“O birden gelen ateş geliyor, kış gününde yazı
yaşıyorum. Çok gerginim, bazen dokunsalar
patlayacağımı hissediyorum. Kendimi sürekli yorgun
hissediyorum. Sanki yaşam enerjim
azaldı…” Menopoz sürecini yaşayanlar bu cümlelere
oldukça aşina. Sık yaşadıkları menopoz
dönemine ait bu belirtiler, hayat kalitelerini oldukça
düşürüyor ya da hayatlarını geçici de olsa
çekilmez hale getirebiliyor. Bütün bu değişikliklerin
faili ise, değişen hormonlar…
Menopoz bir hastalık veya sağlık problemi olmamakla
birlikte bazı kadınlar bu dönemde
hormon seviyelerindeki değişikliklere uyum sürecinde
yaşadığı bazı sorunlar yaşayabiliyorlar.
Dolayısıyla destek almaları da gerekiyor. Türkiye’de menopoz yaşının ortalama 51 olduğunu
söyleyen Acıbadem adana hastanesi Kadın Hastalıkları
ve Doğum Doktoru Hale
Erbaş, bu sürecin kolay atlatılmasını sağlayacak
önerilerini paylaşıyor.
Kadınların ortalama ömrünün uzamasıyla menopozla
geçirilen sürenin de artığını belirten
Dr.Erbaş, 40 yaşını aşmış her kadının, adet gecikmesi
yaşaması durumunda öncelikle bir
gebelik testi yapması gerektiğini söylüyor. Eğer test
sonucu negatif ise menopoz sürecinin
başlamış olma ihtimali göz önünde bulundurularak
yumurtalık fonksiyonlarını ölçen gerekli
hormon testleri yaptırmak gerekiyor. Böylece menopoz
sürecinin başlayıp başlamadığından
emin olunabiliyor.
Menopoza yaklaşıldığını gösteren ilk işaret adet
düzenindeki sıklaşma ya da seyrekleşme
şeklinde görülen dalgalanmalar. Bunun dışında hızlı
kilo almaya başlanması, ani duygu durum
değişiklikleri, sıcak basmaları, gece terlemeleri,
uykusuzluk, eklem ağrıları, yorgunluk, cinsel
isteksizlik ve kuruluk, kısa süreli hafıza
problemleri, sindirim sistemi alışkanlıklarındaki
değişiklikler, ciltte kuruluk ve sık tekrarlayan
üriner sistem enfeksiyonları yaşanabilecek diğer
sorunlar. Ancak bu sorunlar sürekli değil! Pek çok
kadında 3-5 yıllık menopoz döneminden
sonra kendiliğinden kaybolacağını belirten Dr. Erbaş,
süreci kolaylaştıracak önerilerini
paylaşıyor.
1. Östrojen ve Kalsiyum Tedavisi
Uzun dönem menopoz belirtileri arasında ise kemik
erimesi ve kalp-damar hastalıkları
kendini gösteriyor. Kemik erimesi de kadınlık hormonu
olan östrojenin azalması ile ilişkili.
Bu hormonun azalması durumunda kemikler kırıklara ve
kayıplara daha eğilimli hale
geliyor. Bu nedenle hekim kontrolünde östrojen ve
kalsiyum tedavisine başlanması
gerekiyor.
2. Hormon Tedavisi
Menopoz döneminde ağır şikayetleri olan hastalarda,
hormon replasman (yerine koyma)
tedavisi olarak adlandırılan tedaviler ile menopoz
öncesinde vücutta yüksek seviyelerde
bulunan fakat menopozla birlikte seviyeleri cok azalan
bazı hormonlar dışarıdan
verebiliyor. Bu tedavi ağızdan, yapıştırma bantları ve
farklı hormonların kombinasyonları
şeklinde, kişinin ihtiyacına uygun dozlar şeklinde
oluyor. Doğal menopozda östrojen-
progesteron tedavisi ciddi ateş basması gece terlemesi
şikâyeti olan kadınlarda çok etkili
sonuçlar getiriyor. Vajenin menopoz öncesi mevcut
elastikiyetinin korunması ve menopoz
sonrası artan vajinal, üriner enfeksiyonların ve idrar
kaçırma şikâyetinin engellenmesi için
uygulanabilen lokal hormonlar da mevcut. Bunların
vajinal tablet, krem ve fitil formları
bulunuyor.
3. Bitkisel kaynaklar
Alternatif tedaviler içinde soya izoflavonları, black
cohosh (cimifuga racemosa), ginseng,
don quai, evening primrose (çuha çiçeği yağı) gibi
bitkisel östrojen kaynakları ve
baharatlar bulunuyor. Menopozal şikâyetlerin ortadan
kaldırılmasına yardımcı olmak için
bitkisel östrojenlerin (fitoöstrojenler) diyetle ya da
ilaç olarak kullanılması, hormon
tedavisi almak istemeyen kadınlar için bir seçenek
olarak görülse de; bu ilaçların
güvenirlik, yeterli dozaj ve formülasyonu henüz
netleşmemiştir. Bu ilaçların kullanılması
ile ilgili kararları doktorunuza danışmadan almayın.
4. Beslenme
Diyetinize dikkat edin. Düşük yağlı, yüksek proteinli,
lif açısından ve kalsiyum açısından
zengin besinleri tüketin. Bunun yanı sıra sıcak
içecekler, baharatlar ve kafein içeren
içeceklerden kaçınmak sıcak basmaları ve terleme gibi
şikayetleri azaltabiliyor.
5. Egzersiz
Düzenli egzersiz yapın. Düzenli egzersiz kişinin
menopoz yıllarında daha sık görülen kalp
hastalıklarından ve kemik erimesinden korunmasında
önemli etkilere sahip. Spor
yaparken daha ince ve kat kat giyinin. Böylece ortam
sıcaklığı ve sıcak basması
şikayetlerinizin durumuna göre üzerinizdekileri yavaş
yavaş çıkartarak uygun vücut
sıcaklığını yakalayabilirsiniz.
6. Doktorunuza danışın
Cinsel yaşamınızda karşılaştığınız veya yıllar
içerisinde karşılaşabileceğiniz sorunları ve
çözümlerini doktorunuza danışın. Mutlaka doktorunuzla
yakın temas içerisinde olun ve
genel sağlık sorunlarınız hakkında konuşun. Sizin
önemsemediğiniz bazı durumlar ciddi
rahatsızlıkların başlangıç belirtileri olabilir.
