Altınbaş Üniversitesi Meslek Yüksekokulu
Müdürü Sosyolog Zeynep Banu Dalaman, Türkiye’deki madde bağımlılığının
en önemli sebeplerinden birinin Balkan rotası denilen Afganistan ve
İran’dan gelen uyuşturucu maddenin Türkiye’den geçmesi olduğunu söyledi. Eğitim
ve gelir seviyesi düşük bölgelerde uyuşturucu kullanımının daha fazla
görüldüğünü dile getiren Dalaman, “Bu bölgelere çocuklar daha çok
dışarıda ve arkadaşlarıyla vakit geçiriyor. Arkadaşlarından etkilenen çocuk da
uyuşturucu kullanabiliyor” diye konuştu.
“AİLEDEN SEVGİ GÖREMEYEN ÇOCUK UYUŞTURUCUYA
YÖNELEBİLİYOR”
TUBİM’in hazırlamış olduğu raporda yatarak tedavi
gören hastaların maddeyi ilk kullanım yaşının 15-24 yaşları
arasında olduğu belirtildi. İlkokul seviyesine düşen uyuşturucu
kullanımında çocuğun aileden görmüş olduğu sevginin çok önemli olduğunu dile
getiren Dalaman, “Okul köşelerinde oldukça fazla uyuşturucu tacirleri
dolaşıyor. Bazı bölgelerde uyuşturucu kullanımının çok yaygın olduğu
söyleniyor. Sadece gelir durumu kötü olan okullarda değil belli başlı okullarda
da bu durumun az olsa da olduğu görüyoruz. Genele yaydığımızda eğitim ve gelir
düzeyi düşük yerlerde uyuşturucu kullanımının daha fazla olduğunu
söyleyebiliriz. Aile sevgisinin eksik olduğu veya aile içinde
tartışmanın, huzursuzluğun olduğu yerlerde çocuk boşluğa
düşüyor. Çocuk kendini dışlanmış hissediyor, asosyalleşiyor. Gelen herhangi
bir teklife iyi ya da kötü ayrımı yapmadan evet diyebiliyor” dedi.
“ÇOCUKLARIN SOSYAL AKTİVİTESİNİ ARTIRMALIYIZ”
Altınbaş Üniversitesinin de çocukları madde
bağımlılığından uzak tutmak için bir takım çalışmalar yaptığını ifade eden
Dalaman, “Çalışmaların temel olarak okullardaki
öğretmenler, veliler ve danışmanlarla yapılması çok önemli.
Genel anlamda sorunu çözmeyebilir ama bölgesel olarak çare olabiliriz.
İngiltere ve İzlanda modelleri var. Bu yaş gurubundaki çocuklara düzenli olarak
futbol oynatılmış, karşılıklı maçlar yaptırılmış. Vakitlerini futbolla
geçiren ve bir hedefe odaklanan çocuklar, takım olmanın da verdiği
güvenle bağımlılık yaratacak her türlü alışkanlıktan uzak
durmuşlar. Okul ve çevresindeki mahallede uyuşturucu kullanımının
yüzde 50 düzeyinde azaldığı görülmüş. Hedefi olan, yaptığı iş takdir
edilen çocuk asla böyle şeylere bulaşmak istemiyor. Çocuklarımızın
sosyal aktivitesini artırarak, farklı bir konuya odaklanmalarını ve böylece
bağımlıktan uzak durmalarını sağlayabiliriz” dedi.
Dalaman, “Bağcılar Belediyesi ve Milli Eğitim
Müdürlüğü ile yaşları 11- ile 15 arasında değişen 60 çocukla çok
sesli koro çalışması yaptık. Çocukların davranışlarındaki değişikliği
izlemek çok etkileyeceğiydi. Bu çocuklar koroya gelmeden önce agresif,
kavga eden, söz dinlemeyen çocuklardı. 3 aylık çok sesli koro çalışmasında
Türkçe, Fransızca ve İngilizce şarkılardan oluşan bir repertuarla ailelerine
konser verdiler. Hem çocukların tavırları, hem de anne-babaların çocuklarına
bakış açıları değişmişti. O mutsuz, agresif çocuklar gitmiş,
yerine disiplinli, birbirini dinleyen, ne yapacağını bilen, özgüvenleri
yerine gelmiş ve gülen çocuklar olmuşlardı. Bir velinin yanıma gelip
gururla; “oğlum ne güzel Fransızca şarkı söyledi, kursa göndereyim öğrensin bu dili”
demesi beni çok şaşırtmıştı. Bu çocukları izleme şansımız olsa ilerde
bağımlılıkla ilgili bir sorun yaşayacaklarını zannetmiyorum
çünkü başarabildiklerini gördüler ve en önemlisi özgüvenleri yerine
geldi. Bu çocukların hayatlarına dokunacak sanat ve spor ile
ilgili programların yapılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“İNTERNET DE BAĞIMLILIĞI KOLAYLAŞTIRIYOR”
Günümüzde internet kullanımının da yaygınlaşmış olmasının
sakıncalı olduğunu dile getiren Dalaman, “ İnternet bağımlılığı uyuşturucu
bağımlılığıyla eş zamanlı gidiyor. İnternet üzerinden
de maalesef uyuşturucuya ulaşılabiliyor. Bağımlılık denen şeyi genel
anlamda engelleyecek programları geliştirmeliyiz” diye konuştu.
“MEB VE KAYMAKAMLIKLARA ÇOK İŞ DÜŞÜYOR”
Madde bağımlısı olan çocuğun yalnız kalma isteği, çok
konuşmama, stresli ve öfkeli, saldırgan davranışlar sergilediğini ifade eden
Zeynep Banu Dalaman, “Aileler ve öğretmenler bu değişimleri çocuklarda
sezebilmeliler” ifadelerini kullandı.
Okul köşelerinde yer alan uyuşturucu satıcılarına engel
olmak için okul müdürlerinin çalışmalar yapmasının uygun olduğunu dile getiren
Dalaman, “Milli Eğitim Bakanlığına ve kaymakamlıklara çok iş düşüyor. Okul
müdürleri, okulları kötü adla anılmasın diye bazen böyle projelere ‘bizim
okulumuzda böyle bir şey yok’ diyerek katkı sağlamıyorlar. İyi bir eğitim
programı ve öğrencilerin yaratıcılıklarını, özgüvenlerini artıracak projelerle
bu durumlardan uzak tutulacağını düşünüyorum” dedi.
