Annelerin en büyük istekleri genelde; çocuklarının başarılı,
özgüvenli, akıllı, yaratıcı olması gibi şeylerdir. Tüm bunları isteyen anneler
kendileri için ise “mükemmel, sabırlı, anlayışlı ve sevgi dolu anne” olma gibi
hedefler belirler. Ancak günlük yaşamın getirdiği zorunluluklar nedeniyle
ideal çocuk yetiştirme sorumluluğu, bazen sekteye uğrayabilir.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen
Psikolojisi Uzmanı Klinik Psikolog Emel Güler, anlattı.
“Sonradan Pişman Oluyorum”
Anne olmak, daha önce deneyimlenmeyen pek çok farklı duygu,
düşünce ve davranış içerisinde olmayı da beraberinde getiriyor. Ancak günlük
yaşamın getirdiği zorunluluklar nedeniyle ideal çocuk yetiştirme sorumluluğu
sekteye uğrayabiliyor. “Onu azarlıyorum”, “sinirleniyorum” , “sonradan çok
pişman oluyorum” gibi söylemler aslında annelerin istemeden yaptığı
davranışların pişmanlığı yansıtıyor. Annelerin çocuklarının istenmeyen
davranışları karşısında, onları cezalandırmaları, bağırmaları gibi tepkiler
vermeleri sıklıkla karşılaşılan bir durumdur.
“Çocuğunuzun Hırçınlığının Nedeni Belki De Sizin İlginizi
Çekmek İçindir”
Gelişim basamaklarında, çocukların karşılaştığı sorunların
birçoğu o döneme ait olan ve annelerin desteğiyle çözümlenebilecek sorunlardır.
Çocuğun istenmeyen davranışı karşısında bağırmak, o an için doğru ve tek çözüm
gibi görünüyor olsa da, sonrasında çocukta olumsuz sonuçlar doğurabilir.
Olumsuz ebeveyn tutumlarının, çocuklarda psikolojik sorunlara neden olduğu
bilinmektedir. Bu nedenle, öncelikle çocuğun davranışının altında yatan sebebi
anlamaya çalışmak gerekir. Hırçınlığının nedeni belki de; sizin ilginizi çekmek
içindir veya uyumak istememesi sizi özlediği için olabilir.
Pişmanlığınızdan Ders Çıkararak Olayla İlgili Değerlendirme
Yapın!
Suçluluk duygusu kendi değerlerimizi, ahlaki kurallarımızı
ihlal ettiğimiz, vicdanımıza uymayan durumlar karşısında ortaya çıkar. Bu
nedenle çocuğa istemediğimiz şekilde davranmak suçluluk duymayı ve sonrasında
da pişmanlığı getirir. Aslında pişmanlık duymak, bir bakıma öz kontrol sağlama,
durumdan ders çıkarma, olayla ilgili değerlendirme yapma gibi farkındalığa
yönelik sonuçlar sağladığında geliştiricidir.
Aşırı Telafi Yöntemlerine Başvurmak Doğru Değil!
Suçluluk duyup, aşırı telafi yöntemlerine başvurmak, çocuğun
isteklerine aşırı hassasiyet göstererek her istediğini yerine getirmek veya
bunun tam tersi, annenin kendisine olan güvenini yitirerek, çaresiz ve yetersiz
hissederek çökmesi, istenmeyen durumun çözümü için uygun yöntemler değildir. Ya
da sanki hiçbir şey olmamış gibi davranmak, olduğu gibi devam etmek de uygun
değildir. Çünkü bir şeyler oldu… Anne ile çocuk arasında istenmeyen bir durum
yaşandı.
Hatayı Kabul Edip Bunu Çocuğunuza Göstermelisiniz
Hatalı olduğumuzu düşündüğümüz durumlarda çocuk çok küçük de
olsa “daha küçük anlamaz” demeden, hissettiğimiz rahatsızlığı belirterek
çocuktan özür dilemeliyiz. Hiç birimiz mükemmel değiliz ve hata yapabiliriz.
Bunu kabul ederek çocuğun görmesini sağlamak, çocuğun gözünde ebeveyni
küçültmez tam tersine onu birey olarak kabul ettiğimizi ve ne kadar çok değer
verdiğimizi gösterir.
Ne Sıklıkta Olduğu Önemli!
Çocukların istenmeyen davranışları karşısında annenin
sonradan pişmanlık yaşayacağı yöntemlere başvurması ne sıklıkta oluyor? Sıklığı
fazlaysa o zaman, bu durumu bir çocuk ve ergen psikolojisi uzmanından,
profesyonel yardım alarak değerlendirip çözüme ulaştırmak gerekiyor.
Altta Yatan Asıl Nedeni Bulun!
Anne ile çocuk arasında bu durumun yaşanmasının nedeni;
* Annenin toleransının azlığından mı?
* Ebeveyn tutumlarının, tutarsız oluşundan mı?
* Beklentilerin çocuğun gelişimine, yaşına ve durumuna uygun
olmamasından mı?
* Katı disiplin yöntemlerinin uygulanıyor olmasından mı?
* Annenin sınır koymada etkili yöntemler uygulamıyor
olmasından mı?
* Çocuğa disiplin sağlamada zorluklar yaşanması mı?
* Ya da başka bir nedeni mi var?
Annelerin, çocukları için sonradan pişman olacakları,
istemedikleri davranışı göstermemeleri için; sorunun altta yatan nedenini
anlamaya çalışmaları, tekrar aynı durum ortaya çıktığında nasıl bir tutum
sergileyeceklerini önceden planlamaları, fevri davranmadan durup düşünerek
hareket etmeleri gerekir. Bu sayede anne ile çocuk arasındaki ilişkinin
zedelenmesi önlenerek, sağlıklı ve güvene dayalı bir ilişkinin gelişmesi
desteklenmiş olur.
