Varis
hastalığı, kronik süreçli bir hastalıktır. Başlangıç ve erken dönem belirtileri
çok ciddi olmamakla birlikte, dikkat edilmez ve uygun tedavilerle ilerleyişi
durdurulmaz ise bacaklarda yara açılması ve hatta bacakların kesilmesine dek
ilerleyebilecek önemli sonuçlara neden olabiliyor.
Varis tedavisinde belli yöntemlerin haricinde bir takım yardımcı
yöntemlerin olduğunun altını çizen AcıbademFulya Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Cem Arıtürk, “Toplardamarlardaki
genişlemeler ve kapakçık bozuklukları gibi yapısal sorunların yanında bu
sorunlara bağlı toplardamar akım problemleri ile karakterize varis hastalığında
tedavi, mevcut fiziki muayene bulguları ve doppler ultrasonografideki damar
akım, yapı özellikleri kadar hastanın şikayetine göre de şekillendirilmelidir.
İlaç ve çorap tedavisi hastalığın seyrini yavaşlatıp durdurabilen ve
şikayetlerin ortadan kaldırılmasını sağlayabilen bir yöntem olmakla birlikte,
varis çorabı kullanımının getirdiği zorluklar ve kullanılan ilaçların kısıtlı
etkileri nedeni ile özellikle ileri dönem varislerde sonuçlar pek yüz güldürücü
olmamaktadır. 20 yıl öncesinde sıklıkla kullanılmakta olan klasik cerrahi
yöntemler, günümüzde oldukça seyrek uygulanmakta olsa da gerekli olduğunda
kullanılabilmektedir. Lazer, radyofrekans ile ablasyon yöntemleri, yapıştırıcı
uygulamaları ise günümüzde varis tedavisinde sıklıkla kullanılmakta olan, yan
etki profili düşük ve orta-uzun dönem sonuçları oldukça iyi olan tedavi yöntemleridir” dedi.
Dr. Cem Arıtürk, tüm bu tedavi
yöntemlerinin yanında varis oluşumunu önlemek ve varis hastalarında ilerlemeyi
durdurmak/yavaşlatmak için şu 7 yöntemi öneriyor:
1. Aerobik egzersizler: Koşu, yürüyüş,
bisiklete binme ve yüzme gibi bacak kaslarını sürekli çalışmasını sağlayan
sporlar, bacaklardaki kanın kalbe doğru akışını hızlandıracağı için faydalıdır.
2. Topuklu ve babet ayakkabılardan uzak durmak: Topuklu
ve babet ayakkabı ile yürürken bacak kasları tam olarak kullanılamayacağı için,
bacak bölgesindeki toplardamarların kaslar tarafından yeterince sağılamaması
söz konusu olacak ve bu bölgede toplardamar akımı yavaşlayacaktır. Bu nedenle
uzun süreli ve sürekli topuklu/babet ayakkabı giyilmesi varis oluşumunu
hızlandırır.
3. Dinlendirici varis çorapları: Özellikle
masa başı çalışanlar, hostes, öğretmen gibi sürekli ayakta, sabit çalışanlar
için gün içinde dinlendirici (profilaktik) varis çorabı kullanımı bacaklarda
toplardamarlarda kan göllenmesini engellemek ve uzun dönemde varis oluşumunu
önlemek açısından faydalıdır.
4. Kan akımını bozabilecek kıyafetlerden uzak durmak: Beli
sıkı pantolonlar, çok sıkı taytlar ve korseler karın içi basıncı arttırıp,
bacakta zaten pasif olarak gerçekleşmekte olan toplardamar akımının önünde artı
bir engel oluşturacağı için varis gelişimini kolaylaştırabilirler.
5. Çeşitli bitkisel ilaçlar: Bitkisel
ilaçlar tek başına varis tedavisinde etkili değildir. Ancak uygun medikal
tedavinin yanında damar düzenleyici özellikleri kanıtlanmış bazı bitkisel
ilaçlar hastalığın seyrini yavaşlatmak veya şikayetleri hafifletmek için
faydalı olabilmektedir. At kestanesi özütü, üzüm çekirdeği ekstraktı, gingko
biloba ve tavşan kirazı bu özellikleri ile bilinen bitkiler arasındadır. Ancak
bu tedavi yöntemine başvurmadan önce mutlaka bir damar cerrahına muayene
olmanız gerekmektedir.
6. Kilo vermek: Şişmanlık, karın içi
yağ miktarının artışına ve dolayısı ile karın içi basıncın artmasına sebep
olacaktır. Artan karın içi basınç da bacaklardaki toplardamar akımının
bozulmasına neden olabilmektedir. Bununla birlikte şişmanlık, hareketsiz bir
yaşama da sebep olabileceğinden varis hastalığının oluşum ve gelişimi açısından
önemli bir risk faktörüdür. Fazla kiloların verilmesi ise varis oluşum ve
gelişimini önlemede en önemli adımlardandır.
7. Sıcak: Damarlar sıcakta
genişleme eğilimindedirler. Bu nedenle yazın güneş altında çok vakit geçirmek,
çok sıcak su ile banyo yapmak, sauna ve buhar odası gibi faktörler varis
oluşumunu hızlandırabilir. Kışın güneşlendikten sonra denize girmek; sıcak
banyo, sauna ve buhar odası sonrasında bacaklara 5 dakika süre ile soğuk su
masajı yapmak ise varis gelişimini engellemek için alınabilecek önlemlerdendir
