğinde ortaya çıkan ağrıların bu kemikçiklerde sorun
olduğunun habercisi olduğuna dikkat çekiyor. Bu ağrılar genelde birinci tarak
kemiğinin parmakla eklem yaptığı bölgenin altında görülüyor. Parmakta geriye
doğru olan hareket kısıtlılığı da hastanın ağrıdan dolayı bu eklemi daha az
hareket ettirme isteği nedeniyle yaşanıyor.
Yüksek topuklu ve sivri burunlu ise dikkat!
Sesamoid ağrısı özellikle kadınlarda uygun olmayan ayakkabı seçimleri
nedeniyle ortaya çıkıyor. Bunun yanı sıra uzun sürelerle ayakta kalma, genç
yaşlarda spor aktiviteleri sırasında yaşanan ani travmalar ya da orta yaşlarda
tekrarlayan küçük travmalar gibi nedenler de sesamoid ağrılarına sebep oluyor.
Fiziksel olarak yüksek kavisli (çukur tabanlı) bir ayak yapısına sahip olan
kişilerde ise 1. tarak kemiğinin eğik yapısı nedeniyle daha sık sesamoid
ağrısına rastlanıyor.
Korunmanın en önemli yolu, doğru ayakkabı seçmek
Sesamoid problemlerinden korunmanın ilk yolu uygun ayakkabı tercihi.
Topuklu ve sivri burunlu ayakkabıların sadece özel durumlarda ve kısıtlı
sürelerde tercih edilmesi gerektiğini belirten Dr.Öğr.Ü.Kerem Ülkü, uzun süre
aynı ayakkabıyı kullanmanın da ayakkabının taban özelliklerini olumsuz
etkileyerek sesamoid bölgesindeki baskıyı artırdığının altını çiziyor. Ayak
tabanı yeterli yumuşaklıkta olan ve yürüme eforunu kolaylaştıran yuvarlak
tabanlı ayakkabılar kişiyi sesamoid problemlerinden koruyabiliyor. Özellikle yüksek
kavisli ayak yapısına sahip ve kilo problemi yaşayan kişilerin bu önerilere
daha fazla dikkat etmeleri gerekiyor.
Cerrahi yönteme ihtiyaç duyulabiliyor
Sesamoid ağrıları, sesamoid kapsülündeki reaksiyonlar (Sesamoidit)
nedeniyle ortaya çıkabildiği gibi zaman zaman kemik ödemi ve sesamoid kırıkları
sonucu da oluşabiliyor. Sesamoidit adı verilen sesamoid bölgesindeki
reaksiyonlara bağlı ağrıları olan kişilerde tedavinin ilk üç basamağını kilo
vermek, doğru ayakkabı kullanımının sağlandığından emin olmak ve günlük ayakta
kalma süresini geçici olarak kısıtlamak oluşturuyor. Bazı hastalarda bunların
yanı sıra, ayakkabı içine sesamoidlerin yastıklanmasını arttıran silikon
destekler de konulabildiğini belirten Dr.Öğr.Ü. Kerem Ülkü,
reaksiyonun şiddetli olduğu durumlarda hastaya ödem baskılayıcı ilaç tedavileri
verilebildiğini de sözlerine ekliyor. Bu tedavilerden yeterince fayda
sağlanamaması halinde ağrının görüldüğü bölgeye uygulanan enjeksiyonlar,
reaksiyonun büyük ölçüde baskılanmasını sağlıyor. Daha ileri vakalarda ise açık
veya endoskopik cerrahi yöntemlerle reaksiyonun temizlenmesi veya problem
yaratan kemiğin bölgeden çıkarılması seçeneği gündeme gelebiliyor
