Ağaçeri Türkmenleri ve Cuti Bey:
- Maraş-Elbistan, Malatya ve Adıyaman taraflarında yaşayan bu Türkmenler, Selçukluların bölgeye gelmesiyle orman hudutlarına yerleştirildikleri için orman işçisi anlamına gelen Ağaçeri unvanını almışlardır.
- 1253 yılından itibaren büyük bir isyan başlatmışlardır.
- Türkiye Selçukluları'nın ana ticaret yolu olan Kayseri-Halep yolunu vurmaya ve bölgeden geçen kervanları soymaya başlamışlardır.
- Ağaçerilerin isyan alanı olan Elbistan, ticaret yollarının kesişme noktasıydı. Bu durum, isyanın bölgedeki siyasi dengeleri değiştirmesinde etkili olmuştur.
- Ağaçeri isyanı sonrasında Maraş bölgesi 1258'de Kilikya Ermenileri tarafından işgal edilmiştir.
- Ağaçeri Türkmenleri'nin başında Cuti Bey bulunmaktaydı.
Cuti Bey'in Liderliği ve İsyanın Bastırılması:
- Selçukluların Maraş Valisi İmadeddin, Ağaçerilerin saldırı ve soygunlarını engelleyemeyince, Selçukluların merkezi Konya'dan yardım istemiştir.
- Sultan II. İzzeddin Keykavus, hem iç meseleler hem de Baycu Noyan'ın Anadolu'ya ikinci istila hareketi sebebiyle Maraş Valisi'ne yardım gönderememiştir.
- Cuti Bey önderliğinde Ağaçeriler, Hısn-ı Mansur taraflarında yağmalama faaliyetlerine başlamışlardır.
- Bölge ahalisinden çok sayıda hayvan çalmışlar, köyleri yağmalamışlar ve kervanları soymuşlardır.
- Hısn-ı Mansur ve Malatya taraflarında Hristiyanlara ait bazı manastırları yağmalamışlardır.
- Baycu Noyan istilası sonrası II. İzzeddin Keykavus, Malatya Valisi Ali Bahadır'ı Ağaçerilerin üzerine göndermiştir.
- Ağaçeriler mağlup edilerek liderleri Cuti Bey yakalanıp Malatya Minşar Kalesi'ne hapsedilmiştir.
- Muhtemelen burada öldürülmüş olup daha sonraki süreçte adından bahsedilmemektedir.
- 1261-62 yıllarında Hülagü Han 20.000 kişilik bir kuvvet göndererek Ağaçerileri tamamen dağıtmıştır.
- Bu olaydan sonra Ağaçeriler birlik olamamışlardır.
- Daha sonraki dönemlerde Ağaçeri Türkmenlerine mensup bazı kişilerin İlhanlı Devleti'nde görev aldıkları görülmektedir.
Cuti Bey, Ağaçeri Türkmenleri'nin lideri olarak önemli bir isyanda yer almış ve bölgenin siyasi tarihinde etkili olmuştur.
