Maymun Çiçeği Virüsü Nasıl Ortaya Çıktı?
Çiçek hastalığı, tarihte milyonlarca insanın ölümüne ve sakatlığına yol açan bir hastalık olarak bilinir. Aşılama sayesinde bu hastalık modern tıp tarafından tamamen ortadan kaldırılan ilk enfeksiyon hastalığı oldu. Ancak 1970'li yılların başında Afrika'da, çiçek hastalığına benzer vakalar gözlemlendi ve bu hastalık, Dünya Sağlık Örgütü tarafından Monkeypox virüsü olarak adlandırıldı. 2003 yılına kadar yalnızca Afrika kıtasında görülen bu virüs, daha sonra Amerika Birleşik Devletleri ve bazı Avrupa ülkelerinde de tespit edilmeye başlandı. 2022 yılında İngiltere'de, Nijerya seyahati sonrasında 9 Mpox vakası bildirildi.
Hayvanlardan Bulaşma Riski Yüksek
Batı ve Orta Afrika'da görülen salgınlar, sıçanlar, sincaplar, tavşanlar, maymunlar, kirpiler ve ceylanlar gibi hayvanlarla temas sonucu ortaya çıkmıştır. Uzak tropikal ormanlarda yaşayan insanlar, bu hayvanları avlarken veya tüketirken doğrudan temas yoluyla enfekte olabiliyor. Özellikle "orman eti" olarak adlandırılan az pişmiş etin tüketimi, enfeksiyon riskini artırıyor. Afrika'daki vakalarda %1-10 arasında değişen ölüm oranları bildirilirken, 2003 ABD salgınında ölüm vakası yaşanmadı.
Hastalığın Kuluçka Süresi ve Belirtileri
Mpox'un kuluçka süresi ortalama 12 gün olmakla birlikte, bu süre 4-20 gün arasında değişebilir. İlk belirtiler arasında yüksek ateş (38,5-40,5 °C), titreme, şiddetli baş ağrısı, sırt ağrısı, halsizlik, iştahsızlık ve lenf bezlerinde şişme yer alır. Hastalığın ilerleyen aşamalarında döküntüler ortaya çıkar ve bu döküntüler genellikle yüzde başlayıp vücudun geri kalanına yayılır. Döküntülerin iyileşmesi 2-4 hafta sürebilir.
Hastalık genellikle kendiliğinden sınırlanır ve destekleyici bakımla birlikte 2-4 hafta içinde iyileşme gözlemlenir. Ancak bazı vakalarda hastaneye yatış gerekebilir. Maymun Çiçeği Virüsü'nün çiçek virüsüne benzerliği nedeniyle, 1970'li yıllardan önce çiçek aşısı yaptırmış olan kişilerin bu hastalığa karşı daha dirençli olabileceği düşünülmektedir.
Hastalığa Karşı Nasıl Korunabiliriz?
Doç. Dr. Servet Öztürk, hastalıktan korunmak için Akdeniz diyetiyle beslenmeyi, kalabalık kapalı alanlardan kaçınmayı, sigara ve alkolden uzak durmayı, fiziksel olarak aktif olmayı ve dostluklar kurmayı tavsiye ediyor. Ayrıca, erişkin yaş aşılamaları için doktorunuza başvurmayı unutmamanız gerektiğini belirtiyor. Sağlıklı kalmak için bu önerilere dikkat edilmesi önemli.
