Duke Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. miriam cooke, Üsküdar
Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsünde ders vermek üzere İstanbul’a
geldi. Halka açık seminerde konuşma yapan Prof. cooke, Rabia’dan Leyla Ayşe’ye
ve Bibi Fatıma’ya kadar İslam coğrafyasındaki evliya kadınları anlattı. Prof.
miriam cooke, Hz. Ayşe’nin İslam’ın yayılmasında yaptığı çalışmalar dolayısı
ile İslam’ın kadın feministlerinden biri olduğunu söyledi.
Üsküdar Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü, Kerim
Vakfının destekleriyle, 2018-2019 akademik yılı güz döneminde 4 hafta boyunca
Duke Üniversitesinden Prof. miriam cooke’u misafir ediyor. Tasavvuf
Araştırmaları Enstitüsünün yarı zamanlı akademik kadrosunda bulunan Prof.
miriam cooke, kaldığı süre içerisinde lisansüstü öğrencilere yönelik 21 saatten
oluşan bir dizi ders verecek.
Üsküdar Üniversitesi Merkez Yerleşkesi Nermin Tarhan
Konferans Salonunda bir seminer veren Prof. miriam cooke,İslam dünyasındaki
kadın evliyaları, bunların tasavvuf alanıda yaptığı katkılara değindi.
Programın açılış konuşmasını yapan Tasavvuf Araştırmaları
Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Elif Erhan, bu derslerin, tasavvuf araştırmaları
ensititüsü öğrencilerinin, batı kaynaklı İslam Araştırmaları literatürü
hakkında bilgi ve becelerini artıracağını, özellikle tez aşamasında olan
öğrencilerin ele alma biçimleri, kurgu ve yazım yöntemlerini geliştireceğini
söyledi.
Cemalnur Sargut: “Prof. cooke, dünyaya İslam’ı anlatan bir
hoca”
Mutasavvıf yazar Cemalnur Sargut da Prof. miriam cooke’un
üniversiteye gelmiş olmasından ve kadın veliler hakkında konuşacak olmasından
duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Prof. Cooke’un dünyaya İslam’ı anlatmak için
çalıştığını ifade eden Sargut, çalışmalarında kadın evliyaları ele aldığını
söyledi. Cemalnur Sargut, “İnsanlara hizmet etmek, mürşidine bağlılık kadın
evliyalarda gözükür. miriam dünyaya İslam’ı anlatan bir hoca. Onunla dost olmak
benim için bir lütuf ve şereftir” dedi. Cemalnur Sargut, Amerikalıların
buradaki feminist kavramını İslamiyet’te kadın özneli olayları anlatmak için
kullandıklarının altını çizdi. Sargut, İslam’ın kadın hareketlerinde en öncü
din olduğunu ve İslam’ın kadına çok değer verdiğini de sözlerine ekledi.
İslamiyet’te kutsanmak yok
Prof. miriam cooke “İyi sabahlar” diye başladığı “Velayet
Üzerine” başlıklı konuşmasında Hıristiyanlıktaki azizlik, Müslümanlıktaki
evliyalık makamlarının tarihçesine değindi. Her iki dine mensup kadın aziz ve
evliyalardan bahseden Prof. cooke, her iki dinde yer alan kavramları mukayese
etti. Hıristiyanlıkta bulunan azizlerin Papa tarafından kutsandığını ifade eden
cooke, İslam’da bunun olmadığını,en belirgin farkın da bu olduğunu dile
getirdi.
Hz. Ayşe’nin önemli rolü
Hz. Ayşe’nin İslam’ın yayılmasında yaptığı çalışmalar
dolayısı ile İslam’ın kadın feministlerinden biri olduğunu dile getiren Prof.
miriam cooke, “Hz. Muhammed ve onun takipçilerinin dininin 3’te 2’sini Hz.
Ayşe’den aldığını söylüyorlar. Burada birçok hadisin, bunun 2 bin tanesini Hz.
Ayşe’nin naklettiği söyleniyor yani bu da kendisinin aslında bir İslami
feminist olduğuna işaret ediyor” dedi.
İslam dünyasındaki kadın evliyaları anlattı
Prof. miriam cooke, İslam coğrafyasındaki kadın evliyaları,
hayatlarını, hayatlarının önemli dönüm noktalarını anlattı. İlk kadın
evliyalardan, Mısır’ın başkenti Kahire’de 2013’te yaşanan olayların sembolü
olan Râbia el-Adeviyye’nin hayat öyküsünden örnekler veren Prof. miriam cooke,
Hindistan’da yaşayan kadın evliya Bibi Fatıma ve Leyla Ayşe’nin hayatlarından
ve benzerliklerinden söz etti.
Kendileriyle temasa geçen herkesi Allah’a yakınlaştırıyor
Prof. miriam cooke, kadın evliyaların kendileriyle temasa
geçen herkese Allah’a yakınlaşmalarında yardımcı olduklarını belirterek “Bu
kadınlarla ilgili anlatılan hikayeler bize etik, ahlaki ve manevi uygulamalarla
güçlenmelerinin hikayelerini anlatıyor; edep ve cihadla. Aslında büyük cihad
dediğimiz kişinin kendi nefsiyle olan mücadelesini anlatıyor. Onların
hikayeleri, hayatları bize her ikisinin de kendileriyle temasa geçen herkesi
Allah’a daha yakınlaştırdıklarını gösteriyor” dedi.
Bu kadınlar model oluşturuyor
“Bu büyük cihad onlara aslında bir ataerkil sistemde
müzakere ederek sıradışı haklar alma ve kadınlara erkeklerle yalnız başına
görünebilme gibi bir imtiyaz veriyor” diyen Prof. cooke, sözlerini şöyle
tamamladı: “Buradaki her evliya kadın kendi istediği hayatı seçecek gücü
buluyor ve böylece de kendi takipçileri için bir model teşkil ediyor. Rabia da
Leyla Ayşe de kendilerine tarihte ve gelecekte çok önemli bir yer kazandıran
bir cihada iştirak ediyorlar. Sonuç olarak şunu söylemem lazım. Bu yaz burada
ders veren Sachiko Murata, Rabia’nın şöyle dediğini naklediyor; Her şeyin bir
meyvesi vardır ve ilmin ve idrakin meyvesi de Allah’a yakınlaşmaktır. İnsanlar
kendini tanıdığı zaman kendinin ne olduğunu bildiği zaman Allah’a
yakınlaşmaktadır. Çünkü Allah onların ve her şeyin özüdür, hakikatidir.”
Yoğun bir katılımın olduğu seminer, ÜÜ TV’den canlı olarak
yayınlandı. Program sonunda bir hatıra fotoğrafı çektirildi.
