01/05/1707 İngiltere, Galler ve İskoçya, Büyük Britanya
olarak birleşti.
01/05/1731 Johann Ludwig Bach, Alman besteci (d. 1677)
01/05/1786 Wolfgang Amadeus Mozart'ın Figaro'nun Düğünü adlı operası ilk
kez sahnelendi.
01/05/1840 Penny Black olarak da
bilinen ilk yapıştırılabilen resmi posta pulu, İngiltere'de tedavüle çıktı.
01/05/1869 Folies Bergère adlı ünlü müzikhol Paris'te açıldı.
01/05/1886 ABD'nin Chicago kentinde
işçiler 8 saatlik iş günü için genel greve gittiler. Polisin ateş açması
sonucu, çok sayıda işçi öldü ve yaralandı. İşçi liderlerinden Albert Parsons,
August Spies, Adolph Fischer ve George Engel düzmece tanıklar ve kanıtlarla
idam edildi
01/05/1889 II. Enternasyonal, 1 Mayıs'ın,
bütün dünyada işçilerin birlik ve mücadele günü olmasını kararlaştırdı.
01/05/1889 Alman ilaç firması Bayer,
Aspirini üretti.
01/05/1900 Ignazio Silone, İtalyan
yazar (ö. 1978)
01/05/1900 A.B.D. Utah'da bir maden
kazasında 200 kişi öldü.
01/05/1904 Antonín Dvo345;ák, Çek
besteci (d. 1841)
01/05/1906 1 Mayıs Türkiyeli işçi ve
emekçiler tarafından da kutlanmaya başladı.
01/05/1908 Giovanni Guareschi, Don
Camillo' nun yaratıcısı, İtalyan mizah yazarı ve karikatürist.
01/05/1910 Türkiye'de parti genel
başkanı olan ilk kadın Behice Boran. Boran, Türkiye İşçi Partisi listesinden
Urfa milletvekili seçilerek 1965'de meclise girdi. 1950 öncesi Ankara
Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi Sosyoloji Bölümü doçentiyken
siyasal düşünceleri yüzünden üniversiteden atıldı. İlk hapishane günlerini Kore
savaşına karşı çıkması nedeniyle yaşayan Boran tek çocuğu Dursun'u cezaevinde
doğurdu. 12 Eylül askeri darbesi sonrası yurtdışına çıkan Boran Brüksel'de 1987
yılında öldü.
01/05/1921 Tersane İşçileri, işgal
altındaki İstanbul'da 1 Mayıs'ı kutladı. İştirakçı Hilmi önderliğinde Halk İştirakiyyun
Fırkası'nın düzenlediği 1 Mayıs'a işçiler kızıl bayraklarla katıldı ve Kasımpaşa'dan
Şişli Hürriyet-i Ebediye Tepesi'ne kadar yürüdüler.
01/05/1923 İstanbul'da tütün
işçileri, askeri fabrika ve demiryolu işçileri, fırıncılar, İstanbul tramvay,
telefon, tünel, gazhane işçileri 1 Mayıs'ı sokakta kutladılar. "Yabancı
şirketlere el konsun", "8 saatlik iş günü", "Hafta
tatili", "Serbest Sendika ve Grev Hakkı" pankartlarını taşıdılar.
01/05/1925 Takrir-i Sükun Kanunu'yla
her türlü gösteri ve yürüyüş yasaklanınca, 1 Mayıs da kitlesel olarak
kutlanamaz hale geldi.
01/05/1925 Kıbrıs, Büyük Britanya
kolonisi oldu.
01/05/1927 Adolf Hitler
yönetimindeki Nazi Partisi Berlin'de ilk kez miting yaptı.
01/05/1930 Şimdilerde artık Cüce
Gezegen sınıfından sayılan Plüton gezegeni resmen isimlendirildi. Gezegen 18
Şubat 1930'da keşfedilmişti.
01/05/1931 Dünyanın en yüksek binası Empire State
Building Açıldı. ABD Başkanı Herbert Hoover Beyaz Saray'da bir düğmeye basarak
o güne kadar inşa edilmiş en yüksek yapı olan New York'taki Empire State
Building'in ışıklarını yaktı. 102 katlı binanın girişinin yer aldığı 34.
Sokak'tan tepesindeki paratonere kadar yüksekliği 465 metre.
01/05/1933 Almanya'da, 1 Mayıs, o
günü tatil ve "Ulusal İşçi Günü" ilan eden iktidardaki Nazi
partisinin desteğiyle ve görkemli törenlerle kutlandı. Ertesi gün, tüm sendika
merkezleri işgal edildi, varlıklarına el konuldu, sendika liderleri tutuklandı.
01/05/1940 1940 Yaz Olimpiyatları
savaş yüzünden iptal edildi.
01/05/1940 İstanbul'da bar ve eğlence
yerlerinde çalışan 107'si Macar 162 "artist"in bir hafta içinde
Türkiye'yi terk etmesi istendi.
01/05/1941 Orson Welles'in yönettiği
Yurttaş Kane filminin ilk gösterimi yapıldı. İktidarda yozlaşmayı anlatan Kane
yüzyılın en iyi filmi olarak kabul ediliyor.
01/05/1945 Joseph Goebbels, Nazi
propaganda bakanı (intihar) (d. 1897)
01/05/1945 Alman Nazi Propaganda
Bakanı Joseph Goebbels Sovyet Birlikleri Berlin'e girerken karısını ve altı
çocuğunu öldürerek intihar etti.
01/05/1948 Kore Demokratik Halk
Cumhuriyeti (Kuzey Kore) resmen kuruldu. Kim Il-sung devlet başkanı.
01/05/1948 Hürriyet Gazetesi yayın
hayatına başladı.
01/05/1948 Hürriyet gazetesi, Sedat
Simavi tarafından İstanbul'da kuruldu.
01/05/1956 Jonas Salk'ın geliştirdiği
çocuk felci aşısı kullanılmaya başlandı.
01/05/1956 6-7 Eylül olaylarında
zarar gören kiliselere 10 milyon lira avans verildi.
01/05/1959 CHP Genel Başkanı İsmet İnönü,
Uşak'ta, sayıları bine yaklaşan kalabalığın saldırısına uğradı. İnönü, atılan
taşla yaralandı.
01/05/1960 Amerikan casus uçağı U-2
Sovyetler Birliği üzerinde casusluk yaparken düşürüldü. Olay üzerine ABD Başkanı
Dwight D. Eisenhower ile Sovyet lideri Nikita Kruşçev arasında yapılması
planlanan buluşma ertelendi.
01/05/1962 Yannis Saoulis, Yunan
şarkıcı.
01/05/1964 Türkiye Radyo Televizyon
Kurumu, özel yasayla özerk bir kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kuruldu.
01/05/1964 Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu (TRT) yayın hayatına başladı.
01/05/1967 Elvis Presley, Priscilla
Beaulieu ile Las Vegas'ta evlendi.
01/05/1969 İmran Öktem, Yargıtay
başkanı (d. 1904)
01/05/1971 Ankara'da grev ve lokavt
yasaklandı, 22 dernek kapatıldı, İstanbul'da da öğrenci forumları yasaklandı
01/05/1971 Başbakan Nihat Erim,
Anayasa için, "Türkiye böyle bir lüksü kaldıramaz" dedi.
01/05/1971 Hasret Gültekin, Kürt
kökenli Türk müzisyen (ö. 1993)
01/05/1972 Kuzey Vietnam Birlikleri
Quang Tri'yi ele geçirdi. ABD ile savaşta ele geçirdiği bu ilk büyük kent Kuzey
Vietnam'ın bütün eyalet üzerinde egemenlik kurmasını sağladı.
01/05/1976 50 yıllık aradan sonra 1
Mayıs İşçi Bayramı İstanbul Taksim Meydanında yapılan büyük bir mitingle
kutlandı. DİSK'in (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu) düzenlediği 1976 1
Mayıs'ı, Türkiye'de kitlesel 1 Mayıs kutlamalarının başlangıcı oldu.
01/05/1976 Paris-İstanbul seferini
yapan "İzmir" uçağı Zeki Ejder adlı Türk tarafından Marsilya’ya kaçırılmak
istendi.
01/05/1976 Yunanlı politkacı ve şair
Aleksandros Panagoulis
01/05/1977 DİSK tarafından Taksim
Meydanında düzenlenen 1 Mayıs mitingine 500 bine yakın işçi, emekçi katılmıştı.
Akşam saat 7'yi biraz geçe, alana giriş sürerken Sular İdaresi binasının
üzerinden ve Intercontinental Oteli'nden (şimdiki The Marmara Oteli) kalabalığın
üzerine ateş açıldı. Silah sesleri dinmeden polis panzerleri sirenlerini
çalarak topluluğun üzerine yürüdü. Birkaç kişi kurşun yarasıyla ya da panzer
altında kalarak, ama çoğu çıkan panik sırasında ezilerek 37 kişi hayatını
kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Resmi yetkililer ve medyanın olayı sol
gruplar arasındaki çatışmayla ilişkilendirmek çabalarına karşın, yargılama
sonucunda bir çatışma olmadığı olayların bir provokasyon sonucu patlak verdiği
belirlenmesine karşın sorumlular yakalanamadı. Susurluk kazasından sonra, 1 Mayıs
katliamı sorumlularının da yargılanması için bir kampanya yürütüldüyse de bir
sonuç alınamadı. 1 Mayıs 1997'de, 20 yıllık hukuki zamanaşımı süresi doldu.
01/05/1978 Aram Khachaturian, Ermeni
asıllı Sovyet besteci (d. 1903)
01/05/1979 Morteza Motahhari, İranlı
bilgin, siyasetçi (d. 1920)
01/05/1979 İstanbul'da 1 Mayıs
kutlamaları yasaklandı ve sokağa çıkma yasağı kondu. 1 Mayıs'ta İstanbul'da
sokağa çıkan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Behice Boran ve 1000'e
yakın kişi gözaltına alındı. Behice Boran ve 330 Türkiye İşçi Partili 6 Mayıs'ta
tutuklandı. DİSK'e bağlı bir grup sendika ise İzmir'de "izinli" 1 Mayıs
kutlaması yaptı.
01/05/1980 12 Eylül darbesinden önce
son "yasal" 1 Mayıs kutlamaları yapıldı. Sıkıyönetim altındaki İstanbul,
Ankara ve İzmir'de gösteriler yasaklandı. DİSK, Mersin'de "izinli" 1
Mayıs kutlaması yaptı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra, o zamana kadar
"Bahar Bayramı" adıyla resmi tatil günü olan 1 Mayıs çalışma günleri
arasına dahil edildi.
01/05/1982 Arjantin İngiltere'ye ait
Falkland Adaları'na asker çıkardı. İngiltere Arjantin kuvvetlerine karşı saldırıya
geçti.
01/05/1984 Devlet Güvenlik
Mahkemeleri sekiz ilde göreve başladı.
01/05/1988Sosyalist Feminist Kaktüs dergisi yayına başladı. Derginin
yazarları, Gülnur Savran, Nesrin Tura, Sedef Öztürk, Banu Paker, Şahika Yüksel,
Aksu Bora, Nural Yasin, Ayşegül Berktay, Özden Dilber, Nalan Akdeniz, Fadime
Tonak'ı. Dergi, Eylül 1990'a dek 12 sayı yayımlandı.
01/05/1988 Karikatürcü, gazeteci,
sinema ve tiyatro oyuncusu Altan Erbulak.Adına, eşi Füsun, kızları Ayşe ve
Sevinç Erbulak tarafından, yılın başarılı oyuncusuna verilmek üzere "Altan
Erbulak Ödülü" konuldu. (d. 1929)
01/05/1989 İstanbul'da 1 Mayıs'ı
kutlamak için İstiklal Caddesi'nden Taksim'e yürümek isteyen 2000 kişilik grup
polis tarafından dağıtıldı. Olaylar sırasında alnından vurulan Mehmet Akif Dalcı
adlı genç bir gün sonra öldü. 400'ü aşkın gösterici gözaltına alındı.
01/05/1990 İstanbul'un çeşitli
semtlerinde yapılan 1 Mayıs eylemlerinde 40 kişi yaralandı, 2 bin kişi gözaltına
alındı. Yaralılardan Gülay Beceren felç oldu.
01/05/1993 Fransa Başbakanı Pierre
Bérégovoy, intihar ederek.
01/05/1993 Aydınlık Dergisi yayın
hayatına başladı.
01/05/1994 Ayrton Senna, Brezilyalı
Formula 1 Pilotu (d. 1960)
01/05/1994 İstanbul ve Ankara'da 1
Mayıs'ı kutladıktan sonra dağılan gruplar polis tarafından coplandı. Sosyal
Demokrat Halkçı Parti Milletvekili Salman Kaya da polisten dayak yedi. İki gün
sonra milletvekili Salman Kaya'yı döven 3 polis ve Ankara Emniyet Müdürü Orhan
Taşanlar görevden alındı.
01/05/1995 Hırvatistan Ordusu, Batı
Slavonya'yı geri almak için Bljesak Operasyonu başlattı.
01/05/1996 İstanbul Kadıköy'de yapılan
1 Mayıs gösterilerinde olaylar çıktı. 3 kişi öldü, 67 kişi yaralandı, birçok
işyeri tahrip edildi.
01/05/2003 Bingöl'de meydana gelen
6,4 büyüklüğündeki depremde 176 kişi öldü, 521 kişi de yaralandı.
01/05/2003 ABD Başkanı George W.
Bush Irak’taki muharebelerin son bulduğunu açıkladı.
01/05/2004 Kıbrıs, Çek
Cumhuriyeti.Estonya, Macaristan, Letonya,Litvanya,Malta, Polonya, Slovakya ve
Slovenya Avrupa Birliği üyesi oldular.
01/05/2006 Porto Riko hükümeti maddi
sıkıntı nedeniyle tüm hükümet kuruluşlarını ve okulları kapattı.
01/05/2006 ABD tarihinin en büyük
grevlerinden birine tanık oldu. Göçmen yasası protesto edildi.
01/05/2008 Türkiye'de 1 Mayıs İşçi
Bayramı'nı Taksim Meydanı'nda kutlamak isteyen işçi sendikaları ile onlara izin
vermeyen yürütme organı arasında yaşanan gerginlik sokaklara yansıdı. Sabah
06:30'dan itibaren Şişli ve çevresinde toplanan gruplara, polisin müdahalesi
biber gazı, gaz bombası, cop, panzer, sapan, ve tazyikli boyalı suyla oldu. CHP
milletvekili Mehmet Ali Özpolat, sıkılan biber gazı nedeniyle kalp spazmı
geçirdi. Pek çok örgüt üyesi olan veya olmayan vatandaş ağır yaralarla
hastaneye kaldırıldı, geçici sakatlıklar yaşadı. Gün içinde DİSK(Devrimci İşçi
Sendikaları Konfederasyonu), insanların ölmesinden korktuğu için, Taksim
hedefinden vazgeçti.
01/05/2009 60. Türkiye Cumhuriyeti
Hükûmeti'nde kabine revizyonuna gidildi.
01/05/2009 31 yıl sonra resmi olarak
Taksime 5 bin kişilik bir sayıyla DİSK organizasyonuyla Taksime çıkıldı.
01/05/2010 32 yıl sonra Taksim'de
ilk kez izinli olarak 1 Mayıs kutlamaları yapıldı
01/05/408 Arcadius, Doğu Roma İmpatatoru
(d. 377 378)
