Kaya, “En son 2013 yılında hazırlanan Revizyon İmar Planında ise 40 yıl önce Bülent Berksan tarafından yapılan imar planındaki çekinceler göz ardı edilerek ve Jeoloji Mühendisleri Odasının sürekli dile getirdiği aktif fay hattı araştırması ve yeterli zemin etüdü çalışmaları yapılmadan özellikle yer altı su seviyesinin ve zemin sıvılaşma riskinin yüksek olduğu bölgelerde (Üniversite ve Doğukent gerisi ve ilerisi ) mevcut imar hakkı 4 kat iken bu değiştirilerek 15 kata kadar imar izni verilmiştir. Bu yanlışlıklar silsilesi maalesef 6 Şubat 2023 tarihinde acı bir şekilde ortaya çıkmıştır. Yıkılmayan birçok bina ise imar planı hatasından dolayı orta ve ağır hasar almış, milli servetimizin yok yere heba edilmesine sebep olunmuştur” dedi.
Uzmanların orta ve yakın vadede deprem gerçeği konusunda yetkilileri uyaran raporlar hazırladığını ifade eden Kaya, “Kahramanmaraş İl AFAD Müdürlüğü tarafından 2020 yılında hazırlanan ve ilgili tüm kurumlara o tarihte gönderildiğini öğrendiğimiz İl Afet Risk Azaltma Planının (İRAP) depremle ilgili bölümünde yer alan yazıda; Marmara Üniversitesi Öğretim Görevlilerinden Prof. Dr. Ali Selçuk Biricik’in 2001 yılında hazırlamış olduğu makaleye yer verilerek deprem konusu gündeme getirilmiştir. Makalede şunlar vurgulanmıştır: Bölgenin çok uzun sayılabilecek bir durgunluk dönemi geçirmekte oluşu nedeniyle halk olası bir depremden habersizdir. Bu nedenle olası bir depremde can ve mal kayıplarını en aza indirmek için meskun alanlarda zemin etütlerinin ayrıntılı olarak yapılması ve tehlikeli zonlardaki yapıların tahliyesi zaruridir. Ayrıca yeni kurulacak köy, kasaba ve kentlerin kuruluş ve gelişme yerlerinin seçiminde deprem etkinliği ve deprem riski mutlaka dikkate alınmalıdır. Aktif faylardan uzak ve sağlam zeminler üzerinde betonarme ve statik hesapları doğru olan depreme dayanıklı binalar yapılmalıdır” dedi.
“RAPORLARIN GÖZ ARDI EDİLMESİ SONUCU 6 ŞUBAT’TA ÇOK ACI BİR TECRÜBE YAŞADIK!”
Olası bir depreme karşı anlatılan mevcut tehlikelerin dikkate alınarak risk analizi yapıldığını ve bu analiz için AFAD-RED analiz programı kullanıldığını vurgulayan Başkan Kaya, şöyle konuştu: “AFAD-RED Sistemi, Deprem Dairesi Başkanlığı ve akademik iş birliği ile geliştirilerek, deprem sonrası hasarla ilgili olarak oluşabilecek kargaşa ve bilgi kirliliğini en aza indirmek ve acil müdahale ekiplerinin doğru bölgelere zaman kaybetmeden sevk edilmesine yardımcı olmak ve olası bir depremin oluşturabileceği potansiyel kayıplara dair tahmin sonuçları üretmek amacıyla geliştirilmiş bir sistemdir. Geçmişte yaşanan büyük depremler, bölgedeki aktif fayın üretebileceği en büyük deprem, fay uzunluğu, büyüklük ilişkisi, periyodik zaman aralığı gibi veriler kullanılarak Kahramanmaraş ilini etkileyebilecek Mw :7,5 büyüklüğünde bir deprem olma ihtimali göz önüne alınmıştır. Buna göre hazırlanan riskli bölgeler tablo halinde tek tek belirtilmiştir. Burada; Bahçelievler Mahallesi ve Ebrar Sitelerinin bulunduğu 12 Şubat Stadyum civarının (eski maraş) olası depremde tamamen etkileneceği, Tekerek Yolu Güneyi Sümbüllü ve Ağcalı Deresinin heyelan bölgesinde olmasından dolayı çökmeler olacağı, Doğukent Yolunun imara açılmış olması, Kartalkaya Barajının Pazarcık ve Narlı için tehlike arz ettiği, K.Maraş geneli ovalık kesimlerde sanayii tesisleri, şehir hastanesi, üniversite, enerji hatlarının tamamının etkileneceği Kahramanmaraş geneli için de şehrin büyük kısmının etkileneceği, aktif fay zonuna çok yakın olduğu, yeraltı su seviyesinin yüksek olmasından dolayı zemin sıvılaşmasının çok olacağı vurgulanmıştır. Ne yazık ki raporda tespiti yapılan ve öngörülenin çok daha fazlasını 6 Şubat 2023 tarihinde, deprem yönetmeliğinde yer alan deprem ivmesi değerinden daha büyük kuvvette hem de 9 saat arayla 3 büyük depremi yaşayarak maalesef çok fazla can ve mal kaybı vererek acı bir tecrübe edindik.”
“MEVCUT İMAR HAKKI 4 KAT İKEN BU DEĞİŞTİRİLEREK 15 KATA KADAR İMAR İZNİ VERİLMİŞTİR”
Daha geçmiş tarihlere gidildiğinde Eski Belediye Başkanı merhum Ahmet Uncu zamanında şehrin yeni imar planı yapım sürecinin başladığını hatırlatan Kaya, şu açıklamalarda bulundu: “Bu işi alan Yüksek Mimar Bülent Berksan tarafından 1978 yılında yapımına başlanan ve 1982 yılında tamamlanan yeni imar planında AFAD’ın hazırladığı raporda yer alan zemin sıvılaşmasının olduğu bölgeler ya hiç imara açılmamış ya da az katlı ve az yoğunluklu imar hakları verilmiştir. Ne yazık ki bu tarihten itibaren bilim dışı olarak ve tamamen maddi kaygılar düşünülerek imar planları sürekli değiştirilmiş, yeşil alanlar azaltılmıştır. En son 2013 yılında hazırlanan Revizyon İmar Planında ise 40 yıl önce Bülent Berksan tarafından yapılan imar planındaki çekinceler göz ardı edilerek ve Jeoloji Mühendisleri Odasının sürekli dile getirdiği aktif fay hattı araştırması ve yeterli zemin etüdü çalışmaları yapılmadan özellikle yer altı su seviyesinin ve zemin sıvılaşma riskinin yüksek olduğu bölgelerde (Üniversite ve Doğukent gerisi ve ilerisi ) mevcut imar hakkı 4 kat iken bu değiştirilerek 15 kata kadar imar izni verilmiştir. Bu yanlışlıklar silsilesi maalesef 6 Şubat 2023 tarihinde acı bir şekilde ortaya çıkmıştır. Yıkılmayan birçok bina ise imar planı hatasından dolayı orta ve ağır hasar almış, milli servetimizin yok yere heba edilmesine sebep olunmuştur. Ayrıca, Kahramanmaraş İl AFAD Müdürlüğü tarafından 24 Ocak 2020 Elazığ depreminden sonra hazırlanan İl İRAP planı, maalesef ilgili kurumlar tarafından kamuoyuna açıklanmamış ve gereği yerine getirilmemiştir. 6 Şubat depreminde de görüldüğü üzere, can kaybı olan binaların tamamına yakını 1999 öncesi yapılan binalardır. Bu çok riskli grupta yer alıp da yıkılan binalar; yapı denetimsiz, hazır beton kullanılmadan, inşaat mahalinde zemin etüdü çalışmaları yapılmadan ve zemin etüd raporu hazırlanmadan, Kahramanmaraş İli 2. Derece deprem bölgesi statüsünde iken ve de 1975 Deprem Yönetmeliğine göre statik proje tasarımı yapılan binalardı. Eğer ki 2020’de İRAP planı yapıldıktan sonra son 3 yılda bile bu 1999 öncesi yapılan binalar için şimdi İstanbul’da başlatılan çalışma gibi hızlı ve özel bir çalışma yapılsaydı (bina genel kontrolü, beton kontrolleri ücretsiz ve sadece 1 kat malikinin talebi ile ), apartman, site yönetimleri resmi olarak İRAP planından haberdar edilseydi vatandaşların birçoğu binaları hakkında bilgi sahibi olurlardı ve binalardan insanların birçoğunun tahliyesi mümkün olabilirdi.”
“KAMU TARAFINDAN BİLGİLENDİRME DAHİL HİÇBİR ADIM ATILMAMIŞTIR”
10-15 yıldır Tekke bölgesinde kentsel dönüşüm için uğraşılması yerine yıkılması muhtemel yerlerde Bakanlık marifetiyle dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması durumunda 6 Şubatta bu kadar çok fazla can kaybının olmayacağını aktaran Kaya, şunları kaydetti: “Kısacası, İl İRAP Planı hazırlanmış yani bir nevi hastalığın teşhisi (depremin etki edeceği riskli binaların olduğu bölgeler ) yapılmış fakat çok riskli yapı grubunda yer alan binaların tespiti ve bunların tedavisi (tahliyesi, yıkılması) için kamu tarafından bilgilendirme dahil hiçbir adım atılmamıştır ve birçok insanımız maalesef depremde vefat etmiştir. Yüz yıllar boyu unutulamayacak acılar yaşanmıştır. Bundan sonra ise, sorumlu kurumlar ( Valilik, Büyükşehir Belediyesi, Onikişubat, Dulkadiroğlu, Pazarcık, Türkoğlu, Afşin, Elbistan İlçe Belediyeleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, AFAD İl Müd. ) tarafından zamanında dikkate alınmayan bu raporun tekrar gündeme getirilip ilgili Mühendislik Mimarlık Odalarının görüşleri de alınarak yeni imar planının yapılmasını istiyoruz. Bu şekilde oluşacak ortak aklın şehrin yeniden yapılanmasında ve ayağa kalkmasında fayda sağlayacağına inanıyoruz.”
