Meme kanseri kadınlarda en sık rastlanan kanser türü olarak
karşımıza çıkıyor. Kadın kanser ölümlerinde ikinci sırada yer alan meme
kanseri, her 8 kadından birini tehdit ediyor. Türkiye’de özellikle meme
kanserine yakalananların yaşlarının gençleşmesi tehlikenin boyutunu gözler
önüne seriyor. memorial ankara hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr.
Cenap Dener, Meme Kanseri Farkındalık Ayı’nda hastalık ve tedavisi ile ilgili
önemli bilgiler verdi.
Egzersiz yapın obeziteden korunun
Yaşam sitili ve alışkanlıklar, çevresel faktörler ve genetik
kanser geçişi meme kanseri risk artışında rolü olabilecek faktörlerdir. Birçok
çalışma, meme kanseri riskine egzersiz yapmanın olumlu etkisini, obezitenin ve
yağ yönünden zengin beslenme alışkanlıklarının olumsuz etkisini ortaya
koymuştur. Meme kanseri riskini ortaya koyacak genetik testler konusunda da çok
hızlı ilerlemeler olmuştur. Araştırmacılar son yıllarda kan dolaşımında serbest
dolaşan tümör hücrelerini saptayacak testler bulmuş ve ülkemiz de dahil olmak
üzere kullanıma sunmuşlardır. Özellikle meme kanseri hastalığını tam olarak
tedavi ettiğimizi kabul ettiğimiz vakaların bir kısmında hastalık yeniden var
olabilmekte ve tekrar karşımıza çıkabilmektedir. Dolaşan tümör hücrelerini
saptayan testler ile bu tip vakalarda henüz bir metastaz (tümörün bir organa
sıçraması) klinik olarak ortada yokken bu tümör hücreleri kanda
saptanabilmektedir. Bu konuda halen en kısıtlayıcı şey test maliyetlerinin
yüksek olmasıdır.
Gelişen teknoloji ile yeni görüntüleme yöntemleri teşhisi
kolaylaştırıyor
Meme kanseri teşhis alanında da önemli gelişmeler
olmaktadır. sintimamografi adı verilen yöntemde meme kanser hücrelerine
tutunabilen bir radyoaktif madde hastaya verilerek meme kanser hücreleri özel
bir kamera yardımıyla tespit edilebilmektedir. Özellikle standart
mamografilerde şüpheli bir alan bulunan hastalarda bu yeni tip görüntüleme
yönteminin kanser tanısında yararlı olabileceği düşünülmektedir. Ancak tam rolü
henüz açık değildir, yoğun meme yapısına sahip genç hastalarda yararlı olması
beklenmektedir.
Kemoterapinin yararlı olacağı hastalar önceden tespit
edilebiliyor
Kemoterapi meme kanseri tedavisinde önemli bir role sahiptir
ancak kısa ve uzun vadeli ciddi zararlı etkileri de bulunmaktadır. Son yıllarda
kanser hücre genetiğini inceleyen birkaç adet test ülkemiz dahil tüm dünyada
kullanıma sunulmuş, kemoterapi den yarar görecek ve görmeyecek hasta
gruplarının ayırt edilmesinde çok değerli hale gelmiştir. Test, aynı zamanda
gelecekte nüksetme ihtimalinin ne kadar olduğunu belirlemede de doktorlara
yardımcı olmaktadır.
Meme koruyucu cerrahi ön planda
Meme kanser cerrahisinde tümör erken aşamada fark edilmişse
meme koruyucu cerrahilerin yapılması ön plana çıkmıştır. Kanser kemoterapi
ilaçlarının oldukça etkili olması nedeniyle artık büyük tümörlerde de önce
kemoterapi verilerek tümör küçültülmekte sonra meme koruyucu ameliyatlar
yapılabilmektedir. Aynı memede birden fazla odakta meme kanseri olan, ailesinde
kanser bulunan, meme korunduktan sonra ışın alması sakıncalı olan vakalarda
yine de tüm memenin ameliyatla alınması gereği vardır. Böyle bir durumda da o
memenin cildi bırakılarak içindeki meme dokusu boşaltılmakta, aynı seansta o
memenin içine silikon protez konularak hastanın memesi alındığı halde meme
imajı devam etmektedir.
Erken teşhis çok önemli
Tıpta yaşanan tüm gelişmelere rağmen yine de en önemli şey
meme kanserini erken fark etmektir. Bunun en garantili yolu kadınların yılda
bir kez meme cerrahı tarafından muayene edilmeleri, mamografi ve meme
ultrasonografisi ile memenin incelenmesidir. Bu şekilde henüz çok erken
safhadayken meme kanserleri tespit edilmekte, hem meme korunması mümkün
olmakta, hem de bu hastalığın hayatı tehdit etme olasılığı çok azalmaktadır. Ülkemizde
erken yaşta meme kanserlerinin oranı diğer Batı ülkelerine göre giderek
artmaktadır. Dolayısıyla genç yaştan itibaren kadınlarımıza kendi kendine meme
muayenesi eğitimi verilmeli, ailesinde meme veya over (yumurtalık) kanseri
vakası olan genç kadınların yıllık ultrasonografi ile takipleri mutlaka
yapılmalıdır.
