M.CELAL (CELALETTİN) ÇOĞALAN KİMDİR?

Eserlerinin biri dışında  hiçbiri  yayınlanmadı. Yayınlanan tek eseri olan “Her Yönü İle Maraş” 1969’da Celal Çoğalan  ve  Halit  Kurtaran’ın ortak  eseri  olarak  neşredildi.  Eser Maraş ile ilgili olarak Cumhuriyetin ilk yıllarında yayınlanan Besim Atalay’ın “Maraş Tarihi ve Coğrafyası” adlı eserinden sonra yayınlanan en kapsamlı eserdir ve büyük bir boşluğu  doldurmuştur.  Özel-likle millî mücadele tarihimizin bilinmesi  açısından  önem  arz eden bu eser orta boy ve 104 sayfa olarak Sıralar Matbaasında basılmıştır.Eser her iki yazarın da ortak  imzasını  taşıyan  kısa  bir “Önsöz”le  başlar.  Önsöz’ün altında  yer  alan  isimlerden Celâl  Çoğalan’ın  okul  müdürü, Halit Kurtaran’ın ise öğretmen  olduğu  belirtilmektedir. Halit  Kurtaran’ın  Maraş  milli mücadelesinin  mimarlarından Şeyh Ali Sezai Efendi’nin oğlu olduğunu da burada belirtmek gerekir. Şeyh Ali Sezai Efendi Maraş millî mücadelesinde yaşadıklarını günü gününe kaleme almış ve bir kısmı Demokrasiye Hizmet gazetesinin 1957 tarihli  nüshalarında  yayınlanmıştı. Ali Sezai Efendi 1937’de vefat  ettiğine  göre  gazetede yayınlanan yazılar da oğul Halit Kurtaran tarafından gazeteye intikal ettirilmiş olsa gerek. Çünkü Ali Sezai Efendi “Türk İstiklâl  Savaşında  Maraş  Milli Mücadelesine Dair Tarihçe” adını  verdiği  çalışmasını  eski harflerle kaleme almıştı.Bu  bilgiler  ışığında  “Her Yönü İle Maraş” kitabının özellikle milli mücadele tarihimizle ilgili kısmı birinci elden kaleme alınmış  bilgilerdir  denilebilir. Halit Kurtaran, Maraş’ta “Başöğretmen”  olarak  tanınmış, eğitimin  yaygınlaşması  için çaba göstermiş ve 29 Temmuz 2002’de vefat etmiş bir eğitimcidir.“Her Yönü İle Maraş” kitabının ikinci bölümü “Maraş’ın Coğrafyası” başlığını taşır. Bir Maraş haritası ile başlayan bu bölümde  coğrafi  bilgiler  yer almaktadır.  Maraş’ın  yeri  ve büyüklüğü, sınırları, dağ ve tepeleri, yaylaları, ovaları, akarsuları, barajları, gölleri, iklimi, bitki  örtüsü  gibi  bilgiler  kısa kısa da olsa bu bölümde yer almaktadır. Ayrı bir bölüm olmamakla birlikte Maraş kültürü, örf âdet ve gelenekleri, türküleri de yine bu bölümde yer almaktadır. Eserin son tarafında yer alan ve altı sayfada özetlenen kısımda ise ilçeler hakkında kısa bilgiler bulunmaktadır.1974’te “Her Yönü İle Maraş”  kitabının  ismi  “Her  Yönüyle Kahramanmaraş” şeklinde değiştirilerek Celâl Çoğalan imzası ile ikinci bir baskısı yapılır. Halit Kurtaran’ın babasından intikal eden bilgiler kitapta aynen  yer  alırken  ismini  neden kaldırmış hiçbir bilgi yok. Sadece  kitabın  sonuna  ilave edilen  “Faydalanılan  Eserler” kısmında birinci sırada “Hoca Ali Sezai Efendi’nin savaş günlerinde  kaleme  aldığı  notlar” ibaresi yer almaktadır. Eserin aynı isimle üçüncü baskısı 1982’de yapılır. Yine büyük boydur. Bir takım ilaveler-le sayfa sayısı 150’ye çıkarılmıştır. Kapak kompozisyonu ikinci baskı ile aynı olmasına rağmen yazarın  ismi  “  M.Celâleddin Çoğalan”  olarak  değişmiştir. En  önemli  değişiklik  ise  bu yeni baskıya ilave edilen “1978 kahramanmaraş Olayı, Madalya ve Kardeşlik Günü” başlıklı yazıdır. Eser bu yazı ile 12 Eylül İhtilali  havasını  taşımaktadır. Yine bu bölümde yazarın bir de “Demokrasi” başlıklı uzun bir şiiri vardır. 1995’te vefat eden M. Celâleddin Çoğalan’ın şiir, roman ve tarih türünde başka çalışmalarının  da  olduğu  bilinmekle birlikte yayınlanma imkânı bulamamıştır.

Kaynak : Kahramanmaraş ansiklopedisi