Toplumun geleceği sağlıklı bireylerin devamıyla, çocukların
sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesi ise annelerin gebelik döneminde sağlıklı
beslenmesiyle sağlanıyor. Bu nedenle hamilelerin, anne karnındaki bebeklerinin
gelişimi için hem yeterli ve dengeli beslenmeleri hem de sağlıklarını korumak
için bilinçli davranmaları büyük önem taşıyor. Annenin yeterli ve dengeli
beslenmesinin bebeğin doğum ağırlığı, beyin gelişiminin yanı sıra prematürelik
ve bebek ölümleriyle ilişkisinin bilimsel çalışmalarla kanıtlandığını
hatırlatan DoktorTakvimi.com uzmanlarından Diyetisyen Tuğçe Kılıç, anne
adayları için değerli önerilerde bulunuyor.
Hamilelikle metabolizma hızı artıyor
Gebelikte fazla beslenmenin ve kilo artışının sezaryen,
doğum tarihinin gecikmesi, fetüste mekonyum aspirasyonu gibi risklere neden
olabileceğini anlatan Kılıç, yetersiz beslenmenin ise annede ciddi ağırlık
kayıpları anemi, diş çürüğü, kemik erimesi ve yetersiz protein alımına bağlı
ödem oluşması gibi sonuçlar doğurabileceğinin altını çiziyor. Hamilelerin besin
gereksiniminin yaş, fiziksel aktivite durumu, gebeliğin başlangıcındaki
ağırlık, besin depolarının yeterlilik derecesi gibi faktörlere bağlı olduğunu
hatırlatan Kılıç, “Gebelikte bazal metabolizma hızı yüzde 20 civarında artar.
Özellikle gebeliğin 20. haftasından geçerli olmak üzere enerji ihtiyacı artar.
Artan gereksinimi karşılamak için gebe kadının günlük enerji gereksinimine 300
kalori eklenmesi gerekir” diyor.
Kompleks karbonhidratlardan beslenin
Tam buğday ekmeği, yulaf, bulgur, kuru baklagiller, kuru ve
taze meyveler, arpa, çavdar liften zengindir. Kan şekeri dengesini en iyi
şekilde sağlayan kompleks karbonhidratların fetüsün beyin ve nörotransmitter gelişimi
ile glikojen depoları için en iyi seçenekler olduğunu belirten Diyetisyen Tuğçe
Kılıç, bu nedenle günlük enerji ihtiyacı karşılanırken tam buğday ekmeği,
yulaf, bulgur, kuru baklagiller, kuru ve taze meyveler, arpa, çavdar gibi
liften yana da zengin olan kompleks karbonhidratlara da yer verilmesi
gerektiğinin altını çiziyor.
Balık tüketmeyi ihmal etmeyin
Yağların da elzem besin öğelerinden olduğunu hatırlatan
Kılıç, şunları söylüyor: “Hamilelerin beslenmesinde beyin ve retina gelişiminde
etkin olan yağlar mutlaka yerini almalıdır. Yağdan fakir beslenme beyin ve kalp
işleyişinde bozukluğa sebep olur. Bebek beyninin katı kısmının gelişiminin
yüzde 50-60’ı lipitlerden yani yağlardan sağlanmaktadır. Bu nedenle gebelikte
Omega-3’ten zengin balık tüketimi önem taşır. Ayrıca ceviz, susam, badem,
fındık da bu gelişime katkı sağlar. Erken doğum, düşük doğum ağırlıklı bebek ve
prematüre doğum gibi konularda annenin demir kaynaklarından fakir beslenmesi
önemli bir etkendir. Hamilelerde artan plazma hacmi, fetüs için demir
gereksiniminin çoğalması demir açısından zengin besinlerin tüketimi önem
kazanır. En iyi demir kaynakları kırmızı et ve türevleri, yumurta, koyu yeşil
yapraklı sebzeler, kuru baklagiller, kuru meyvelerdir. Gebelik döneminde kemik
mineralizasyonu anneden fetüse yeterli miktarda kalsiyum geçişiyle sağlanır.
Kalsiyum birikiminin yüzde 70’i gebeliğin son 3 ayında gerçekleşir ve bu
nedenle gebelikte kalsiyum gereksinimi artar. Anne ve bebeğin sağlığı için bu
ihtiyacın süt, yoğurt, peynir, çökelek, pekmez, fındık gibi doğal kaynaklardan
sağlanması gerekir.”
Çok fazla kahve tüketimi erken doğuma neden olabilir
Diyetisyen Tuğçe Kılıç, anne adaylarının dikkat etmesi
gerekenler diğer önemli konuları ise şöyle anlatıyor:
Yapılan çalışmalar hamilelerin dörtte üçünün günlük ortalama
iki fincan kahve tükettiği ve günlük 5 fincandan fazla kahve tüketen kadınlarda
da erken doğum, gebelik süresine göre düşük doğum ağırlıklı bebekler dünyaya
getirdikleri saptanmıştır. Ayrıca aşırı miktarda tüketilen çay, kahve ve kolalı
içeceklerin kemik yoğunluğu üzerine zararlı etkileri de bulunmaktadır.
Özellikle gebeliğin ilk üç ayında folik asit kullanımı önem
kazanır. Koyu yeşil yapraklı sebzeler(semizotu) , karnabahar, et, yumurta, süt
ve türevlerinde bulunmaktadır. Ayrıca doğum öncesi dönemde folik asit
kullanılması ile bebekte risk taşıyan nöral tüp defekti, ensefolapti,
megolablastik aneminin önüne geçilebilir.
Gebelikte bulantı ve kusma ilk haftalarda görülen sağlık
problemlerinin başında gelir. Yataktan kalkmak için yiyeyecğiniz tuzlu bir
kraker veya ekmek bu sorunun önüne geçmenizde yardımcı olabilir.
Gebelikte kesinlikle alkol tüketilmemelidir. Fetüs
gelişimini olumsuz etkileyen alkol, vitamin ve mineral eksikliklerine neden
olur.
