Yazarımız Esat Beşer kaleme aldı: Tazminat Ve Tazminat Davaları

İşte A’dan Z’ye tazminat hakkındaki o yazı:

Tazminat, hukuka aykırı bir eylem sonucu oluşan maddi – manevi zarara karşılık ödenen bedeldir.

Bir başka ifadeyle, tazminat, parasal bir değerdir veya edimdir.

Zararın giderilmesi amacıyla, sorumlu tarafından zarar görene ödenen, mahkeme tarafından ödenmesine karar verilen parasal bir değer veya edim.

Tazminatın Amacı

Tazminatın amacı; zararı gidermektir.

Bu nedenle, hükmedilen tazminat miktarıyla, zarara uğrayan kişinin zenginleşmesi sağlanamaz.

Maddi ve manevi olmak üzere, tazminat davaları, iki türdür.

Maddi Tazminat Davası

Hukuka aykırı bir eylem nedeniyle, malvarlığında, azalma oluşan kişinin bu zararının giderilmesini talep edebildiği dava türü, Maddi Tazminat Davası’dır.

Manevi Tazminat Davası

Hukuka aykırı bir eylem nedeniyle, zarar görenin kişilik değerlerinde, iradesi dışında oluşan eksilme nedeniyle çekilen ızdırabın dindirilmesi ve telafisi için açılan dava türü, Manevi Tazminat Davası’dır.

Manevi Tazminat Davası’nda, ağır bedensel zarar halinde, mağdura; ölüm halinde ise, ölenin yakınlarına Manevi Tazminat olarak, uygun bir miktarda, para ödenmesine karar verilebilir.

Tazmini Talep Edilebilen Giderler

Cenaze giderleri veya ölüm, hemen gerçekleşmemiş ise, tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından veya tamamen yitirilmesinden kaynaklanan kayıplar, ölüm halinde talep edilebilecek giderlerden biridir.

Bu kapsamda, ölenin desteğinden yoksun kalanların kayıpları, ölüm halinde talep edilebilecek giderlerden biridir.

Ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan kayıplar, bedensel zarar durumunda talep edilebilecek giderlerden biridir.

Bu kapsamda, çalışma gücünün azalmasından veya tamamen yitirilmesinden kaynaklanan kayıplar, bedensel zarar durumunda talep edilebilecek giderlerdir.

Kişilik Hakkının Zedelenişi

Kişilik hakkının zedelenmesinden dolayı zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık, manevi tazminat olarak, bir miktar para ödenmesini isteyebilir.

Tazminat Davaları Süresi

Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren, iki yıl içerisinde ve eylemin işlendiği tarihten itibaren, on yıl içerisinde yapılmalıdır.

Fakat, tazminat, Ceza Kanunları’nın daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir eylemden oluşmuşsa, zamanaşımı uygulanır.

Tazminat Miktarının Belirlenişi

Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle de kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

Tazminatta İndirim

Zarar gören, zararı oluşturan eyleme razı olmuşsa veya zararın oluşmasında ya da artmasında etkili olmuşsa veyahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmışsa, hâkim, tazminatı indirebilir ya da tamamıyla kaldırabilir.

Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde, yoksulluğa düşecek olursa ve hakkaniyet de gerektirirse, hâkim, tazminatı indirebilir.

Dipnot: Bu yazı, gazetemiz köşe yazarı Esat Beşer tarafından derlenmiştir.

Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü Mağdur Hakları Daire Başkanlığı